පාලිතානාහි ශත්රුන්ජය කන්ද — ජෛන වන්දනාවේ පරිශුද්ධම ස්ථානයක්

ශත්රුන්ජය කන්ද යනු ඉන්දියාවේ ගුජරාට් ප්රාන්තයේ පාලිතානා නගරය අසල පිහිටි පරිශුද්ධ ජෛන වන්දනා ස්ථානයකි. මෙම කන්ද ජෛන ආගමේ වඩාත්ම වැදගත් ස්ථානයක් ලෙස සැලකෙන අතර එය 'සිද්ධක්ෂේත්ර' (නිවන් දකින ස්ථානය) ලෙසද හැඳින්වේ. ජෛන විශ්වාසයට අනුව, මෙම කන්ද මත දහස් ගණනක් කිරිගරුඬ විහාර පිහිටා ඇති අතර ඒවායින් බොහොමයක් පළමු ජෛන තීර්ථංකරවරයා වන රිෂාභදේව (ආදිනාථ) සමඟ සම්බන්ධ වේ. කන්දේ උච්චතම ස්ථානයේ ප්රධාන විහාරය වන ආදිනාථ විහාරය පිහිටා ඇත. මෙම කන්දේ විශේෂත්වය වන්නේ එහි ඇති අසංඛ්යාත විහාර සංකීර්ණය වන අතර එය ලොව විශාලතම විහාර සංකීර්ණයක් ලෙස සැලකේ.

මෙම කන්දට යාම ජෛන භක්තිකයන් සඳහා ඉතා වැදගත් වන්දනා චාරිත්රයකි. බොහෝ වන්දනාකරුවන් සාම්ප්රදායිකව පාවහන් නොමැතිව කන්ද නගිති. මෙය භක්තියේ සහ පරිත්යාගයේ සංකේතයක් ලෙස සැලකේ. කන්ද මුදුනට ළඟා වීමට ආසන්න වශයෙන් පියවර තුන් දහසක් පමණ ඇත. මෙම ගමන සාමාන්යයෙන් පැය කිහිපයක් ගත වන අතර එය වෙහෙසකාරී විය හැකි නමුත් භක්තිකයන් එය ආත්මික පවිත්රතාවයේ කොටසක් ලෙස සලකති. සමහර වන්දනාකරුවන් වසරකට වරක් හෝ කිහිප වතාවක් මෙම ගමන සිදු කරති.

ශත්රුන්ජය කන්දේ ඉතිහාසය ඉතා පැරණි ය. ජෛන ග්රන්ථවලට අනුව, මෙම කන්ද රිෂාභදේව තීර්ථංකරවරයාගේ කාලයට සම්බන්ධ වේ. ඔහු මෙම කන්ද මත ධර්ම දේශනා කළ බව විශ්වාස කෙරේ. කාලයත් සමඟ මෙහි විහාර ගණනාවක් ඉදිකරන ලද අතර ඒවා නැවත නැවත ප්රතිසංස්කරණය විය. මෙම විහාර බොහොමයක් සුදු කිරිගරුඬ වලින් සාදා ඇති අතර ඒවායේ සංකීර්ණ කැටයම් ඉතා අලංකාර ය. සෑම විහාරයක්ම විවිධ ජෛන තීර්ථංකරවරුන්ට කැප කර ඇත.

වන්දනාකරුවන් සාමාන්යයෙන් උදේ පාන්දරින්ම කන්ද නගින්නට පටන් ගනිති. ඔවුන් ගමනට පෙර උපවාසයක් හෝ නිර්මාංශ ආහාර ගැනීම වැනි චාරිත්ර සිදු කරති. කන්ද නගින අතරතුර ඔවුන් භගවාන්ගේ නාමය ජප කරමින් හෝ ධර්ම ග්රන්ථ කියවමින් ගමන් කරති. කන්ද මුදුනට ළඟා වූ පසු ඔවුන් ප්රධාන විහාරවල වන්දනා කරති. එහිදී ඔවුන් පූජා පවත්වා, ධර්ම දේශනාවලට සවන් දී ආශීර්වාද ලබති.

මෙම වන්දනා චාරිත්රය ජෛන භක්තිකයන්ගේ ජීවිතයේ ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් ගනී. එය ආත්ම ශුද්ධත්වය, ඉවසීම සහ භක්තිය වර්ධනය කිරීමට උපකාරී වේ. පාවහන් නොමැතිව ගමන් කිරීම නිසා ඇති වන ශාරීරික අපහසුතාව පවා ආත්මික වර්ධනයේ කොටසක් ලලෙස සලකනු ලලැබේ. මෙම ස්ථානය ජෛන ආගමේ ආත්මික සහ සාම්ප්රදායික වටිනාකම්වල සංකේතයක් ලෙස පවතී. භක්තිකයන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම කන්ද වන්දනා කිරීමෙන් ආත්ම ශුද්ධත්වය සහා මෝක්ෂය (නිවන) ළඟධ කර ලබිය හැකි බවයි.