ഭക്താമരസ്തോത്രം
ജൈനമതത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സ്തോത്രമാണിത്. നാല്പത്തിയെട്ട് ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ഈ കൃതി, ജിനേന്ദ്രനെ (ആദിനാഥനെ) സ്തുതിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിവ്യഗുണങ്ങളെ വർണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്തോത്രം ചൊല്ലുന്നവർക്ക് എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്ലോകങ്ങൾ
ഭഗവാനേ, അങ്ങയുടെ പാദങ്ങൾ ഭക്തന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ശിരസ്സിലെ മണികളുടെ പ്രഭയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവയും പാപമെന്ന അന്ധകാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവയുമാണ്. ആ പാദങ്ങളെ ഞാൻ ഭക്തിപൂർവ്വം വന്ദിക്കുന്നു. സംസാരസാഗരത്തിൽ വീഴുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് ആ പാദങ്ങളാണ് ആശ്രയം.
ശ്ലോകം 1
സകല വാഗ്മയങ്ങളുടെയും തത്ത്വബോധത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ബുദ്ധികൊണ്ട് സമർത്ഥരായ ദേവേന്ദ്രന്മാർ പോലും സ്തുതിച്ചിട്ടുള്ള, മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും മനസ്സിനെ ഹരിക്കുന്ന സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന ആ ആദിമ ജിനേന്ദ്രനെ ഞാനും സ്തുതിക്കും.
ശ്ലോകം 2
ബുദ്ധിമാന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന പാദപീഠമുള്ള അങ്ങയെ, ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനായ ഞാൻ സ്തുതിക്കാൻ തുനിയുന്നു. ലജ്ജയില്ലാത്തവനാണ് ഞാൻ. ജലത്തിൽ കിടക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, വേറെ ആരാണ് ബാലൻ അതിനെ പെട്ടെന്ന് പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുക?
ശ്ലോകം 3
ഗുണസമുദ്രമേ, ചന്ദ്രനും അതീതമായ ഗുണങ്ങളുള്ള അങ്ങയുടെ ഗുണങ്ങളെ വർണ്ണിക്കാൻ, ദേവഗുരുവിന് തുല്യനായവനു പോലും ബുദ്ധികൊണ്ട് കഴിയുമോ? കൽപാന്തകാലത്തെ കാറ്റിൽ ക്ഷുബ്ധമായ മുതലകളുള്ള സമുദ്രത്തെ രണ്ടു കൈകൊണ്ട് കടക്കാൻ ആർക്കാണ് കഴിയുക?
ശ്ലോകം 4
എങ്കിലും, മുനീശ്വരാ, അങ്ങയോടുള്ള ഭക്തിവശാൽ, ശക്തിയില്ലാത്തവനായ ഞാനും സ്തവം ചെയ്യാൻ പ്രവർത്തിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്നേഹത്താൽ സ്വന്തം ശക്തി ആലോചിക്കാതെ, മൃഗം സിംഹത്തെ സമീപിക്കുന്നില്ലേ? ശിശുവിനെ രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടിയല്ലേ?
ശ്ലോകം 5
വിദ്വാന്മാരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായ അൽപശ്രുതനായ എന്നെ, അങ്ങയോടുള്ള ഭക്തി മാത്രം ബലമായി വാചാലനാക്കുന്നു. വസന്തകാലത്ത് കോകിലം മധുരമായി ശബ്ദിക്കുന്നതിന് കാരണം മാമ്പൂക്കളുടെ കൂട്ടമാണല്ലോ.
ശ്ലോകം 6
അങ്ങയുടെ സ്തുതിയാൽ, ശരീരികളുടെ ഭവസന്തതിയിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട പാപം, ആകാശത്തെ മുഴുവൻ ആവരണം ചെയ്ത ഇരുട്ട് സൂര്യരശ്മിയാൽ നശിക്കുന്നതുപോലെ, ക്ഷണത്തിൽ നശിച്ചുപോകുന്നു.
ശ്ലോകം 7
ഇത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, നാഥാ, അങ്ങയുടെ ഈ സ്തവനം, അൽപബുദ്ധിയായ ഞാൻ ആരംഭിക്കുന്നു. അങ്ങയുടെ പ്രഭാവത്താൽ, ഇത് സജ്ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കും. താമരയിതളുകളിൽ വീഴുന്ന ജലബിന്ദു മുത്തിന്റെ ശോഭ പ്രാപിക്കുന്നില്ലേ?
ശ്ലോകം 8
അങ്ങയുടെ സ്തവനം തന്നെ സമസ്തദോഷങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതാകട്ടെ. അങ്ങയുടെ കഥ പോലും ലോകത്തിന്റെ പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. സഹസ്രകിരണനായ സൂര്യൻ അകലെ നിന്നും പ്രകാശം കൊണ്ട് താമരപ്പൊയ്കകളിലെ പദ്മങ്ങളെ വികസിപ്പിക്കുന്നില്ലേ?
ശ്ലോകം 9
ഭുവനഭൂഷണനായ ഭൂതനാഥാ, അങ്ങയെ ഭൂമിയിൽ ഭൂതൈരഗുണൈഃ (അസാധാരണമായ ഗുണങ്ങളാൽ?) സ്തുതിക്കുന്നവർ അങ്ങയോട് തുല്യരാകുന്നതിൽ അത്ഭുതമില്ല. എന്തെന്നാൽ, ആശ്രയിച്ചു വരുന്നവനെ തനിക്കു തുല്യനാക്കാത്തവൻ ആരാണ്?
ശ്ലോകം 10
അനിമേഷനേത്രങ്ങളാൽ ദർശനീയനായ അങ്ങയെ കണ്ടാൽ, ജനങ്ങളുടെ കണ്ണിന് മറ്റൊന്നിലും സന്തോഷം ലഭിക്കുന്നില്ല. ചന്ദ്രികാപോലുള്ള പാലിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പാലുകുടിച്ചവൻ, മറ്റൊരു സമുദ്രത്തിലെ ഉപ്പുവെള്ളം കുടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുമോ?
ശ്ലോകം 11
ശാന്തരാഗരുചികളായ പരമാണുക്കളാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട, മൂന്നുലോകങ്ങൾക്കും ഏകലലാമമായ അങ്ങയുടെ രൂപം, ആ പരമാണുക്കൾ ഭൂമിയിലുള്ളതുപോലെ തന്നെയാണ്. എന്തെന്നാൽ, അങ്ങയ്ക്ക് തുല്യമായ മറ്റൊരു രൂപം ഇല്ലല്ലോ.
ശ്ലോകം 12
ദേവമനുഷ്യോരഗന്മാരുടെ നേത്രങ്ങൾക്ക് ആകർഷകമായ, മൂന്നുലോകങ്ങളിലെയും ഉപമാനങ്ങളെ നിരർത്ഥകമാക്കുന്ന അങ്ങയുടെ മുഖവും, കളങ്കമില്ലാത്ത ചന്ദ്രബിംബവും തമ്മിൽ എവിടെയാണ് താരതമ്യം? ചന്ദ്രൻ പകൽ വെളുത്ത ഇല പോലെ ആയിത്തീരുന്നു.
ശ്ലോകം 13
പൂർണ്ണമായ മംഗളചന്ദ്രകലകളാൽ ശുഭ്രമായ അങ്ങയുടെ ഗുണങ്ങൾ മൂന്നുലോകങ്ങളെയും അതിലംഘിക്കുന്നു. ആ ഗുണങ്ങൾ ആശ്രയിച്ച മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും ഈശ്വരനായ നാഥനെ, ആരാണ് ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുക?
ശ്ലോകം 14
ദേവസ്ത്രീകളുടെ മനസ്സ് പോലും അങ്ങയിൽ വികാരമാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകാത്തതിൽ എന്ത് അത്ഭുതം? കൽപാന്തകാലത്തെ കാറ്റാൽ ഇളക്കപ്പെട്ട മേരുപർവ്വതം പോലും എപ്പോഴെങ്കിലും ഇളകിയിട്ടുണ്ടോ?
ശ്ലോകം 15
പുകയില്ലാത്ത തിരിയും എണ്ണയും ഇല്ലാതെ, അങ്ങ് ഈ മൂന്നുലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. കാറ്റിനാൽ ഇളക്കപ്പെടുന്ന പർവ്വതങ്ങൾക്കും അപ്രാപ്യനാണ് അങ്ങ്. നാഥാ, ലോകപ്രകാശനായ അങ്ങ് മറ്റൊരു വിളക്കാണ്.
ശ്ലോകം 16
അങ്ങ് ഒരിക്കലും അസ്തമിക്കുന്നില്ല, രാഹുവിനും അപ്രാപ്യനാണ്, ഒരേസമയം ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. മേഘത്തിന്റെ ഉദരത്താൽ മഹാപ്രഭാവം തടയപ്പെടുന്നില്ല. മുനീന്ദ്രാ, ലോകത്തിൽ അങ്ങ് സൂര്യനെ അതിശയിക്കുന്ന മഹിമയുള്ളവനാണ്.
ശ്ലോകം 17
നിത്യോദയമുള്ള, മോഹമെന്ന മഹാന്ധകാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന, രാഹുവിന്റെയും മേഘങ്ങളുടെയും വായ്ക്ക് അപ്രാപ്യമായ, അനൽപകാന്തിയോടെ ആകാശത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന അപൂർവചന്ദ്രബിംബം പോലെ അങ്ങയുടെ മുഖാരവിന്ദം ശോഭിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 18
രാത്രിയിൽ ചന്ദ്രനും പകൽ സൂര്യനും എന്തു ചെയ്യും? നാഥാ, അങ്ങയുടെ മുഖേന്ദുവാൽ ഇരുട്ട് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കെ. ജീവലോകത്തിൽ ശാലിവനം (നെൽപ്പാടം) ശോഭിക്കുമ്പോൾ, ജലഭാരത്താൽ നമ്രങ്ങളായ മേഘങ്ങൾക്ക് എന്തു പ്രയോജനം?
ശ്ലോകം 19
അവകാശം (ഇടം) ലഭിച്ച് അങ്ങയിൽ ജ്ഞാനം പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, ഹരിഹരാദിനായകന്മാരിൽ അങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല. തിളങ്ങുന്ന മണികളിൽ തേജസ്സ് മഹത്ത്വം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, എന്നാൽ കിരണങ്ങളാൽ ആവൃതമായ കാചശകലത്തിൽ അത് പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
ശ്ലോകം 20
ഞാൻ കരുതുന്നു, ഹരിഹരാദികളെ കണ്ടത് വരമായി കണക്കാക്കാം, എങ്കിൽ കണ്ടാൽ ഹൃദയം അങ്ങയിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കുന്നു. ഭുവിയിൽ അങ്ങയെ കണ്ടതുകൊണ്ട് എന്തു പ്രയോജനം? എന്തെന്നാൽ, മറ്റൊരു ജന്മത്തിലും അങ്ങയെക്കാൾ മനസ്സിനെ ഹരിക്കുന്നവൻ ആരുമില്ല.
ശ്ലോകം 21
സ്ത്രീകൾ നൂറുകണക്കിന് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിക്കുന്നു, എന്നാൽ മറ്റൊരു മാതാവും അങ്ങയ്ക്ക് തുല്യനായ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചിട്ടില്ല. എല്ലാ ദിക്കുകളും സഹസ്രരശ്മിയായ സൂര്യനെ ധരിക്കുന്നു, എന്നാൽ പ്രഭാതദിക്ക് മാത്രമേ തിളങ്ങുന്ന കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യനെ ജനിപ്പിക്കുന്നുള്ളൂ.
ശ്ലോകം 22
മുനിമാർ അങ്ങയെ പരമപുരുഷനായും ആദിത്യവർണ്ണനായും അമലനായും തമസ്സിന് അതീതനായും വർണ്ണിക്കുന്നു. അങ്ങയെ സമ്യക്കായി അറിഞ്ഞാൽ മനുഷ്യർ മൃത്യുവിനെ ജയിക്കുന്നു. മുനീന്ദ്രാ, ശിവപദത്തിന് അങ്ങല്ലാതെ മറ്റൊരു പന്ഥാവും ഇല്ല.
ശ്ലോകം 23
അവ്യയനും വിഭുവും അചിന്ത്യനും അസംഖ്യനും ആദ്യനും ബ്രഹ്മസ്വരൂപനും ഈശ്വരനും അനന്തനും അനംഗകേതുവും യോഗീശ്വരനും വിദിതയോഗനും അനേകനും ഏകനും ജ്ഞാനസ്വരൂപനും അമലനുമായ അങ്ങയെ സന്തുഷ്ടർ വർണ്ണിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 24
ബുദ്ധിബോധത്താൽ അങ്ങ് തന്നെ ബുദ്ധനാണ്. മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും ശംകരൻ (ശുഭം ചെയ്യുന്നവൻ) ആയതിനാൽ അങ്ങ് ശങ്കരനാണ്. ധീരാ, ശിവമാർഗ്ഗത്തിന്റെ വിധാനത്താൽ അങ്ങ് ധാതാവാണ്. ഭഗവാനേ, അങ്ങ് പ്രത്യക്ഷമായി പുരുഷോത്തമനാണ്.
ശ്ലോകം 25
നാഥാ, മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും ആർത്തിയെ ഹരിക്കുന്ന അങ്ങയ്ക്ക് നമസ്കാരം. ഭൂമിയുടെ നിർമ്മലഭൂഷണമായ അങ്ങയ്ക്ക് നമസ്കാരം. മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും പരമേശ്വരനായ അങ്ങയ്ക്ക് നമസ്കാരം. ജിനാ, ഭവസമുദ്രത്തെ ശോഷിപ്പിക്കുന്ന അങ്ങയ്ക്ക് നമസ്കാരം.
ശ്ലോകം 26
മുനീശ്വരാ, അങ്ങ് സകലഗുണങ്ങളാലും നിരവകാശമായി (ഒഴിവില്ലാതെ) ആശ്രയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിൽ എന്ത് അത്ഭുതം? വിവിധാശ്രയങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ജാതഗർവ്വികളായ ദോഷങ്ങൾ സ്വപ്നത്തിൽപോലും ഒരിക്കലും അങ്ങയെ കണ്ടിട്ടില്ല.
ശ്ലോകം 27
അശോകവൃക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഉന്നതമായ രശ്മികളോടെ, അങ്ങയുടെ നിർമ്മലരൂപം അത്യന്തം ശോഭിക്കുന്നു. സ്പഷ്ടമായി തിളങ്ങുന്ന കിരണങ്ങളാൽ അന്ധകാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന, മേഘത്തിന്റെ പാർശ്വത്തിലുള്ള സൂര്യബിംബം പോലെയാണ് അത്.
ശ്ലോകം 28
രത്നങ്ങളുടെ രശ്മികളാൽ വിചിത്രമായ സിംഹാസനത്തിൽ, സ്വർണ്ണം പോലെ ശുഭ്രമായ അങ്ങയുടെ ശരീരം ശോഭിക്കുന്നു. ആകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന രശ്മികളുടെ സമൂഹമായ ഉദയാചലത്തിൻ്റെ ശിഖരത്തിലുള്ള സഹസ്രരശ്മിയുടെ (സൂര്യന്റെ) ബിംബം പോലെ.
ശ്ലോകം 29
വെളുത്ത ചാമരങ്ങളാൽ മനോഹരമായി ശോഭിക്കുന്ന, സ്വർണ്ണകാന്തിയുള്ള അങ്ങയുടെ ശരീരം ശോഭിക്കുന്നു. ഉദയചന്ദ്രന്റെ നിർമ്മലമായ നീരൊഴുക്കുള്ള ഉയർന്ന കുംഭം (തടം?) പോലെ അങ്ങ് ശോഭിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 30
ചന്ദ്രകാന്തിയോടെ ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന, സൂര്യരശ്മികളുടെ പ്രതാപത്തെ മറയ്ക്കുന്ന, മുത്തിൻ കൂട്ടങ്ങളാൽ ശോഭ വർദ്ധിപ്പിച്ച, മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും പരമേശ്വരത്വത്തെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന മൂന്നു മുകുടങ്ങൾ (ഛത്രത്രയം) അങ്ങയ്ക്ക് ശോഭിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 31
ഗംഭീരനാദത്താൽ ദിക്കുകളെ നിറയ്ക്കുന്ന, ലോകങ്ങളുടെ ശുഭസംഗമത്തിന് കാരണമായ, സദ്ധർമ്മരാജാവിന്റെ ജയഘോഷണം ഘോഷിക്കുന്ന, അങ്ങയുടെ യശസ്സിനെ പ്രവാദിയായ ദുന്ദുഭി ആകാശത്തിൽ ധ്വനിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 32
മന്ദാരം, സുന്ദരനമേരു?, സുപാരിജാതം, സന്താനകം മുതലായ പുഷ്പങ്ങളുടെ വർഷം, ഗന്ധോദകബിന്ദുക്കളുടെ ശുഭമായ മന്ദമാരുതപാതം, ഇവയോടൊപ്പം അങ്ങയുടെ വചനങ്ങളുടെ തതികൾ (വരികൾ) ദിവ്യമായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പതിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 33
ശോഭിക്കുന്ന പ്രഭാവലയത്താൽ മഹത്തായ പ്രഭയുള്ള അങ്ങയുടെ, മൂന്നുലോകങ്ങളിലെയും ദ്യുതിമാന്മാരുടെ ദ്യുതിയെ അപഹരിക്കുന്ന, ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യന്റെ നിരന്തരമായ അനേക സംഖ്യകളോടെയുള്ള ദീപ്തി, രാത്രിയിലും ചന്ദ്രന്റെ സൗമ്യതയെ ജയിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 34
സ്വർഗ്ഗാപവർഗ്ഗങ്ങളിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗത്തിന്റെ അന്വേഷണത്തിൽ ഇഷ്ടനായ, സദ്ധർമ്മതത്ത്വങ്ങളുടെ കഥനത്തിൽ നിപുണനായ, മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും, വിശദാർത്ഥസത്ത്വങ്ങളുടെ ഭാഷാസ്വഭാവപരിണാമഗുണങ്ങളാൽ പ്രയോജ്യമായ അങ്ങയുടെ ദിവ്യധ്വനി ഉണ്ടാകുന്നു.
ശ്ലോകം 35
വികസിച്ച പുതിയ സ്വർണ്ണത്താമരപ്പൂക്കളുടെ സമൂഹത്തിന്റെ കാന്തിയോടെ, നഖങ്ങളിൽ നിന്ന് തിളങ്ങുന്ന രശ്മികളാൽ മനോഹരമായ അങ്ങയുടെ പാദങ്ങൾ, ജിനേന്ദ്രാ, എവിടെ പതിക്കുന്നുവോ അവിടെ വിബുധന്മാർ പദ്മങ്ങളെ കൽപ്പിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 36
ജിനേന്ദ്രാ, ധർമ്മോപദേശരീതിയിൽ അങ്ങയുടെ ഈ വിഭൂതി ഉണ്ടായതുപോലെ, മറ്റൊരുവന്ന് അങ്ങനെ ഉണ്ടായില്ല. അന്ധകാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ പ്രഭ എങ്ങനെയോ, വികാസമുള്ളവനെങ്കിലും ഗ്രഹഗണത്തിന് അങ്ങനെയുള്ള പ്രഭ എവിടെ?
ശ്ലോകം 37
മദം ഒഴുകുന്ന, കവിൾത്തടങ്ങളിൽ ചലിക്കുന്ന ഭ്രമരങ്ങളുടെ ശബ്ദത്താൽ വർദ്ധിച്ച കോപമുള്ള, ഐരാവതത്തെപ്പോലെയുള്ള ആന ഉദ്ധതമായി വരുന്നതു കണ്ടാൽ, അങ്ങയെ ആശ്രയിച്ചവർക്ക് ഭയമില്ല.
ശ്ലോകം 38
പൊട്ടിയ ആനയുടെ കുംഭത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന തിളങ്ങുന്ന രക്തത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ മുത്തുകളാൽ ഭൂമിഭാഗം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ക്രമത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട സിംഹം പോലും, ക്രമയുഗത്താൽ (കാലുകളാൽ) ആചലത്തെ (പർവ്വതത്തെ) ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന അങ്ങയെ ആക്രമിക്കുന്നില്ല.
ശ്ലോകം 39
കൽപാന്തകാലത്തെ കാറ്റാൽ ഉദ്ധൂതമായ അഗ്നിപോലെ, ജ്വലിച്ചുയരുന്ന തീജ്വാലയോടെ, ലോകത്തെ ഭക്ഷിക്കാൻ വരുന്നതുപോലെ മുമ്പിൽ വരുന്ന കാട്ടുതീയെ അങ്ങയുടെ നാമകീർത്തനമെന്ന ജലം പൂർണ്ണമായും ശമിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 40
ചുവന്ന കണ്ണുള്ള, മദിച്ച കുയിലിന്റെ കണ്ഠം പോലെ നീലനിറമുള്ള, കോപത്താൽ ഉദ്ധതമായ, പത്തി ഉയർത്തി വരുന്ന സർപ്പത്തെ, ഹൃദയത്തിൽ അങ്ങയുടെ നാമം എന്ന നാഗദമനിയുള്ള പുരുഷൻ, ഭയമില്ലാതെ കാലുകളാൽ ചവിട്ടുന്നു.
ശ്ലോകം 41
ഭീമനാദമായ കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും ഗർജ്ജനത്തോടെ, യുദ്ധത്തിൽ ബലവത്തായ രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യം പോലും, ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യരശ്മിയാൽ അപവിദ്ധമായ (ചിതറിക്കപ്പെട്ട) ഇരുട്ടുപോലെ, അങ്ങയുടെ കീർത്തനത്താൽ ക്ഷണത്തിൽ ഭേദിക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്ലോകം 42
കുന്തങ്ങളുടെ അഗ്രത്താൽ മുറിവേറ്റ ആനയുടെ രക്തപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് കടക്കാൻ പ്രയാസപ്പെടുന്ന യോദ്ധാക്കളുള്ള ഭീകരമായ യുദ്ധത്തിൽ, ദുർജയരായ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവരായി, അങ്ങയുടെ പാദപങ്കജവനത്തെ ആശ്രയിച്ചവർ വിജയം നേടുന്നു.
ശ്ലോകം 43
ക്ഷുബ്ധമായ ഭീഷണമായ മുതലകളും മത്സ്യങ്ങളും പീഠഭയവും ഉഗ്രമായ വാഡവാഗ്നിയും ഉള്ള സമുദ്രത്തിൽ, ഉയർന്ന തിരമാലകളുടെ മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന യാനപാത്രങ്ങളുള്ളവർ, ഭയം ഉപേക്ഷിച്ച് അങ്ങയുടെ സ്മരണയാൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു.
ശ്ലോകം 44
ഉയർന്ന ഭീഷണമായ ജലോദരത്തിന്റെ ഭാരത്താൽ ഭുഗ്നരായ (വളഞ്ഞവരായ), ശോച്യാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ച, ജീവിതാശ നഷ്ടപ്പെട്ട ജനങ്ങൾ, അങ്ങയുടെ പാദപങ്കജരജസ്സ് എന്ന അമൃതിൽ ദിഗ്ധദേഹരായി (പൂശപ്പെട്ട ശരീരത്തോടെ) മകരധ്വജന് (കാമദേവന്) തുല്യരൂപരായി ഭവിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 45
പാദം മുതൽ കണ്ഠം വരെ ഇരുമ്പുചങ്ങലകളാൽ വേഷ്ടിതാംഗരായ, ബൃഹത്തായ നിഗളത്തിന്റെ അറ്റത്താൽ ഞെരിഞ്ഞ ജംഘകളുള്ള, അങ്ങയുടെ നാമമന്ത്രം അനിശം സ്മരിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, ഉടനെ തന്നെ ബന്ധഭയം ഇല്ലാത്തവരായി ഭവിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 46
മദിച്ച ആന, സിംഹം, കാട്ടുതീ, സർപ്പം, യുദ്ധം, സമുദ്രം, വലിയ ഉദരം (വെള്ളപ്പൊക്കം?), ബന്ധനം എന്നിവയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഭയം, ആ ഭയത്താൽ തന്നെ, ബുദ്ധിയുള്ളവൻ ഈ അങ്ങയുടെ സ്തവത്തെ പാഠിക്കുന്നുവോ, അവന്റെ ഭയം ഉടൻ നശിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 47
ജിനേന്ദ്രാ, ഗുണങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട, വിവിധവർണ്ണങ്ങളാൽ വിചിത്രപുഷ്പങ്ങളോടെ, ഭക്തിയാൽ ഞാൻ നിർമ്മിച്ച ഈ സ്തോത്രമാലയെ ജനങ്ങളിൽ ആരാണോ കണ്ഠത്തിൽ ധരിക്കുന്നത്, അവനെ ലക്ഷ്മി (സമ്പത്ത്) അവശയായും (സ്വയം) ഉയർന്ന മാനത്തോടെ സമീപിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 48
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
പശ്ചാത്തലം
ജൈനപാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്തോത്രമാണ് ഭക്താമരസ്തോത്രം. ആചാര്യ മാനതുംഗയാണ് ഇത് രചിച്ചതെന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്വേതാംബര, ദിഗംബര എന്നീ ജൈനശാഖകളിലും ഇതിന് വലിയ ആദരവുണ്ട്. രാവിലെയും പ്രാർത്ഥനാസമയത്തും ഇത് ചൊല്ലുന്നത് പതിവാണ്. ഭക്തിയോടെ ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ജീവിതത്തിലെ പ്രതിബന്ധങ്ങളെ തരണം ചെയ്യാനും ആത്മീയമായ ഉന്നതി കൈവരിക്കാനും കഴിയുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ പാഠത്തെക്കുറിച്ച്
രചയിതാവ്: Acharya Manatunga · Jain Acharya · Traditionally 6th–7th century CE
A Jain monk credited with composing the Bhaktamara Stotra, a 48-verse hymn to the first Tirthankara Rishabhanatha. According to tradition, he composed it while imprisoned, with each completed verse miraculously breaking one of his chains — a devotional legend rather than a historically verified event, but central to how the hymn is revered today.
Acharya Manatunga ന്റെ കൂടുതൽ
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
രചയിതാവും ഐതിഹ്യവും
ഭക്താമര സ്തോത്രം രചിച്ചത് ആചാര്യ മാനതുംഗനാണ് (ഏകദേശം ആറാം നൂറ്റാണ്ട്). ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, പരമ്പരാഗത രാജാവായ ഭോജ ഇദ്ദേഹത്തെ തടവിലാക്കിയപ്പോൾ, തടവറയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം ഈ 48 ശ്ലോകങ്ങൾ ചൊല്ലി, ഒടുവിലത്തെ ശ്ലോകത്തോടെ ചങ്ങലകൾ പൊട്ടിപ്പോയി എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഘടനയും ഭാഷയും
ഓരോ ശ്ലോകവും 'വാർദ്ധകം' എന്ന സംസ്കൃത വൃത്തത്തിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ ശ്ലോകങ്ങൾക്ക് സംഗീതാത്മകമായ ഒഴുക്കും ഉയർന്ന കാവ്യഭംഗിയുമുണ്ട്. സ്തോത്രത്തിലെ ഓരോ വരിയും പ്രഭുവിന്റെ ഗുണങ്ങളെ വർണ്ണിക്കുന്നു.
ആധ്യാത്മിക സന്ദേശം
ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ പ്രധാന സന്ദേശം, ആദിനാഥനായ ഋഷഭദേവനെ (ജിനേന്ദ്രൻ) എല്ലാ ദേവതകളുടെയും ഉറവിടമായും ത്രിഭുവനത്തിന്റെ ഏക നാഥനായും കണ്ട്, അവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുക എന്നതാണ്. 25-ാം ശ്ലോകത്തിൽ, ജിനേന്ദ്രനെ തന്നെ ബുദ്ധൻ, ശങ്കരൻ, ധാതാവ്, പുരുഷോത്തമൻ എന്നീ പേരുകളിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
മാഹാത്മ്യം (ഫലശ്രുതി)
46-ഉം 47-ഉം ശ്ലോകങ്ങളിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ സ്തോത്രം ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് എല്ലാ ഭയങ്ങളും (ആന, സിംഹം, കാട്ടുതീ, പാമ്പ്, യുദ്ധം, വെള്ളപ്പൊക്കം മുതലായവ) ഇല്ലാതാകും. സ്തോത്രത്തിന്റെ ഈ 'ഫലശ്രുതി' അതിനെ ജൈനർക്കിടയിൽ വളരെ ജനപ്രിയമാക്കുന്നു.
ജൈനപാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രാധാന്യം
ഭക്താമര സ്തോത്രം ജൈനമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പ്രാർത്ഥനകളിൽ ഒന്നാണ്. കേവലം ജൈനർ മാത്രമല്ല, മറ്റ് പല സമുദായക്കാരും ഇത് ആദരവോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ കർത്താവിന് 'ഭക്താമര' (ഭക്തിയാൽ അമരനായവൻ) എന്ന പേര് ലഭിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
Rishabhanatha
ജൈനമതം ൽ നിന്ന് കൂടുതൽ
എല്ലാം കാണുകബന്ധപ്പെട്ട ഉപദേശങ്ങൾ
ഒരേ ഉപദേശം, പാരമ്പര്യങ്ങളിലുടനീളം പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു
