വർഷിതപ്പ്

ജൈനമതവിശ്വാസികൾക്കിടയിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതും കഠിനവുമായ ഒരു വ്രതാനുഷ്ഠാനമാണ് വർഷിതപ്പ്. ഒരു വർഷം മുഴുവൻ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ വ്രതത്തിൽ, ആളുകൾ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. അതായത്, ഒരു ദിവസം പൂർണ്ണമായും ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയും, അടുത്ത ദിവസം സൂര്യോദയത്തിന് ശേഷം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് തുടർച്ചയായി ഒരു വർഷത്തോളം പാലിക്കുക എന്നത് ശാരീരികമായും മാനസികമായും വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ്.

ജൈനമതത്തിലെ ആദ്യത്തെ ആത്മീയ ഗുരുവായ വൃഷഭനാഥന്റെ (ആദിനാഥ്) ജീവചരിത്രവുമായി ഈ വ്രതത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. ചരിത്രപരമായ ഐതിഹ്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, വൃഷഭനാഥൻ ദീർഘകാലം ആഹാരമില്ലാതെ കഠിനമായ തപസ്സിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ ദീർഘമായ ഉപവാസത്തിന് ശേഷം ആദ്യമായി ഭക്ഷണം സ്വീകരിച്ച (പാറണ ചെയ്ത) ദിവസത്തെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ജൈനന്മാർ വർഷിതപ്പ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്.

ഈ വ്രതം വെറുമൊരു ശാരീരിക ഉപവാസത്തിനപ്പുറം ആത്മീയമായ ശുദ്ധീകരണത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള ആസക്തി കുറയ്ക്കാനും, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനും, ലൗകിക സുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറി ആത്മാവിന്റെ ഉന്നതിക്കായി പ്രവർത്തിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

വർഷിതപ്പ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ സാധാരണയായി അക്ഷയ തൃതീയ ദിവസമാണ് തങ്ങളുടെ വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്. കരിമ്പിൻ നീര് കുടിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇവർ ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വൃഷഭനാഥൻ ആദ്യമായി കരിമ്പിൻ നീര് കുടിച്ചാണ് തന്റെ ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ചത് എന്ന ഐതിഹ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഈ ആചാരം പിന്തുടരുന്നത്.

ഈ വ്രതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്ന സന്ദേശം വളരെ വലുതാണ്. ത്യാഗവും ആത്മനിയന്ത്രണവും വഴി മനുഷ്യന് ഏത് വലിയ ലക്ഷ്യവും നേടാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്നും നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ ഭക്തിയോടെയും നിശ്ചയദാർഢ്യത്തോടെയും ഈ കഠിനമായ അനുഷ്ഠാനത്തിൽ പങ്കാളികളാകാറുണ്ട്.