ਵਰਸ਼ੀਤਪ

ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਸ਼ੀਤਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਤੇਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਵੇਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ‘ਵਰਸ਼’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਸਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਤਪ’ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਅਪਾਰ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਛੂਟ ਜਾਂ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰਸ਼ੀਤਪ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਿਨਾਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਆਦਿਪੁਰਾਣ, ਪਰਵ 1 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਜੈਨ ਮਹਾਕਾਵਿ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤਿਆਗਣ ਮਗਰੋਂ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਚਾਰ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਮੁਨੀ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਿੱਖਿਆ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਹੀ ਦਾਨ-ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਉਂਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਭਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਰੀਤ ਕਦੇ ਨਿਭਾਈ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹਰ ਭੇਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜਿਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ।

ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਦਾ ਵਰਤ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਠੀਕ ਚਾਰ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਦੁਆਰਾ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਬੇਰੋਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਸੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਭੋਜਨ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੰਮੀ ਖੋਜ ਆਪ ਵਰਤ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਦੀ ਮੁਨੀ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਤੀ ਅਡੋਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੋਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਭੁੱਖ ਸਹਿਣੀ ਪਈ। ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹਰ ਵਿਹਾਰਕ ਮੌਕਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਮਾਪਦੰਡ ਢਿੱਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਵਰਤ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਦੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ; ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰੇ, ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ ਕੁਮਾਰ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਉੱਭਰੀ ਯਾਦ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਭੇਟ ਦਾ ਸਹੀ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕੀਤਾ: ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਕਿਸੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਤਿਆਗੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਪਾਉਣਾ, ਭਾਵ ਪਾਣਿਪਾਤਰ। ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਰਸ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕੀਤਾ, ਕਿਸੇ ਕਟੋਰੀ ਜਾਂ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ; ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਚਾਰ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪਲ ਉਸ ਦਿਨ ਵਾਪਰਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਸਿੱਖਿਆ ਇਸ ਇੱਕੋ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਭਿੱਖਿਆ-ਦਾਨ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਮੰਨਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੇ ਸਹੀ ਭੇਟ ਦਾ ਉਹ ਨਮੂਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੈਨ ਮੁਨੀ-ਆਚਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਮੂਨਾ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੈਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਤਿਆਗੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਦੇ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਭਟਕਣਾ ਨਾ ਪਵੇ।

ਅਜੋਕੇ ਵਰਸ਼ੀਤਪ ਦੇ ਸਾਧਕ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਿਆਗ-ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ, ਅਣਮਿੱਥੀ ਪਰੀਖਿਆ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੇਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਭਾਗੀਦਾਰ ਭੁੱਖ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ, ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਡੂੰਘੀ ਮਾਨਸਿਕ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਅਕਸਰ ਘਰ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਥੀ ਸਾਧਕ ਵੀ ਅਕਸਰ ਢਿੱਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੇਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਲੇ ਨਾ ਕੱਟਣੇ ਪੈਣ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਰਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ, ਕੰਮ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਆਮ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਰਸ਼ੀਤਪ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਪਾਰਣਾ ਨਾਮਕ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣਾ ਲੰਮਾ ਇੱਕ-ਦਿਨ-ਛੱਡ-ਕੇ-ਇੱਕ-ਦਿਨ ਵਰਤ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਗਤ ਦੀ ਪਾਰਣਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਕਸਰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਸ਼ੀਤਪ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਧਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਂਝੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਰਸ਼ੀਤਪ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਚੁਣੌਤੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਸਾਦਗੀ, ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਜਮ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਜੈਨ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਖੰਡ ਵਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਖਾਈਆਂ ਸਨ, ਇਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਗਠਿਤ ਜੈਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਭਗਤ ਜੋ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਅਡੋਲ ਰਾਹ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਤੁਰਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰੇ ਸਨ; ਉਹ ਇਕੱਲੇ, ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅੰਤਿਮ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੌਜੂਦਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੁਰੇ ਸਨ।