ਚੌਵੀਸ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ
ਇਹ ਇੱਕ ਜੈਨ ਭਗਤੀ-ਗੀਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 24 ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਮੁਕਤੀ (ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੁਕਾਂ
ਲੋਕ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਜਿਨ, ਅਰਹੰਤ, ਚੌਵੀ ਕੇਵਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਭ, ਅਜਿਤ, ਸੰਭਵ, ਅਭਿਨੰਦਨ, ਸੁਮਤਿ, ਪਦਮਪ੍ਰਭ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਚੰਦਰਪ੍ਰਭ ਜਿਨ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਮੈਂ ਸੁਵਿਧਿ, ਸੀਤਲ, ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ, ਵਸੁਪੂਜ, ਵਿਮਲ, ਅਨੰਤ, ਧਰਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕੁੰਥੁ ਜਿਨ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਮੈਂ ਅਰ, ਮੱਲੀ, ਮੁਨਿਸੁਵ੍ਰਤ, ਨਮਿ, ਨੇਮਿ, ਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਵਰਧਮਾਨ ਜਿਨ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਤਕੀਤੇ, ਵਿਜੇ, ਰਾਗ-ਰੋਗ, ਜੋੜ-ਮਤਸਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਭਵ-ਅਭਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ (ਤੀਰਥੰਕਰ) ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਕੀਰਤੀ, ਵੰਦਿਤ, ਮਹਿਤ, ਇਕੱਲੇ ਸਥਾਪਿਤ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਮਲ, ਚੌਵੀ ਜਿਣਵਰ ਤੀਰਥੰਕਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਚੌਵੀ ਜਿਣਵਰ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਸੰਪੂਰਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਤਕੀਤੇ, ਜਾਵਤ ਕੇਵਲੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਮਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੈਂ ਚੌਵੀ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਚਰ-ਚਰ (ਸਥਿਰ-ਅਸਥਿਰ) ਨਿਰਵਾਣ ਪਦ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਚੌਵੀ ਨਿਗ੍ਰੰਥ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਮਹਾਨ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਰੋਗ, ਲਾਭ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸਮਾਧੀ ਦੇਣ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 24 ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ (ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ) ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੈਨ ਭਗਤ ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਾਮ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ "ਚੌਵੀਸ ਤੀਰਥੰਕਰ ਸਤੋਤਰ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ 24 ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਲੋਂ ਸਰਲ ਰੂਪ ਹੈ।
ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ "ਉਸਭ" (ਆਦਿਨਾਥ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 24 ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਅਜਿਅ", "ਸੰਭਵ", "ਅਭਿਨੰਦਣ" ਆਦਿ। ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ "ਵਧਦਮਾਨ" (ਮਹਾਵੀਰ) ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼
ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਸਾਰੇ 24 ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਤੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਰਾਗ-ਦਵੇਸ਼, ਮੋਹ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲੇਸ਼ਾਂ (ਵਿਯ-ਰਯ-ਰੋਗ-ਜੋਅ-ਮੱਛਰ) ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੁਕਤੀ (ਨਿਰਵਾਣ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
ਇੱਥੇ "ਅਰਹੰ" (ਅਰਹੰਤ) ਅਤੇ "ਕੇਵਲੀ" (ਸਰਵ-ਗਿਆਨੀ) ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਰਹੰਤ ਉਹ ਜੀਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਵਲੀ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਜੈਨ ਵਿੱਚ, 24 ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਅਰਹੰਤ ਅਤੇ ਕੇਵਲੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦਾ ਢੰਗ
ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕ (9) ਵਿੱਚ, ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਹਤ, ਲਾਭ, ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ (ਉੱਤਮ ਧਿਆਨ) ਦੇਣ। ਇਹ ਸਭ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੰਰਚਨਾ
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਕਠੇ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸ਼ਲੋਕ 2 ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਨਾਮ ਹਨ: "ਸੁਵਿਧਿ", "ਸੀਤਲ", "ਸੇਅੰਸੁ", "ਵਾਸੁਪੂਜ", "ਵਿਮਲ", "ਅਨੰਤ", "ਧਰਮ", "ਸਾਂਤਿ", "ਕੁੰਥੁ"। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 24 ਨਾਮ 8 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ।
Rishabhanatha
ਜੈਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ