ਣਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ
ਇਹ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਵਕਾਰ ਜਾਂ ਣਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਚ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ (ਪੰਜ ਉੱਤਮ ਆਤਮਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਅਰਿਹੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਆਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਉਪਾਧਿਆਇਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਮੰਤਰ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ, ਧਿਆਨ ਦੌਰਾਨ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉੱਤਮ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਨਮੋਕਾਰ ਮੰਤਰ
ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪ੍ਰਣਾਮ (ਣਮੋ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜ ਪਰਮ-ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ: ਅਰਿਹੰਤ, ਸਿੱਧ, ਆਚਾਰੀਆ, ਉਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਸਾਧੂ।
ਅਰਿਹੰਤ
ਉਹ ਆਤਮਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ) ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਣਾਮ 'ਣਮੋ ਅਰਿਹੰਤਾਣੰ' ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ 'ਅਰਿਹੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ'।
ਸਿੱਧ
ਉਹ ਮੁਕਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਕੇ ਕੈਵਲ-ਗਿਆਨ (ਸੰਪੂਰਨ ਗਿਆਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਣਾਮ 'ਣਮੋ ਸਿੱਧਾਣੰ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ (ਨਿਰਵਾਣ) ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ
ਅਤੇ ਉਪਾਧਿਆਏ ਜੈਨ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਗੂ ਹਨ। ਆਚਾਰੀਆ (ਤੀਜਾ ਪ੍ਰਣਾਮ) ਸੰਤ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪਾਧਿਆਏ (ਚੌਥਾ ਪ੍ਰਣਾਮ) ਨਵੇਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧੂ
(ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ: 'ਣਮੋ ਲੋਏ ਸਵਵ ਸਾਹੂਣੰ') ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਜਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਰਾਕਾਰ (ਬਿਨਾਂ-ਰੂਪ) ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mahavira
ਜੈਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ