ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਅਲਬੇਲੋ - ਸਿੱਧਾਚਲ ਦਾ ਭਜਨ
ਇਹ ਇੱਕ ਜੈਨ ਭਜਨ (ਭਗਤੀ ਗੀਤ) ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾਚਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਪ੍ਰਭੁ ਆਦੇਸ਼ਵਰ (ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੀਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਸਿੱਧਾਚਲ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਦੀਪ ਜਗਾਓ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਅਲਬੇਲੇ ਹਨ, ਆਓ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਵੀਏ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਅਲਬੇਲੇ ਹਨ। ਅਲਬੇਲੇ, ਅਲਬੇਲੇ, ਅਲਬੇਲੇ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਅਲਬੇਲੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸੋਮਯਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਤੇਰ ਕੋੜੀ ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਸ਼ਿਵਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਨਾਰਦ ਜੀ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਪੈਂਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਲੱਖ ਬਵੰਜਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋੜੀ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਪਚਵਨ ਸਹਸ ਅਤੇ ਜੋੜੀ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਸੱਤਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤੋਤੇਰ ਸਾਧੂ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਚੌਦਾਂ ਸਹਸ ਮੁਨੀ ਦਮਿਤਾਰੀ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਉਹ ਸ਼ਿਵਨਾਰੀ ਦੇ ਵਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਚੌਦਾਂ ਸਹਸ ਮੁਨੀ ਦਮਿਤਾਰੀ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਪ੍ਰਿਯਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਚਉਆਲੀਸ ਵਿੱਚ ਵੈਦਰਭੀ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਥਾਵਚਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਸ਼ੁਕਰ ਪਰੀਵ੍ਰਾਜਕ ਇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਸੇਲਗ ਅਤੇ ਪਣਸਯ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਸੁਭਦ੍ਰ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੱਤ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 10
ਭਵ-ਤਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਵ-ਤਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਰਾਜਚੰਦ੍ਰ ਮਹੋਦਯ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 11
ਸੁਰਕਾਂਤ ਅਚਲ ਅਭਿਨੰਦਨਯੋਗ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਸੁਮਤੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭੈ ਦਾ ਕੰਦ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 12
ਇੱਥੇ ਕੋਟੀ-ਕੋਟੀ ਜੀਵ ਮੋਕਸ਼ ਗਏ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਸਾਡੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਆਸ ਹੈ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 13
ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਤਰ ਗਿਆ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 14
ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਛੋਟੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਤਰੇਗਾ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 15
ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਸ਼ੁਭਵੀਰ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਾ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ...
ਸ਼ਲੋਕ 16
ਸਿੱਧਾਚਲ, ਵਿਮਲਾਚਲ, ਸ਼ੇਤਰੁੰਜਯ... ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਦੀਪ ਜਗਾਓ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਅਲਬੇਲੇ ਹਨ, ਆਓ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਵੀਏ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ... ਅਲਬੇਲੇ, ਅਲਬੇਲੇ, ਅਲਬੇਲੇ, ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਅਲਬੇਲੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 17
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਭਜਨ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾਚਲ (ਸ਼ਤਰੁੰਜੈ) ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਆਦੇਸ਼ਵਰ (ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਜਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰਚੇਤਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੈਨ ਭਗਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਅਗਿਆਤ ਕਵੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Pandit Veervijayji
Pandit Veervijayji ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਕੌਣ ਹਨ?
– ਇਹ ਭਜਨ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਆਦੇਸ਼ਵਰ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਆਦਿ ਦੇ ਭਗਵਾਨ' – ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਸਿੱਧਾਚਲ ਪਹਾੜ ਕੀ ਹੈ?
– ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਾਲੀਟਾਣਾ ਨੇੜੇ ਸ਼ਤਰੁੰਜੈ ਪਹਾੜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਸਿੱਧਾਚਲ ਸ਼ਿਖਰੇ ਦੀਵੋ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ (ਭਗਤੀ ਕਰੋ)।
'ਅਲਬੇਲੋ' ਦਾ ਅਰਥ
– ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 'ਅਲਬੇਲੋ' ਦਾ ਮਤਲਬ 'ਪਿਆਰਾ', 'ਮਨਮੋਹਕ' ਜਾਂ 'ਬੇਪਰਵਾਹ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਸ ਮਨਮੋਹਕ ਮੂਰਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।
ਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
– ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਪਾਂਤ੍ਰੀਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੱਧੀ' (35,000 ਸਿੱਧੀਆਂ), 'ਲਾਖ ਬਾਵਨ' (52 ਲੱਖ) ਅਤੇ 'ਚੌਦ ਸਹਸ ਮੁਨੀ' (14,000 ਮੁਨੀ) ਵਰਗੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂਆਂ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਜਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪਾਤਰ
– ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ, ਸੋਮਯਸ਼ਾ, ਨਾਰਦ, ਵਸੁਦੇਵ ਆਦਿ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਤਰ ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਭਗਤ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ – ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
– ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਰਧਾ' ਅਤੇ 'ਸੰਵੇਗ' (ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ) ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਾਚਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਫਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ 'ਲਘੁ ਜਲ' (ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ) ਵਰਗੀ ਹੈ – ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਡੂੰਘਾ ਅਰਥ ਨਹੀਂ।
Rishabhanatha
ਜੈਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ