ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ
ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰ
ਇਹ ਪਾਠ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨੁਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ) ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਿੰਹਾਸਣ, ਦੀਪ, ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਣੇ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮ
1ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ
ਵੇਦੀ ਅਤੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਰਸਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ: ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ (ਪਵਿੱਤਰ ਘੜਾ), ਦੁੱਧ, ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ, ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਕੱਪੜਾ। ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ।
2ਆਵਾਹਨ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ
ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜੋ ਅਤੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਲਈ “ਓਮ ਨਮੋ ਅਰਿਹੰਤਾਣੰ” ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰ ਬੋਲੋ। ਫਿਰ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਕਲਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ।
3ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ
ਮੰਤਰ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਕਲਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਮੂਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਓ। ਇਹ ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਮਲੀਨਤਾਵਾਂ ਧੋਣ ਅਤੇ ਦਿਵ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜੇ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਜਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਇਹ ਕਦਮ ਮੁੜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਉਣਾ
ਨਰਮ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂੰਝ ਕੇ ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੇ ਮੱਥੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਓ। ਚੰਦਨ ਸਦਗੁਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਾਪ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
5ਚੌਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ
ਮੂਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਖੰਡ ਚੌਲ (ਅਕਸ਼ਤ) ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਗੇਂਦੇ ਜਾਂ ਚਮੇਲੀ ਵਰਗੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਚੌਲ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ; ਫੁੱਲ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਖਿੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ।
6ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ
ਅਗਰਬੱਤੀ (ਧੂਪ) ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ (ਦੀਪਕ) ਜਗਾਓ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਲਈ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧੂਪ ਘੁਮਾਓ; ਫਿਰ ਸਤੋਤਰ ਜਾਂ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾ ਕੇ ਆਰਤੀ ਕਰੋ।
7ਆਰਤੀ
ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਗਦਾ ਦੀਵਾ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਓ।
8ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ
ਹੱਥ ਜੋੜੋ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਕਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਰਲ ਸਮਰਪਣ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਪੜ੍ਹੋ। ਤੀਰਥੰਕਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ। ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਭੇਟਾਂ (ਪ੍ਰਸਾਦ) ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ।
ਤੁਕਾਂ
ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਗੜਕਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਤਿੰਨ ਸੁੰਦਰ ਪਾਟ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਰੱਖੋ। ਹੇਠਲੇ ਪਾਟ ਉੱਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਸਰ ਦਾ ਸਵਸਤਿਕ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਾਵਲ ਰੱਖ ਕੇ ਨਾਰੀਅਲ ਰੱਖੋ। ਸਿੰਘਾਸਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਸਰ ਦਾ ਸਵਸਤਿਕ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਨਵਕਾਰ ਗਿਣ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਜੀ ਬਿਠਾਓ। ਪ੍ਰਤਿਮਾਜੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰਤਿਮਾਜੀ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਘੀ ਦਾ ਦੀਪ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਡ਼ਾਛਡ਼ੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਨਵਕਾਰ ਗਿਣ, ਪ੍ਰਭੁਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧਚੱਕਰਜੀ ਨੂੰ ਪਖਾਲ ਕਰੇ। (ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ: ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਸ਼ੱਕਰ, ਘੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ) ਫਿਰ ਬਾਲਾਕੁੰਚੀ ਕਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਖਾਲ ਕਰ ਕੇ ਤਿੰਨ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਪੂੰਝ ਕੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਦਾ ਸਵਸਤਿਕ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਸਨਾਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ ਦਾ ਥਾਲ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇ। (ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ: ਕੇਸਰ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ)
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਮੈਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਜਿਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਿੱਠੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਾਗਰ ਹੈ, ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਣ ਰੂਪੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਵਿਕ ਰੂਪੀ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾਲ ਰੱਖੋ। ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਜਲ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਜਿਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਮੇਰੁ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹਵਾਇਆ। ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਦੇ ਕਲਸ਼ ਨਾਲ ਨਹਵਾਓ, ਅਮੁੱਲ ਵਸਤਰ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਧਾਰੋ। ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰੋ, ਹੇ ਆਦਿ ਜਿਨ, ਸਿੱਧ ਸਰੂਪੀ ਅੰਗ ਨੂੰ ਪਖਾਲੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਆਤਮਾ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਸੁਕੁਮਾਰ, ਹੇ ਆਦਿ ਜਿਨ, ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਨੁਹਾਉਣ ਦਾ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੇ ਜਨਮ ਕਲਿਆਣਕ (ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ) ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠ ਪੰਡਿਤ ਵੀਰਵਿਜੈ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ
ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੇ ਜਨਮ-ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੈਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਨਾਨ।
ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੋ →ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Pandit Veervijayji
Pandit Veervijayji ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਰੀਤੀ ਕ੍ਰਮ
ਇਹ ਪਾਠ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਨਾਤਰ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਗਾਈਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਘਾਸਣ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਸਵਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ (ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਚੀਨੀ, ਘਿਉ, ਪਾਣੀ) ਨਾਲ ਅਸਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ 'ਤੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਫੁੱਲ (ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ) ਭੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਖਕ
ਇਹ ਭਜਨ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੈਨ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕਵੀ ਪੰਡਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀਰਵਿਜਯਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭਗਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਟੁਕੜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
ਕਾਵ ਰੂਪ
ਪਹਿਲੀ ਆਇਤ ਦ੍ਰੁਤਵਿਲੰਬਿਤਾ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵ ਛੰਦ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਗਦੇ, ਤੇਜ਼ ਤਾਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 'ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਹੌਲੀ' ਹੈ, ਜੋ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਹਲਕੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣ ਸੰਦਰਭ
ਤੀਜੀ ਆਇਤ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਂਤ (ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ) ਕੀਮਤੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਵਜਾਤ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਉਤਰੇ ਸਨ। ਇਹ ਰੀਤ ਉਸ ਸਵਰਗੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਗਤ ਦਾ ਕਾਰਜ ਦੈਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਰਥ
ਪਾਠ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੀਤ ਦਾ ਅਸਲ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੈ। ਆਇਤ 'ਆਤਮ ਨਿਰਮਲ ਹੁਈ ਸੁਕੁਮਾਲੀ' (ਆਤਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਭਗਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਕਰਮ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਨੂੰ ਧੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਵਿਹਾਰਕ ਨਿਰਦੇਸ਼
ਆਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ 'ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ' ਜਾਂ 'ਕੁਸੁਮਾਂਜਲੀ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।' ਇਹ ਪਾਠ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਮੈਨੂਅਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਜਾਂ ਭਗਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Mahavira
ਜੈਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ