સિદ્ધાચલ શિખરે દીવો રે
આદેશ્વર અલબેલો
પંડિત વીરવિજયજીની નવાણું પ્રકારી પૂજામાંથી લીધેલું, સિદ્ધાચલ પર્વત પર ભગવાન આદેશ્વર (ઋષભનાથ)ની સ્તુતિમાં ગવાતું ગુજરાતી જૈન સ્તવન.
શ્લોકો
સિદ્ધાચલ પર્વતની ટોચ પર આદેશ્વર અલબેલા દેવ વિરાજે છે. તેમના દર્શન એ અમૃતપાન સમાન છે. આદેશ્વર અલબેલા છે.
શ્લોક 1
શિવ સોમયશાની વંશપરંપરામાં તેર કોડિ મુનિઓનો પરિવાર છે – તે આદેશ્વર છે.
શ્લોક 2
શિવસુંદરીએ કરેલી પ્રતિજ્ઞા અને નારદજીના લાખ એક મુનિઓ – આદેશ્વર.
શ્લોક 3
વસુદેવની પત્ની પ્રસિદ્ધ છે, અને તેમની પાંત્રીસ હજાર સિદ્ધિઓ – આદેશ્વર.
શ્લોક 4
લાખ બાવન અને એક કરોડ, તેમજ પંચાવન હજાર સાધુઓની સંખ્યા – આદેશ્વર.
શ્લોક 5
સાતમા ક્રમમાં સત્તાવન સાધુ અને ચૌદ હજાર દમિત મુનિઓ – આદેશ્વર.
શ્લોક 6
ત્યારે તે શિવનારી શ્રેષ્ઠ છે, અને ચૌદ હજાર દમિત મુનિઓ – આદેશ્વર.
શ્લોક 7
પ્રદ્યુમ્નની પ્રિયા અચંભી (આશ્ચર્યજનક) છે, અને ચાલીસમા ક્રમમાં વૈદર્ભી – આદેશ્વર.
શ્લોક 8
થાવચ્ચાના હજાર પુત્રો અને શુક્ર પરિવ્રાજક – આદેશ્વર.
શ્લોક 9
સેલગ અને પણસય પ્રખ્યાત છે, અને સુભદ્ર મુનિ સાથે સાત – આદેશ્વર.
શ્લોક 10
ભવસાગર તારનાર અને રાજચંદ્રમહોદયનું કારણ – આદેશ્વર.
શ્લોક 11
દેવોના પ્રિય, અચળ, અભિનંદનીય, સુમતિ શ્રેષ્ઠ, ભયનો નાશ કરનાર – આદેશ્વર.
શ્લોક 12
અહીં અનેક કરોડ જીવો મોક્ષ પામ્યા છે, અને અમને પણ મોટી આશા છે – આદેશ્વર.
શ્લોક 13
શ્રદ્ધા અને સંવેગથી ભરેલો હું મોટા ભવસાગરને તરી ગયો – આદેશ્વર.
શ્લોક 14
શ્રદ્ધા વિના કોણ અહીં આવે? જેમ ઓછા પાણીમાં નાવ તરતી નથી – આદેશ્વર.
શ્લોક 15
તેણે (ભગવાને) હાથ પકડ્યો, અને શુભવીરને હૃદયમાં વહાલો છે – આદેશ્વર.
શ્લોક 16
સિદ્ધાચલ, વિમલાચલ અને શેત્રુંજય પર્વતોની શિખર પર દીવો થયો છે. આદેશ્વર અલબેલા છે. તેમના દર્શનથી અમૃત પીવા જેવો આનંદ થાય છે. આદેશ્વર અલબેલા છે.
શ્લોક 17
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર
બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા
ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય
- માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા
પૃષ્ઠભૂમિ
આ સ્તવન પ્રથમ તીર્થંકર ભગવાન આદેશ્વરની સ્તુતિમાં ગાવામાં આવે છે, જેમને આદિનાથ અથવા ઋષભનાથ પણ કહેવામાં આવે છે. જૈન પરંપરા તેમનું જીવનવૃત્તાંત કલ્પસૂત્ર અને આદિપુરાણમાં વર્ણવે છે. આ ગીત શત્રુંજય તીર્થની નવાણું પ્રકારી પૂજા, એટલે કે નવાણું પ્રકારની ભક્તિપૂજાની નવમી પૂજાની ઢાળ છે, જેની રચના પંડિત વીરવિજયજીએ કરી છે, જેઓ પોતાનું નામ શુભવીર તરીકે આપે છે, અને તે દાખલા તરીકે ‘શ્રી વિવિધ પૂજા સંગ્રહ’ ભાગ 1 (1903)માં છપાયેલું છે. સિદ્ધાચલ, વિમલાચલ અને શત્રુંજય ગુજરાતના પાલિતાણામાં આવેલા એક જ પવિત્ર પર્વતનાં નામ છે, અને યાત્રાળુઓ ચઢાણ પર આ સ્તવન ગાય છે. તેની ટેકમાં પ્રભુના દર્શનને અમૃતપાન સમાન ગણાવવામાં આવ્યું છે.
આ પાઠ વિશે
રચયિતા: Pandit Veervijayji
Pandit Veervijayji ની વધુ રચનાઓ
શું તમે જાણો છો?
આદેશ્વર, પ્રથમ તીર્થંકર
‘આદેશ્વર’ એ આદિનાથનું આદરણીય નામ છે, જેમને ઋષભનાથ પણ કહેવામાં આવે છે; તેઓ જૈન ધર્મના ૨૪ તીર્થંકરોમાં પ્રથમ છે. ગુજરાતી ‘અલબેલો’ શબ્દનો અર્થ મનોહર અને અનુપમ થાય છે, જે જ્ઞાની પ્રભુને પ્રિય અને સહજ સુલભ રૂપે ચિત્રિત કરે છે.
એક પર્વત, અનેક નામ
અંતિમ કડી (પદ 17)માં સિદ્ધાચલ, વિમલાચલ અને શત્રુંજયનાં નામ આવે છે. આ પાલિતાણાના એક જ પર્વતનાં ત્રણ નામ છે, જ્યાં અસંખ્ય આત્માઓ મુક્તિ પામ્યાની માન્યતા છે અને જ્યાં સેંકડો મંદિરો આવેલાં છે.
ગીતમાંની સંખ્યાઓ
પદોમાં એ સાધુઓની સંખ્યા ગણાવાઈ છે, જેમણે આ પર્વત પર મુક્તિ પ્રાપ્ત કરી હોવાનું કહેવાય છે, જેમ કે તેર કરોડ (૧૩ કરોડ, ૧૩૦ મિલિયન) મુનિઓ અને તેમનો પરિવાર (પદ 2), નારદ સાથે એકાણું લાખ (પદ 3), પાંત્રીસ હજાર (પદ 4), તથા એક કરોડ બાવન લાખ અને પંચાવન હજાર (પદ 5). આ ભક્તિની પરંપરાગત ગણતરીઓ છે, કોઈ વસ્તીગણતરી નથી.
પરિચિત નામો, જૈન સંદર્ભ
પદ 3થી 10માં નારદ, વસુદેવની પત્નીઓ, પ્રદ્યુમ્નની પત્ની, થાવચ્ચાપુત્ર, શુક અને શૈલકનો ઉલ્લેખ છે. જ્ઞાતાધર્મકથા અને અંતકૃદ્દશા જેવી જૈન કથાઓ તેમને મુક્તિ પામેલા સાધકો તરીકે વર્ણવે છે, અને આ સ્તવન તેમને પર્વતની મહિમાના સાક્ષી તરીકે એકત્ર કરે છે.
હસ્તાક્ષર અને ઉદ્દેશ
પદ 16માં કવિનું નામ શુભવીર આવે છે, જેઓ પ્રભુને હાથ પકડવાની પ્રાર્થના કરે છે. પદ 13થી 15માં શ્રદ્ધા અને વૈરાગ્યની માગણી છે, જેથી ભક્ત સંસારસાગર તરી જાય.
Rishabhanatha
જૈન ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો
