ഗുരു രാം ദാസും അമൃത് സരോവറും

സിഖ് മതത്തിലെ നാലാമത്തെ ഗുരുവായ ഗുരു രാം ദാസ് (1534-1581) ഒരു ദർശകനും ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്നു. പഞ്ചാബിലെ ഗോയിന്ദ് വാൽ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ഗുരു അമർ ദാസിന്റെ ശിഷ്യനായി ജീവിതം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം, പിന്നീട് ഗുരുവായി സ്ഥാനമേറ്റതിനുശേഷം സിഖ് സമുദായത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തി.

അമൃത്സർ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: പണ്ട്, ഗുരു രാം ദാസ് ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തിനായി അന്വേഷിച്ചു. അദ്ദേഹം ഭൂമി വാങ്ങാനായി മുഗൾ ചക്രവർത്തി അക്ബറിനെ സമീപിച്ചു. അക്ബർ ഒരു വലിയ ഭൂമി ദാനമായി നൽകി. ഗുരു രാം ദാസ് ആ സ്ഥലത്ത് ഒരു കുളം കുഴിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതിനെ അമൃത് സരോവർ (അമൃതിന്റെ കുളം) എന്ന് വിളിച്ചു. ഈ കുളത്തിലെ വെള്ളത്തിന് ആത്മീയ ശുദ്ധിയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടു.

ഗുരു രാം ദാസ് കുളത്തിനു ചുറ്റും ഒരു പട്ടണം സ്ഥാപിച്ചു. അതിന് അദ്ദേഹം 'ചക്ക് രാം ദാസ്' എന്നും പിന്നീട് 'രാംദാസ്പുർ' എന്നും പേരിട്ടു. ഈ നഗരമാണ് കാലക്രമേണ അമൃത്സർ എന്നറിയപ്പെട്ടത്. 'അമൃത്സർ' എന്ന വാക്ക് 'അമൃത് സരോവർ' എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

അമൃത് സരോവർ എന്ന കുളം പിന്നീട് സിഖ് മതത്തിന്റെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ സ്ഥലമായി മാറി. ഗുരു രാം ദാസിന്റെ പിൻഗാമിയായ ഗുരു അർജൻ ദേവ് ഈ കുളത്തിൽ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയാൻ തീരുമാനിച്ചു. പിന്നീട് ഈ ക്ഷേത്രം സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രം (ഹർമന്ദിർ സാഹിബ്) എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി.

കുളത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനിടെ ഗുരു രാം ദാസ് അവിടെ ചില ജലസേചന പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തി. കുളത്തിൽ നിന്ന് ജലം ഒഴുകിപ്പോകാൻ ഒരു ചാനലും അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു. ഇത് പ്രദേശത്തെ കർഷകർക്ക് ഗുണകരമായി.

ഗുരു രാം ദാസിന്റെ ഭരണകാലത്ത് സിഖ് സമുദായം കൂടുതൽ സംഘടിതമായി. അദ്ദേഹം പ്രാർത്ഥനകളും ഗായനപരിപാടികളും ഏകീകരിച്ചു. 'ഗുരു ഗ്രന്ഥ് സാഹിബി'ലെ പല ശബ്ദങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളാണ്.

ഇന്ന് അമൃത്സർ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സിഖുകാരുടെ പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. പവിത്രമായ അമൃത് സരോവറും സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രവും എല്ലാ വർഷവും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഗുരു രാം ദാസിന്റെ ദർശനമായിരുന്നു ഈ നഗരത്തിന്റെ അടിത്തറയെന്ന് പറയാം.