Bharat Devotion
Embroidered artwork for लहान लहान गायी: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

लहान लहान गायी

लहान लहान गायी

वृंदावनातील लहान गायी आणि गोपाळ मुलांमध्ये खेळणारा बाल कृष्ण (मदन गोपाल) चित्रित करणारे एक खेळकर ब्रज भजन.

श्लोक

छोटी छोटी गैया छोटे छोटे ग्वाल, छोटो सो मेरो मदन गोपाल
Chhoti Chhoti Gaiya Chhote Chhote Gwal, Chhoto So Mero Madan Gopal..

श्लोक 1

आगे आगे गईया पीछे पीछे ग्वाल, बीच में मेरो मदन गोपाल
Aage Aage Gaiya Peechhe Peechhe Gwal, Beech Mein Mero Madan Gopal..

श्लोक 2

कारी कारी गैया गोरे गोरे ग्वाल, श्याम वरण मेरो मदन गोपाल
Kaari Kaari Gaiya Gore Gore Gwal, Shyam Varan Mero Madan Gopal..

श्लोक 3

घास खाए गैया दुध पीवे ग्वाल, माखन खावे मेरो मदन गोपाल
Ghaas Khaaye Gaiya Doodh Peeve Gwal, Makhan Khaave Mero Madan Gopal..

श्लोक 4

छोटी छोटी लकुटी छोले छोटे हाथ,
Chhoti Chhoti Lakuti Chhole Chhote Haath,

श्लोक 5

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

बुधवार, गुरुवार व एकादशी

Best Time (Muhurta)

ब्राह्ममुहूर्त किंवा संध्याकाळची वेळ

Sacred Offerings

तुळशीची पाने, लोणी-खडीसाखर व पिवळी फुले

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • परम भक्ती, परमानंद व चिंतामुक्ती

पृष्ठभूमि

ही पदे ब्रज भाषेतील लोक-भक्ती परंपरेतील असून, ती वृंदावनजवळ गोपालक बालक म्हणून कृष्णाच्या बाल्याचा उत्सव करतात. ही कथा भागवत पुराणाच्या दशम स्कंधात सांगितली आहे (लोणी चोरण्याचा प्रसंग अध्याय ८–९ मध्ये, वृंदावनात स्थलांतर आणि वासरे चारण्याचा प्रसंग अध्याय ११–१३ मध्ये). हे मजकूर निनावी लोककाव्य आहे; कविताकोश याला कोणत्याही कवीचे नाव देत नाही. अनौपचारिक सभांमध्ये, जन्माष्टमीला आणि इतर कृष्णोत्सवांत ते अनेकदा गायले जाते, आणि त्यातील लहानशा प्रतिमांमुळे ते मुलांचे आवडते आहे.

तुम्हाला माहीत आहे का?

रचनात्मक वैशिष्ट्य

या पदात प्रत्येक ओळीत 'छोटे', 'कारी', 'गोरे' अशा विरोधाभासी शब्दांचा वापर करून कृष्णाचे वेगळेपण अधोरेखित केले आहे. 'मेरो मदन गोपाल' हा आवर्ती शब्दसमूह भक्ताचे वैयक्तिक प्रेम आणि कृष्णाशी असलेले नाते दर्शवतो.

रंगसंगतीचे प्रतीक

कारी गायी, गोरे ग्वाल आणि श्याम वर्णाचा कृष्ण – हा रंगभेद केवळ दृश्यचित्रण नसून कृष्णाच्या अलौकिकतेचे द्योतक आहे. 'श्याम' हा कृष्णाचा प्रिय रंग असून तो त्याच्या माधुर्य आणि गूढतेचे प्रतीक आहे.

आहारातील विशेषत्व

गायी गवत खातात, ग्वाल दूध पितात, पण कृष्ण मात्र माखन खातो – हे त्याचे बाललीलेतील वेगळेपण दाखवते. माखन हा कृष्णाचा आवडता पदार्थ असून त्याच्या चोरीच्या लीला या भक्तिसाहित्यात प्रसिद्ध आहेत.

बालकृष्णाचे हात आणि लकुटी

'छोटी छोटी लकुटी छोले छोटे हाथ' या ओळीतून कृष्णाच्या बालपणीच्या गोपाळ जीवनाचे चित्र उभे राहते. लकुटी म्हणजे गायी हाकण्याची काठी, जी गोपाळांचे शस्त्र आणि ओळख आहे.

क्रमवारीतील मध्यस्थान

'आगे आगे गईया पीछे पीछे ग्वाल, बीच में मेरो मदन गोपाल' – या ओळीत कृष्णाला सर्वांच्या मध्यभागी ठेवले आहे. हे भक्ताच्या दृष्टीने कृष्ण हाच जीवनाचा केंद्रबिंदू आहे, हे सूचित करते.

Krishna ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Krishna

Krishna चे सर्व पाठ पहा →

हिंदू धर्म से और

सभी देखें