श्री सूर्य अष्टोत्तरशतनामावली
सूर्यदेवाची १०८ नावे, सूर्य बीज मंत्र आणि ध्यानाच्या दोन श्लोकांसह, प्रत्येक नाव ॐ आणि नमः सह.
श्लोक
ध्यान व मंगलाचरण
१०८ नामांच्या जपापूर्वी देवाच्या दिव्य स्वरूपाचे ध्यान आणि बीज मंत्र.
सूर्य बीज मंत्राद्वारे सूर्यदेवाला भक्तिपूर्वक प्रणाम केला आहे.
श्लोक बीज मन्त्र
मी त्या सूर्यदेवाला वंदन करतो, जे सुंदर, लोकनाथ, अमृत, वेदान्तसार, शिव, ज्ञानस्वरूप, ब्रह्ममय, सुरेश, निर्मल आणि सर्व लोकांचे एकमेव ध्येय आहेत.
श्लोक ध्यान 1
मी सदा त्या भास्कर देवाला वंदन करतो, जे इंद्र, आदित्य, नराधिप, सुरगुरू, त्रैलोक्यचूडामणी आहेत आणि ज्यांचे हृदय ब्रह्मा, विष्णू आणि शिवाचे स्वरूप आहे.
श्लोक ध्यान 2
१०८ पावन नामावली
देवाचे १०८ पावन नाम, ज्यांचा 'ॐ' आणि 'नमः' सह पूजा-अर्चन व जप केला जातो.
मी सूर्यदेवाला अरुण (लाल) स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 1
मी सूर्यदेवाला शरण देणाऱ्या शरण्य स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 2
मी सूर्यदेवाला करुणारसाच्या सागराला प्रणाम करतो.
श्लोक 3
मी सूर्यदेवाला अतुलनीय बळाच्या धारकास प्रणाम करतो.
श्लोक 4
मी सूर्यदेवाला आर्तांच्या रक्षकास प्रणाम करतो.
श्लोक 5
मी सूर्यदेवाला आदित्य या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 6
मी सूर्यदेवाला आदिभूत स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 7
मी सूर्यदेवाला सर्व आगमांच्या जाणकारास प्रणाम करतो.
श्लोक 8
मी सूर्यदेवाला अच्युत या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 9
मी सूर्यदेवाला सर्वज्ञ स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 10
मी सूर्यदेवाला अनंत स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 11
मी सूर्यदेवाला इन या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 12
मी सूर्यदेवाला विश्वरूप या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 13
मी सूर्यदेवाला इज्य या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 14
मी सूर्यदेवाला इंद्र या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 15
मी सूर्यदेवाला भानु या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 16
मी सूर्यदेवाला इंदिरेच्या मंदिराच्या अधिपतीस प्रणाम करतो.
श्लोक 17
मी सूर्यदेवाला वंदनीय या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 18
मी सूर्यदेवाला ईश या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 19
मी सूर्यदेवाला अत्यंत प्रसन्न स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 20
मी सूर्यदेवाला सुशील या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 21
मी सूर्यदेवाला सुवर्चस या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 22
मी सूर्यदेवाला वसुप्रद या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 23
मी सूर्यदेवाला वसवे या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 24
मी सूर्यदेवाला वासुदेव या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 25
मी सूर्यदेवाला उज्ज्वल स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 26
मी सूर्यदेवाला उग्ररूप या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 27
आकाशाच्या उन्नत प्रदेशांतून संचार करणाऱ्या, ऊर्ध्वग (उंचीवरून संचार करणाऱ्या) सूर्यदेवांना नमस्कार.
श्लोक 28
विवस्वत्, तेजाने झळाळणारे आणि प्रकाशमान सूर्यदेवांना नमस्कार.
श्लोक 29
मी सूर्यदेवाला उद्यत्किरणजाल स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 30
मी सूर्यदेवाला हृषीकेश या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 31
ऊर्जस्वल (बलवान), अमर्याद प्राण, बल आणि ओजाने भरलेल्या सूर्यदेवांना नमस्कार.
श्लोक 32
मी सूर्यदेवाला वीर या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 33
मी सूर्यदेवाला निर्जर या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 34
मी सूर्यदेवाला जय या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 35
ज्यांचा सारथी अरुण आहे, जांघांविना रूप असलेल्या, त्या सूर्यदेवांना नमस्कार.
श्लोक 36
मी सूर्यदेवाला ऋषींनी वंदनीय स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 37
मी सूर्यदेवाला रोगांचा नाश करणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 38
मी सूर्यदेवाला नक्षत्रमंडळात विचरण करणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 39
मी सूर्यदेवाला सरळ स्वभावाच्या चित्ताच्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 40
मी सूर्यदेवाला नित्य स्तुती करण्याजोग्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 41
मी सूर्यदेवाला 'ऋ' या मातृका वर्णाच्या रूप असलेल्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 42
मी सूर्यदेवाला अत्यंत तेजस्वी स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 43
मी सूर्यदेवाला नक्षत्रांच्या स्वामी चंद्राचा मित्र या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 44
मी सूर्यदेवाला पुष्कराक्ष या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 45
लुप्तदन्त (ज्यांचे दात नाहीत) सूर्यदेवांना नमस्कार.
श्लोक 46
मी सूर्यदेवाला शांत स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 47
मी सूर्यदेवाला कांती देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 48
घन (शुद्ध चैतन्याचा सघन, अढळ तेजःपुंज) सूर्यदेवांना नमस्कार.
श्लोक 49
मी सूर्यदेवाला चमकदार सोन्याच्या अलंकारांनी भूषित स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 50
मी सूर्यदेवाला खद्योत या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 51
मी सूर्यदेवाला सर्व दैत्यांचा नाश करणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 52
मी सूर्यदेवाला सत्यानंद स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 53
मी सूर्यदेवाला मोक्ष देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 54
मी सूर्यदेवाला आर्तांना शरण देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 55
मी सूर्यदेवाला एकाकी स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 56
मी सूर्यदेवाला भगवान या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 57
मी सूर्यदेवाला सृष्टी, स्थिती आणि प्रलय करणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 58
मी सूर्यदेवाला गुणात्मक स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 59
मी सूर्यदेवाला किरणांचा धारक या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 60
मी सूर्यदेवाला बृहत स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 61
मी सूर्यदेवाला ब्रह्म स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 62
मी सूर्यदेवाला ऐश्वर्य देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 63
शर्व (संहारकर्ता, शिवाचे एक नाव) यांना नमस्कार.
श्लोक 64
मी सूर्यदेवाला हिरव्या घोड्यांचा स्वामी या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 65
मी सूर्यदेवाला शौरि या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 66
मी सूर्यदेवाला दहा दिशांना प्रकाशित करणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 67
मी सूर्यदेवाला भक्तांच्या वश असलेल्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 68
मी सूर्यदेवाला ओज देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 69
मी सूर्यदेवाला जयी स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 70
मी सूर्यदेवाला जगाला आनंद देणाऱ्या हेतूस प्रणाम करतो.
श्लोक 71
मी सूर्यदेवाला जन्म, मृत्यू, जरा आणि रोग यांपासून रहित स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 72
मी सूर्यदेवाला उच्च स्थानी आरूढ रथात बसलेल्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 73
मी सूर्यदेवाला असुरांचा शत्रू या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 74
मी सूर्यदेवाला सुंदर हात असलेल्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 75
मी सूर्यदेवाला कमळांचा प्रियकर या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 76
मी सूर्यदेवाला आत आणि बाहेर प्रकाश देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 77
मी सूर्यदेवाला अचिंत्य स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 78
मी सूर्यदेवाला आत्मरूप स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 79
मी सूर्यदेवाला अच्युत या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 80
मी सूर्यदेवाला अमरेश या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 81
मी सूर्यदेवाला परम ज्योती स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 82
मी सूर्यदेवाला अहस्कर या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 83
मी सूर्यदेवाला रवि या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 84
मी सूर्यदेवाला हरि या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 85
मी सूर्यदेवाला परमात्मा स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 86
मी सूर्यदेवाला तरुण स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 87
मी सूर्यदेवाला वरेण्य या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 88
मी सूर्यदेवाला ग्रहराज या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 89
मी सूर्यदेवाला भास्कर या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 90
मी सूर्यदेवाला आदि, मध्य आणि अंत यांपासून रहित स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 91
मी सूर्यदेवाला सुख देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 92
मी सूर्यदेवाला सर्व जगाचा पती या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 93
मी सूर्यदेवाला सूर्य या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 94
मी सूर्यदेवाला कवि या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 95
मी सूर्यदेवाला नारायण या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 96
मी सूर्यदेवाला परेश या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 97
मी सूर्यदेवाला तेजोरूप स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 98
मी सूर्यदेवाला श्रीं हिरण्यगर्भ या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 99
मी सूर्यदेवाला ह्रीं संपत्कर या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 100
मी सूर्यदेवाला ऐं इष्टार्थद या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 101
मी सूर्यदेवाला अत्यंत प्रसन्न स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 102
मी सूर्यदेवाला श्रीमान या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 103
मी सूर्यदेवाला श्रेयस या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 104
मी सूर्यदेवाला असंख्य भक्तांना सुख देणाऱ्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 105
मी सूर्यदेवाला सर्व आगमांनी जाणण्याजोग्या स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 106
मी सूर्यदेवाला नित्यानंद स्वरूपाला प्रणाम करतो.
श्लोक 107
मी सूर्यदेवाला सूर्य या नावाने प्रणाम करतो.
श्लोक 108
समापन व फलश्रुती
पाठाची सांगता, ईश्वरार्पण व फलश्रुती.
अशाप्रकारे ही सूर्य अष्टोत्तरशतनामावली संपूर्ण झाली.
श्लोक समापनम्
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
रविवार
सूर्योदय व ब्राह्ममुहूर्त
तांब्याच्या पात्रातून अर्घ्य, जास्वंदाचे फूल, लाल चंदन व अक्षता
- उत्तम आरोग्य, ऊर्जा व तेजस्विता
- सूर्य दोष निवारण, यश व कार्यसिद्धी
पृष्ठभूमि
सूर्य, म्हणजे रवी, नवग्रहांतील एक देवता आहे; हिंदू परंपरेत ते असे प्रत्यक्ष दैवत आहेत जे प्रत्येक सकाळी सर्वांना दिसतात. ही नामावली त्यांची १०८ नावे देते, प्रत्येक ॐ ने सुरू होऊन 'नमः' ने संपते. ती सूर्य बीज मंत्राने सुरू होते, ॐ ह्रां ह्रीं ह्रौं सः सूर्याय नमः, आणि त्यानंतर दोन ध्यान-श्लोक आहेत जे त्यांना वेदांताचे सार आणि ब्रह्मा, विष्णू व शिव या त्रिमूर्तीचे हृदय म्हणून वंदन करतात. संस्कृत डॉक्युमेंट्सचा पाठ 'अष्टोत्तरशतनामावली शतकम्' यावरून घेतला आहे, ज्याचे संपादन आर. मुरलीकृष्ण श्रौतिगल यांनी केले आणि ते विद्वत् सभा, चेन्नई यांनी प्रकाशित केले. नावे अरुण, म्हणजे उषःकालीन लाल तेजाचे, पासून आदित्य, भानू आणि भास्कर यांमधून शेवटच्या 'सूर्य' नावापर्यंत जातात. त्यांना नारायण, हरी आणि हिरण्यगर्भ असेही म्हटले आहे, जे दर्शवते की भक्त सूर्यात एकच परमात्मा पाहतात. त्याच आवृत्तीतील एक टिपणी रविवारच्या व्रताची सूचना देते: गहू किंवा खडीसाखर दान, रविवारी उपवास आणि सूर्योदयाला जप.
तुम्हाला माहीत आहे का?
बीज मंत्र आणि ध्यानाचे दोन श्लोक
श्लोक 1 हा सूर्य बीज मंत्र आहे. श्लोक 2 आणि 3 हे ध्यान-श्लोक सूर्याला वेदांताचे सार म्हणून गौरवतात आणि त्यांना शिव, अमृत आणि देवांचे परम गुरू म्हणतात. 108 नावे श्लोक 4 ते 111 मध्ये येतात.
एक देव, अनेक नावे
नावांमध्ये श्लोक 12 मध्ये अच्युत, श्लोक 28 मध्ये वासुदेव, श्लोक 34 मध्ये हृषीकेश, श्लोक 88 मध्ये हरी आणि श्लोक 99 मध्ये नारायण आहेत. श्लोक 18 इंद्र आणि श्लोक 67 शर्व देतो, जे शिवाचे नाव आहे. श्लोक 102 हिरण्यगर्भ, म्हणजे सृष्टीचा सुवर्णगर्भ, देतो. अशा रीतीने सूर्य वैष्णव, शैव आणि वैदिक नावांचे मिलनस्थान ठरतात.
आकाशातील प्रवास
श्लोक 39 अरुण, सारथी, याचे नाव देतो, ज्यांना जांघा नसलेले म्हटले आहे; आणि श्लोक 68 त्यांना हिरव्या घोड्यांचे म्हणतो. श्लोक 42 म्हणतो की ते ताऱ्यांच्या चाकावरून चालतात, श्लोक 86 त्यांना दिवसाचे निर्माते म्हणतो, आणि श्लोक 79 कमळांचे प्रिय, जी त्यांच्या उदयाबरोबर उमलतात.
आरोग्यदाता आणि मुक्तिदाता
श्लोक 41 त्यांना रोगांचा नाश करणारा, आणि श्लोक 75 जन्म, मृत्यू, वार्धक्य आणि व्याधी यांपासून मुक्त म्हणतो. श्लोक 57 त्यांना मोक्ष देणारा, आणि श्लोक 108 लाखो भक्तांना आनंद देणारा म्हणतो.
रविवारचे व्रत
स्रोतातील टिपणी सांगते की रविवारी दुपारी गहू किंवा खडीसाखर दान करावी, रविवारी उपवास करावा, आणि रविवारी सकाळी सूर्योदयाला जप करावा, विशेषतः ज्योतिषानुसार सूर्याच्या दशेत.
Surya
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत