सूर्य अष्टोत्तरशतनामावली
इयं सूर्य अष्टोत्तरशतनामावलिः भगवतः सूर्यस्य 108 नामानि सङ्गृह्णाति। अत्र सूर्यबीजमन्त्रः अपि अस्ति।
पद्यानि
ध्यानम् मङ्गलाचरणं च
अष्टोत्तरशतनामजपात् पूर्वं भगवत्स्वरूपस्य ध्यानं बीजमन्त्रश्च।
ह्राँ ह्रीं ह्रौं सः इति बीजाक्षरसहितः सूर्याय नमः इति सूर्यस्य बीजमन्त्रः।
श्लोकः बीज मन्त्र
सुन्दरः लोकनाथः अमृतः वेदान्तसारः शिवः ज्ञानं ब्रह्ममयः सुरेशः अमलः लोकैकचित्तः स्वयमिति सूर्यस्य दशगुणवर्णनम्।
श्लोकः ध्यान 1
इन्द्रादित्यः नराधिपः सुरगुरुः त्रैलोक्यचूडामणिः ब्रह्मविष्णुशिवस्वरूपहृदयः इति भास्करं सूर्यं सदा वन्दे।
श्लोकः ध्यान 2
अष्टोत्तरशतनामावली
भगवतः १०८ पावननामानि, यैः प्रणवपूर्वकं नमः-अन्तेन च अर्चनं जप्यते।
अरुण इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 1
शरण्य इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 2
करुणारससिन्धु इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 3
असमानबल इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 4
आर्तरक्षक इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 5
आदित्य इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 6
आदिभूत इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 7
अखिलागमवेदी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 8
अच्युत इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 9
अखिलज्ञ इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 10
अनन्त इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 11
इन इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 12
विश्वरूप इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 13
इज्य इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 14
इन्द्र इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 15
भानु इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 16
इन्दिरामन्दिराप्त इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 17
वन्दनीय इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 18
ईश इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 19
सुप्रसन्न इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 20
सुशील इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 21
सुवर्चस् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 22
वसुप्रद इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 23
वसु इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 24
वासुदेव इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 25
उज्ज्वल इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 26
उग्ररूप इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 27
ऊर्ध्वग इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 28
विवस्वान् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 29
उद्यत्किरणजाल इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 30
हृषीकेश इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 31
ऊर्जस्वल इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 32
वीर इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 33
निर्जर इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 34
जय इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 35
ऊरुद्वयाभावरूपयुक्तसारथिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 36
ऋषिवन्द्य इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 37
रुग्घन्तृ इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 38
ऋक्षचक्रचरः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 39
ऋजुस्वभावचित्तः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 40
नित्यस्तुत्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 41
ऋकारमातृकावर्णरूपः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 42
उज्ज्वलतेजस् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 43
ऋक्षाधिनाथमित्रः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 44
पुष्कराक्षः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 45
लुप्तदन्तः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 46
शान्तः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 47
कान्तिदः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 48
घनः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 49
कनत्कनकभूषः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 50
खद्योतः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 51
लूनिताखिलदैत्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 52
सत्यानन्दस्वरूपी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 53
अपवर्गप्रदः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 54
आर्तशरण्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 55
एकाकी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 56
भगवान् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 57
सृष्टिस्थित्यन्तकारी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 58
गुणात्मा इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 59
घृणिभृत् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 60
बृहत् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 61
ब्रह्म इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 62
ऐश्वर्यदः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 63
शर्वः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 64
हरिदश्वः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 65
शौरिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 66
दशदिक्सम्प्रकाशः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 67
भक्तवश्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 68
ओजस्करः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 69
जयी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 70
जगदानन्दहेतुः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 71
जन्ममृत्युजराव्याधिवर्जितः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 72
उच्चस्थानसमारूढरथस्थः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 73
असुरारिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 74
कमनीयकरः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 75
अब्जवल्लभः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 76
अन्तर्बहिःप्रकाशः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 77
अचिन्त्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 78
आत्मरूपी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 79
अच्युतः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 80
अमरेशः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 81
परं ज्योतिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 82
अहस्करः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 83
रविः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 84
हरिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 85
परमात्मा इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 86
तरुणः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 87
वरेण्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 88
ग्रहाणां पतिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 89
भास्करः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 90
आदिमध्यान्तरहितः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 91
सौख्यप्रदः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 92
सकलजगतां पतिः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 93
सूर्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 94
कविः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 95
नारायणः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 96
परेशः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 97
तेजोरूपः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 98
श्रीं हिरण्यगर्भः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 99
ह्रीं सम्पत्करः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 100
ऐं इष्टार्थदः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 101
अनुप्रसन्नः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 102
श्रीमान् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 103
श्रेयस् इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 104
भक्तकोटिसौख्यप्रदायी इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 105
निखिलागमवेद्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 106
नित्यानन्दः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 107
सूर्यः इति नाम्ने सूर्याय नमः।
श्लोकः 108
समापनम् फलश्रुतिश्च
पाठस्य समाप्तिः, ईश्वरार्पणं फलप्राप्तिश्च।
इति सूर्यस्य अष्टोत्तरशतनामावलिः सम्पूर्णा।
श्लोकः समापनम्
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
भानुवासरः
सूर्योदयकाले ब्राह्ममुहूर्ते च
ताम्रपात्रेण जलार्घ्यम्, रक्तपुष्पं, रक्तचन्दनम् अक्षताः च
- आरोग्यं, शारीरिकतेजः, नेत्रशक्तिवर्धनम्
- सूर्यग्रहदोषनिवारणं, यशः, कार्यसिद्धिः
पृष्ठभूमिः
इयं नामावलिः सूर्योपासनायां प्रसिद्धा। अष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम् इत्युक्ते 108 नामानि। सूर्यस्य आराधनाय प्रातःकाले जपः क्रियते। सूर्यो देवः स्वास्थ्यं, आयुः, यशः च प्रददाति।
ज्ञातव्य-विशेषः
नामावल्याः संरचना
इयं सूर्याष्टोत्तरशतनामावलिः १०८ नामभिः निर्मिता। प्रत्येकं नाम "ॐ" इत्यनेन आरभ्य "नमः" इत्यनेन समाप्यते। आदौ बीजमन्त्रः, ततः द्वे स्तुतिश्लोके, ततः १०८ नामानि क्रमेण दत्तानि।
बीजमन्त्रः
"ॐ ह्राँ ह्रीं ह्रौं सः सूर्याय नमः" इति मन्त्रः सूर्यबीजाक्षरैः युक्तः। ह्राँ, ह्रीं, ह्रौं इति बीजानि सूर्यस्य शक्तिं प्रतिनिधित्वन्ति। "सः" इति बीजं सूर्यस्य प्राणरूपं द्योतयति।
देवतान्तरसमावेशः
अत्र सूर्यः ब्रह्मा, विष्णुः, शिवः, इन्द्रः, नारायणः इत्यादिभिः नामभिः स्तूयते। एतेन सूर्यः सर्वदेवतानां सारभूतः इति ज्ञाप्यते।
१०८ संख्यायाः महत्त्वम्
हिन्दुधर्मे १०८ संख्या पवित्रा मन्यते। उपनिषदः १०८ सन्ति, जपमालायां १०८ मणयः भवन्ति, सूर्यस्य पृथिव्याः च अन्तरं सूर्यव्यासानां १०८ गुणः इति मान्यता।
Surya
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता