သတ္တုဘသ္တဇာတ်

ဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန်တွင် နေထိုင်စဉ် ပါဠိကျမ်း၏ ဇာတ်အမှတ် ၄၀၂ ဖြစ်သော ဤဇာတ်ကို ပညာပါရမီကို ဖော်ပြရန် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဤဇာတ်သည် ဗာရာဏသီ ဇနကမင်းနှင့် ပညာရှိ အတွင်းရေးဝန်များ၏ အဖွဲ့အစည်းကို ပြသသော ဇာတ်အစုအဝေးမှ ဖြစ်သည်။ ထိုအတွင်းရေးဝန်များအနက် သေနက အမည်ရှိ ထူးကဲသော ဉာဏ်ရှိသော ဝန်ကြီးတစ်ဦးသည် ဗောဓိသတ်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်သည်။

ဗာရာဏသီတွင် အသက်ကြီးသော ပုဏ္ဏားတစ်ဦး နေထိုင်သည်။ သူသည် နှစ်များစွာ ခရီးသွားလာ၍ ဆွမ်းခံရင်း ငွေ တစ်ထောင် စုဆောင်းခဲ့သည်။ ထိုငွေကို လုံခြုံရာ၌ ထားရန် လိုအပ်သဖြင့် ယုံကြည်ရသော ပုဏ္ဏားမိသားစုထံ အပ်နှံခဲ့သည်။ သူပြန်လာ၍ ငွေယူလိုသောအခါ မိသားစုက ထိုငွေကို သုံးစွဲပြီးသားဖြစ်ပြီး ပြန်ဆပ်ရန် နည်းလမ်း မရှိခဲ့ပေ။ အကြွေးကို ဆပ်ရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်သမီးကို အိုမင်းသော ပုဏ္ဏားအား မယားအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ သူသည် ငွေအစား ထိုသမီးကို လက်ခံခဲ့သည်။

လူငယ်မယားသည် မိမိ၏ အိမ်သစ်တွင် မကြာမီ မငြိမ်မသက် ဖြစ်လာပြီး အိမ်မှုကိစ္စများကို တစ်ယောက်တည်း မစီမံနိုင်ဘဲ အကူအညီပေးမည့် ကျွန်တစ်ယောက် လိုအပ်ကြောင်း ညည်းညူခဲ့သည်။ ခင်ပွန်းက ထိုကဲ့သို့ အကူအညီအတွက် ငွေမရှိကြောင်း ကန့်ကွက်သောအခါ၊ သူမက လုံလောက်သည်အထိ ထပ်မံ ဆွမ်းခံထွက်ရန် ပြောပြီး၊ ခရီးအတွက် မီးဖုတ်ထားသော မုယောမှုန့် (သတ္တု) အိတ်တစ်အိတ်ကို ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။

အိုမင်းသော ပုဏ္ဏားသည် နေရာတစ်ခုမှ နောက်တစ်ခုသို့ ခရီးသွားရင်း ခရီးရှည်တစ်လျှောက် ဆွမ်းခံငွေဖြင့် ငွေ ခုနစ်ရာကို တဖြည်းဖြည်း စုဆောင်းခဲ့သည်။ အချိန်ကြာလာသောအခါ ဇနကမင်း၏ နန်းတော်အနီးသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုနေရာတွင် ဘုရင့်အတွင်းရေးဝန် ဗောဓိသတ် သေနက သည် အိုမင်းသူ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို သနားကာ ထိုသူ စုဆောင်းထားသော ငွေအပေါ် ထပ်မံ ငွေလှူဒါန်းခဲ့သဖြင့်၊ သူသည် မုယောမှုန့်အိတ်နှင့်အတူ သိသာသော ငွေပမာဏကို သယ်ဆောင်၍ အိမ်သို့ ပြန်ခဲ့သည်။

နေ့လယ်ခင်း မြစ်ကမ်းတစ်ဘက်တွင် အနားယူစဉ် ပုဏ္ဏားသည် အိတ်ထဲမှ စားပြီး ရေသောက်ရန် သွားသောအခါ အိတ်ပါးစပ်ကို ဖွင့်ထားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကို အသုံးချ၍ မီးဖုတ်ထားသော ဆန်နံ့ကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရသော မြွေမည်းတစ်ကောင် အိတ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး မုယောမှုန့်အောက်ခြေတွင် ကွေးလိပ်နေခဲ့သည်။ ဘာမျှ မသိရှိဘဲ ပုဏ္ဏားသည် အိတ်ကို ချည်နှောင်ပြီး ခရီးဆက်သွားခဲ့သည်။

လမ်းတစ်လျှောက်တွင် သစ်ပင်နတ်တစ်ပါးက ရက်စက်သော ပဟေဠိဖြင့် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုနေ့ကို နားနေလျှင် သေရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အိမ်သို့ ဆက်သွားလျှင် ၎င်း၏ မယားသည် အစား သေရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤမဖြစ်နိုင်သော ရွေးချယ်မှုကြောင့် ကြောက်လန့်သွားသော အိုမင်းသည် ငို၍ ကျိန်စာမှ ကယ်တင်ရန် တစ်စုံတစ်ယောက်ကို အော်ခေါ်ရင်း မြို့သို့ အလျင်အမြန် ပြန်ခဲ့သည်။

သေနက ရှေ့တွင် ပုဏ္ဏားသည် စိတ်ဒုက္ခကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဗောဓိသတ်က ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းမရှိလျှင် ကျိန်စာသည် အလုပ်မလုပ်နိုင်ကြောင်း ဆင်ခြင်ခဲ့သည်။ ပုဏ္ဏားက နားနေပြီး အိတ်ထဲသို့ လက်ထည့်၍ စားလျှင် ကိုက်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အိမ်ပြန်ရောက်၍ ပွင့်နေသော အိတ်ကို မယားအား ပေးလျှင်လည်း ၎င်းသည် အတွင်းသို့ လက်ထည့်ရာတွင် ကိုက်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းမှာ အဆိပ်ရှိသော သတ္တဝါတစ်ကောင် ဝှက်ထားခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်သော ရှင်းပြချက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ တရားလွှတ်တော်ရှေ့တွင် ထိုအိတ်ကို တုတ်ဖြင့် ရိုက်သောအခါ အိတ်သည် ပြင်းထန်စွာ ဟစ်မြည်သည်။ မြွေဖမ်းသူက မြွေမည်းကြီးတစ်ကောင်ကို ဆွဲထုတ်ပြီး တောအုပ်သို့ ဘေးကင်းစွာ သယ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။

ကျေနပ်ပြီး စိတ်သက်သာရာရသော ပုဏ္ဏားသည် ငွေနှင့်အတူ အိမ်သို့ ပြန်လာသော်လည်း မကြာမီပင် ဝှက်ထားရာ နေရာမှ ငွေပျောက်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူမသိသော်လည်း ၎င်း၏ ထိုသူ မရှိသော ကာလရှည်ကြာအတွင်း မယားသည် ရည်းစားထားခဲ့ပြီး၊ ထိုရည်းစားသည် ဝှက်ထားသော ဒင်္ဂါးများကို ခိုးယူသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် စိတ်ပူပန်နေသော ပုဏ္ဏားသည် သေနက၏ အကူအညီကို ထပ်မံ ရှာဖွေခဲ့သည်။

သေနကသည် ဉာဏ်ကောင်းသော စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပုဏ္ဏားကို ငွေပေးပြီး သူနှင့် သူငယ်ချင်းတစ်ဦးကို ညစာပွဲ အစဉ်လိုက် ကျင်းပရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ပထမနေ့တွင် ပုဏ္ဏား ဆယ့်လေးဦးကို ဖိတ်ကြားရာ ခင်ပွန်းက ခုနစ်ဦး၊ မယားက ခုနစ်ဦး ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ နောက်နေ့တိုင်း အဖိတ်ခံရသူ အရေအတွက် ဘက်တစ်ဘက်လျှင် တစ်ဦးစီ လျော့သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ဘက်တစ်ဘက်စီမှ ဧည့်သည်တစ်ဦးသာ ရောက်ရှိမည်။ ဇနီး၏ ရည်းစားသည် ချစ်ခင်မှုကြောင့် အရေအတွက် ကျဆင်းသွားသော်လည်း ညစာပွဲတိုင်းတွင် ပါဝင်လာမည့် တစ်ဦးတည်းသော ဧည့်သည် ဖြစ်မည်ဟု သေနက ဆင်ခြင်ခဲ့သည်။

အပတ်တစ်ပတ် ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသည့်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ၊ ညစာပွဲတိုင်းတွင် လူတစ်ဦးက ပါဝင်လာပြီး၊ ဧည့်သည်စာရင်း ပါးလျားလာသည်နှင့်အမျှ နေ့စဉ် ပိုမို စိုးရိမ်လာသည်ကို ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။ သေနက ၎င်း၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် မျက်ရည်များကို သတိပြုမိပြီး၊ ထိုနေရာတွင်ပင် ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြင့် ထိုလူ၏ စိတ်ညစ်နေမှု၊ အာရုံခံစားမှု ပျက်ယွင်းမှုနှင့် ငိုကြွေးနေသော မျက်လုံးများသည် အပြစ်ရှိကြောင်း သက်သေ ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မေးမြန်းသောအခါ ရည်းစားက ဝန်ခံခဲ့ပြီး၊ ခိုးယူထားသော ငွေကို အပြည့်အဝ ပြန်ရခဲ့ကာ တရားမျှတမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဇာတ်ကို နိဂုံးချုပ်ရာတွင် ဘုရားရှင်က ထိုဇာတ်ရှိ လူများကို ကိုယ်တော်၏ ခေတ်ရှိ လူများနှင့် သတ်မှတ်တော်မူသည်။ အိုမင်းသော ပုဏ္ဏားသည် အာနန္ဒာ ဖြစ်ခဲ့၊ ကျိန်စာပြောသော သစ်ပင်နတ်သည် သာရိပုတ္တ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မြွေနှင့် သူခိုး၏ အပြစ်ရှိသော နှလုံးကို ဖော်ထုတ်သော ပညာကို ပြသခဲ့သည့် ဗောဓိသတ် သေနက ကို ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။

ဇာတ်အမှတ် ၄၀၂ သည် ပညာကို သာမန်လူ့ဒုက္ခများအပေါ် အသုံးပြုခြင်း၏ နှစ်ဆတိုးသော သရုပ်ပြချက်အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ပထမတွင် လူသားမျက်နှာပြင်ရှိ နတ်ဆိုးကျိန်စာကို ဝှက်ထားသော မြွေ၏ ရိုးရှင်းသော ကိစ္စအဖြစ် ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယတွင် မတွေ့နိုင်ဟု ထင်ရသော ခိုးမှုကို ထိန်းချုပ်ထားသော အခြေအနေအောက်တွင် ကြည့်ရှုသော အပြုအမူ၏ ရိုးရှင်းသော ကိစ္စအဖြစ် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ နှစ်ခုလုံးတွင် သေနက၏ နည်းလမ်းမှာ တူညီသည်၊ ထင်ရှားသော တစ်ခုခုကို ကြည့်ရှုသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်း ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ပြီး ထိုအကြောင်းရင်း ထင်ရှားလာသည်အထိ သည်းခံစွာ ရှာဖွေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤဇာတ်ကို ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ပြသခဲ့သော ပညာပါရမီ၏ ပုံစံအဖြစ် ဆက်ကပ်ခဲ့ပြီး၊ ကရုဏာနှင့် တွဲလျက် အသုံးပြုသော ထက်မြက်၍ သည်းခံသော ဆင်ခြင်မှုသည် ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ယုံကြည်မှုမှားခြင်းတို့ တစ်ခုတည်းဖြင့် မဖြေရှင်းနိုင်သော အန္တရာယ်နှင့် မတရားမှုများကို ဖြေရှင်းနိုင်ကြောင်း နားထောင်သူများကို သတိပေးခဲ့သည်။