ဝိပဿနာ

ဝိပဿနာသည် ဝိ ဟူသော ရှေ့ဆက်၊ အထူးနည်းဖြင့် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် နည်းလမ်းနှင့်၊ ပဿန ဟူသော ကြည့်ခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန် ရိုးရှင်းသော ဖြစ်ရပ်များကို အကြိုက်ဆိုးခြင်းဖြင့် ရာဂ၊ မနှစ်သက်ခြင်းဖြင့် ဒေါသဟု ရောင်ပြန်ဟပ်သော စစ်ထုတ်စက်များမှတဆင့် မဟုတ်ဘဲ၊ အရာများကို အမှန်အတိုင်း မြင်ရန် စိတ်ကို လေ့ကျင့်ပေးသည့် နည်းလမ်းကို ဖော်ပြသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤလေ့ကျင့်မှုကို သတိပဋ္ဌာန သုတ်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သတိ၏ ကိုးကားရာ အခြေခံလေးခု- ကိုယ် (ကာယ)၊ ခံစားမှု (ဝေဒနာ)၊ စိတ် (စိတ္တ) နှင့် စိတ်ဆိုင်ရာ တရားများ (ဓမ္မ) တို့ကို သတ်မှတ်သည်။

သတိပဋ္ဌာန သုတ်၏ ဝေဒနာ အပေါ် အာရုံစိုက်မှုသည် ရိုးရှင်းသော လေ့လာချက်တစ်ခုအပေါ် အခြေခံသည်။ စိတ်တွင် အတွေးတစ်ခု သို့မဟုတ် ခံစားချက်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်တိုင်း၊ သက်ဆိုင်သော ကိုယ်ခံစားမှု၊ နွေးထွေးခြင်း၊ ကျင်ခြင်း၊ တင်းခြင်း၊ တုန်ခါခြင်း တို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တစ်နေရာရာတွင် တူညီသော အချိန်ခဏ၌ ပေါ်လာသည်။ စိတ်ထဲတွင် ဤကိုယ်ပိုင် အသံပဲ့တင်မှု မပါဘဲ မည်သည့်အရာမျှ ပေါ်မလာပေ၊ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် စိတ်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိုက်ရိုက် မှတ်တမ်းကို ပေးပြီး၊ အတွေးကို သက်သက် ဉာဏ်ဖြင့် စုံစမ်းခြင်းသည် ဤတိကျမှုကို ဘယ်တော့မှ ရနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

သဘာဝ အကျင့်အတိုင်း ထားရှိခဲ့လျှင်၊ ခံစားချက်တိုင်း မှတ်ပုံတင်သည့် အခိုက်အတန့်တွင် ရုတ်တရက် ဆွဲဆောင်သော ခံစားချက်များကို ကျေနပ်လိုခြင်း၊ နှစ်သက်ဖွယ်မဟုတ်သော ခံစားချက်များကို ရှောင်ရှားလိုခြင်းတို့ကို စိတ်ပိုင်းအလွန် အမြန်ဖြစ်စေသည်။ ဤအလိုအလျောက် ဆွဲကိုင်ခြင်းနှင့် ရှောင်ရှားခြင်းသည် ဆုံးဖြတ်ချက် တစ်ခု မချမှတ်မီ၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ စဉ်းစားမှု ဝင်ရောက်ခြင်းမတိုင်မီ ကတည်းက ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဘုရားရှင်က အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ထုတ်ခဲ့သော ဤအလိုအလျောက် ဆွဲကိုင်ခြင်းနှင့် ရှောင်ရှားခြင်းသည် ဒုက္ခ၏ အမြစ် ဖြစ်ပြီး၊ ခံစားမှုများကိုယ်တိုင်မဟုတ်ပေ။ ခံစားမှုများသည် မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ပေါ်လာပြီး ပျက်သွားသည်။ ထိုခံစားမှု တစ်ခုစီကို ဆွဲယူခြင်း သို့မဟုတ် ဆုတ်ခွာခြင်းသည် ဒုက္ခပါဝင်နေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

ဝိပဿနာသည် လေ့ကျင့်သူကို ခံစားမှုတစ်ခုစီကို ဥပေက္ခာ ဖြင့် စောင့်ကြည့်ရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းဖြင့် ဤအလိုအလျောက် စက်ဝိုင်းကို ဖြတ်တောက်သည်၊ ချိုမြိန်သည့်အရာကို မဆွဲကိုင်ဘဲ၊ မနှစ်သက်သည့်အရာမှ မဆုတ်ခွာဘဲ၊ ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင် ကြည့်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ တုံ့ပြန်မှုအလေ့အထ မပါဘဲ ကြည့်ရှုသောအခါ ထိုအရာကို အားဖြည့်မပေးတော့ဘဲ၊ တုံ့ပြန်မှုက နက်ရှိုင်းစေမည့် ကံစုဆောင်းမှု သင်္ခါရ၏ စက်ဝိုင်းကို ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်တွင် ဖြတ်တောက်သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ မသိမြင်သော တုံ့ပြန်မှုမှ ဖွဲ့ထားသော ရှေးဟောင်း စိတ်ဆိုင်ရာ အဆစ်များသည် အတင်း ဖြေလျော့ရန် မလိုဘဲ သူ့ဖာသာ ပြိုကွဲစတင်သည်။

လေ့ကျင့်မှု နက်ရှိုင်းလာသည်နှင့်အမျှ အနိစ္စ၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ ဥပဒေသည် ဗုဒ္ဓ၏ အာဏာဖြင့် လက်ခံရသော အယူအဆ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် တိုက်ရိုက် ခံစားရသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤနည်းဖြင့် စောင့်ကြည့်သော ခံစားမှု တစ်ခုစီသည် ချိုမြိန်မှု သို့မဟုတ် မနှစ်သက်မှု မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ခဏအတွင်း ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သည်ကို မြင်ရသည်။ မမြဲမှုကို ဤသို့ ထိတွေ့ခံစားနိုင်ခြင်း၊ ဉာဏ်ဖြင့်သာ နားလည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ဆွဲကိုင်ခြင်းကိုယ်တိုင် နောက်ဆုံး ပျောက်ကွယ်ရန် ခွင့်ပြုပြီး၊ လေ့ကျင့်မှုက ထုတ်ပေးသည်ဟု နားလည်ရသော ငြိမ်းချမ်းမှု၊ ရှင်းလင်းမှုနှင့် အခြေအနေမဲ့ မေတ္တာ ပေါ်ပေါက်စေသည်။

ဤနည်းလမ်း၏ ခေတ်သစ် ပြန်လည်ရှင်သန်မှုသည် ဂိုယင်ကာ အပေါ် အများအပြား မှီခိုသည်၊ သူသည် ဆရာကြီး ဦးဘခင် ထံမှ မြန်မာ နိုင်ငံ၌ ဆယ့်လေးနှစ်ကြာ ဝိပဿနာကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်း ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယ၌ ကိုယ်တိုင် သင်ကြားရန် စတင်ခဲ့သည်။ ဂိုယင်ကာ၏ သင်တန်းများသည် အများအားဖြင့် ရက် ဆယ်ရက် တိတ်ဆိတ်စွာ လေ့ကျင့်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဓလေ့နှင့် ဘာသာရေး ဘောင်ကို ချွတ်ဖယ်ကာ၊ ဘုရားဝတ်ပြုမှုကို ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ယုံကြည်မှု ကတိပြုရန် မလိုဘဲ၊ ဘာသာ မခွဲခြားသော လူအားလုံး ဝင်ရောက်နိုင်သော စိတ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ အဖြစ် တင်ပြသည်။

တရားထိုင်ဓလေ့များစွာက လေ့ကျင့်သူအား အတွေးများကို တိုက်ရိုက် စောင့်ကြည့်ရန်၊ စိတ်တွင် ဖြတ်သန်းသွားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပြီးတစ်ခုကို ကြည့်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝိပဿနာက ကိုယ်ခံစားမှုကို အလေးပေးခြင်းသည် အတွေးများ ချော်လဲလွယ်ပြီး ဆုံးရှုံးလွယ်သည်ဟူသော လက်တွေ့ အသိအမှတ်ပြုမှု ကို ထင်ဟပ်သည်။ ရုပ်ပိုင်း ခံစားမှု တစ်ခုသည် သေးငယ်သော်လည်း တည်နေရာနှင့် အထိအတွေ့ ရှိသဖြင့်၊ အာရုံစိုက်မှုသည် ၎င်း၏ အာရုံသို့ ဆုံးရှုံးခြင်းမရှိဘဲ ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်လာနိုင်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် စိတ်၏ ပြောင်းလဲနေသော စီးဆင်းမှုထက် ပိုမိုလွင့်မျောရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ကျောက်ချိတ် ဖြစ်လာသည်။ ဤသည်မှာ ပြုပြင်ရန် အကန့်အသတ်ရှိပြီး ထိရောက်သော ပစ်မှတ် ဖြစ်ပြီး၊ ရွဲ့ဝေါ်သော တုံ့ပြန်မှု ဖွဲ့စည်းပုံ၏ အနက်ရှိုင်းဆုံး အလုပ်သည် အောက်တွင် ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် တည်ငြိမ်သော အာရုံစိုက်မှုကို ထားရှိနိုင်သည်။

နာကျင်သော သို့မဟုတ် ချိုမြိန်သော ခံစားမှုကို တုံ့မပြန်ဘဲ စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် ရိုးရှင်းစွာ ပြောပြရလျှင် ရိုးရှင်းဟု ထင်ရသော်လည်း၊ တစ်သက်တာလုံး အလိုအလျောက် ထိန်းချုပ်ခံရသော၊ ထိန်းချုပ်မှု အပြင်ဘက်တွင် အလိုအလျောက် ဆောင်ရွက်သော ပြုမူမှုကို ဖြတ်တောက်ရန် လေ့ကျင့်သူကို တောင်းဆိုသည်။ ခက်ခဲမှုသည် ဉာဏ်ရေးရာ မဟုတ်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ နီးစပ်သည်၊ အကြောင်းမှာ လေ့ကျင့်မှု ပစ်မှတ်ထားသော တဏှာနှင့် ဒေါသတို့သည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော အတွေးတို့ ဖြတ်တောက်နိုင်သည်ထက် ပိုမြန်စွာ ပေါ်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သဘောတရား တစ်ကြိမ်တည်း နားလည်သော အစည်းအဝေးထက် ဆက်လက်လေ့ကျင့်ခြင်း လိုအပ်သည်။ ခံစားမှုအပေါ် ညီမျှမှုသည် အကြိမ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သင်ယူထားသော စွမ်းရည် ဖြစ်ပြီး၊ ရိုးရိုးရှင်းရှင် ရပ်တည်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သော အနေအထားမဟုတ်ပေ။