အရိယအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂ

အရိယအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂကို ဘုရားရှင်က ပထမဆုံး ဓမ္မစကြပဝတ္တန သုတ်တွင် သွန်သင်ခဲ့ပြီး၊ ပါဠိ ကျမ်းစုစည်းမှု၏ ဆက်စပ်နေသော တရားဒေသနာများ တွင် သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်တော် ကိုယ်တိုင် နိုးထပြီးနောက် ပထမဆုံး ဒေသနာ ဖြစ်ပြီး၊ သာရနာထ်ရှိ မိဂဒါဝုန် ဥယျာဉ်တွင် တစ်ချိန်က ယခင် အဖော်များ ငါးဦးထံ ဟောကြားခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်သည် စတုရာရိယသစ္စာကို ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်- ဒုက္ခရှိသည်၊ ၎င်း၏ အကြောင်းရှိသည်၊ ၎င်း ချုပ်ငြိမ်းနိုင်သည်၊ နှင့် ထိုချုပ်ငြိမ်းမှုဆီသို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်း ရှိသည်။ ကျန်သော ဒေသနာကို လမ်းကြောင်းကိုယ်တိုင် အမည်ပေးရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းကို အလယ်အလတ်လမ်း ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ မင်းသားအဖြစ် တစ်ချိန်က သိခဲ့သော ကိုယ်ကြိုက်လိုက်ခြင်းနှင့် ရဟန်းအဖြစ် စမ်းသပ်ပြီး စွန့်လွှတ်ခဲ့သော အလွန်အကျွံ ကိုယ်ကျင့်ဒုက္ခပေးခြင်း အကြားတွင် တမင် ထားရှိသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။

ရိုးရာအရ လမ်း၏ အင်္ဂါရှစ်ပါးကို ဆက်စပ်မှုမရှိသော အဆင့်ရှစ်ဆင့်အဖြစ် မဆက်ဆံဘဲ၊ အပိုင်းသုံးပိုင်းအဖြစ် စုစည်းထားသည်။ ပညာ၊ ပညာ သည် မှန်ကန်သော အမြင်နှင့် မှန်ကန်သော အကြံ ကို ဖုံးလွှမ်းသည်။ ကျင့်ဝတ်အပြုအမူ၊ သီလ သည် မှန်ကန်သော စကား၊ မှန်ကန်သော လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှု ကို ဖုံးလွှမ်းသည်။ စိတ်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်း၊ သမာဓိ သည် မှန်ကန်သော ကြိုးပမ်းမှု၊ မှန်ကန်သော သတိနှင့် မှန်ကန်သော တည်ကြည်မှု ကို ဖုံးလွှမ်းသည်။ လမ်းကို တစ်ခုမှ ရှစ်ခုအထိ တင်းကျပ်စွာ တစ်ဆင့်ချင်း မလျှောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး၊ အင်္ဂါတစ်ခုစီသည် အခြားများကို အားဖြည့်ပေးသည်။ လေ့ကျင့်သူ၏ အပြုအမူသည် ၎င်း၏ တရားထိုင်ခြင်း၏ ရှင်းလင်းမှုကို ပုံဖော်ပြီး၊ တရားထိုင်ခြင်းတွင် ရရှိသော ရှင်းလင်းမှုသည် လမ်း စတင်ခဲ့သော အမြင်ကို နက်ရှိုင်းစေသည်။

မှန်ကန်သော အမြင်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ သည် စတုရာရိယသစ္စာကိုယ်တိုင်၏ ရှင်းလင်းသော နားလည်မှု၊ ကံ၏ ဥပဒေနှင့် တည်ရှိမှု၏ အမှတ်လက္ခဏာသုံးပါး- အနိစ္စ၊ ဒုက္ခနှင့် အတ္တ မရှိခြင်း၊ အမြဲတည်သော ကိုယ်ပိုင် အတ္တ မရှိခြင်း တို့ကို အစပြုသည်။ မှန်ကန်သော အကြံ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ သည် ထိုနားလည်မှုကို တည်ငြိမ်သော အတွင်းပိုင်း ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲစေပြီး၊ လောဘ နှင့် ဒေါသမှ ဆုတ်ခွာကာ စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ မေတ္တာနှင့် သတ္တဝါများကို မနှိပ်စက်ခြင်းဆီသို့ ဆွဲဆောင်သော သတိပေးချက် ဖြစ်သည်။ ဤအင်္ဂါနှစ်ခုသည် ပညာကို သီအိုရီသက်သက်အဖြစ် မဟုတ်ဘဲ၊ လုပ်ဆောင်ချက်မတိုင်မီကတည်းက လူတစ်ဦး၏ အကြံအစည်ကို ပုံဖော်ပြီးသား အမြင်တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းပေးသည်။

မှန်ကန်သော စကားသည် လေ့ကျင့်သူကို မုသား၊ လူများကို ကွဲပြားစေသော စကား၊ ကြမ်းတမ်းခြင်းနှင့် အချည်းနှီး စကားများခြင်းမှ ရှောင်ရှားရန် တောင်းဆိုပြီး၊ အမှန်တရား၊ နူးညံ့သော၊ နားထောင်သူအတွက် အမှန်တကယ် အသုံးဝင်သော ပုံစံဖြင့် ပြောရန် တိုက်တွန်းသည်။ မှန်ကန်သော လုပ်ဆောင်ချက်သည် တူညီသော ချုပ်ထိန်းမှုကို စကားမဟုတ်ဘဲ လုပ်ရပ်တွင် တောင်းဆိုသည်- သတ္တဝါများကို သတ်ခြင်း၊ မပေးသည့်အရာကို ယူခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မှားယွင်းမှုမှ ရှောင်ရှားခြင်း။ မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှုသည် ဤကျင့်ဝတ်ကို လူတစ်ဦး၏ အလုပ်အကိုင်သို့ တိုးချဲ့သည်၊ လက်နက်ကုန်သွယ်ခြင်း၊ သတ္တဝါများ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် အဆိပ်ပစ္စည်းများဖြင့် ငွေရှာခြင်းမှ ကင်းဝေးရန် သတိပေးသည်။ ဘုရားရှင်သည် လူတစ်ဦးက မည်သို့ ထမင်းစားရှာသည်ဆိုသည်မှာ ကျင့်ကြံမှု၏ အခြားအပိုင်းတိုင်းသို့ ယူဆောင်လာသော စရိုက်ကို ပုံဖော်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။

မှန်ကန်သော ကြိုးပမ်းမှုသည် စိတ်၏ လေးပါးသော အလုပ်ကို ဖော်ပြသည်- မကောင်းသော အခြေအနေများ မပေါ်ပေါက်မီ တားဆီးခြင်း၊ ပေါ်ပေါက်ပြီးသားများကို စွန့်ခြင်း၊ ကောင်းမြတ်သော အခြေအနေများ မရှိသေးသဖြင့် ပွားများခြင်းနှင့် ပွားများပြီးသော ကောင်းမြတ်သော အခြေအနေများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ မှန်ကန်သော သတိ၊ သတိပဋ္ဌာန ရိုးရာတွင် အရှည်ကြီး ရှင်းပြထားသည်၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ခံစားမှု၊ စိတ်အခြေအနေနှင့် စိတ်ဆိုင်ရာ တရားများကို အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်သည့်အတိုင်း၊ ခဏချင်းစီ၊ ပြစ်မှတ်မပြုဘဲ သတိရှိရှိ သိမြင်ခြင်းကို တောင်းဆိုသည်။ ဤသတိသည် အတွေ့အကြုံ၏ အပေါ်ယံတွင် အများအားဖြင့် ထပ်ထပ်ထည့်သွင်းထားသော အလေ့အထ ဝေဖန်ချက်ကို အစားထိုးသည်။ မှန်ကန်သော သမာဓိသည် ဤတည်ငြိမ်သော အာရုံကို ဈာန် ဟုခေါ်သော တဖြည်းဖြည်း နက်ရှိုင်းလာသော ဈာန်ပြည်နယ်များ အဖြစ် စုစည်းပြီး၊ ရိုးရာက ၎င်းကို လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကို ထောက်ပံ့နိုင်လောက်အောင် ထင်ရှားပြီး ရှင်းလင်းသော ငြိမ်သက်မှုသို့ စိတ်ကို ပေါင်းစည်းသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

အင်္ဂါရှစ်ပါးသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အားဖြည့်ပေးသည်၊ အစဉ်လိုက် မပုံဆင့်သဖြင့်၊ ရိုးရာက လမ်းကို ခြေထောက်တစ်ချက်ချင်း တက်ရသော လှေကားထက်၊ ဘီးလုံး တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဘီးလုံး၏ ကွင်းများ အားလုံး တစ်ပြိုင်နက် အလေးချိန် ထမ်းမှသာ ဘီးလုံးသည် ချောချောမွေ့မွေ့ လည်နိုင်သည်။ တရားထိုင်ခြင်း အာရုံစူးစိုက်မှု နက်ရှိုင်းလာသော်လည်း စကားကို ဂရုမစိုက်သော လေ့ကျင့်သူသည် ထိုမလျှော့မဆုတ်မှုသည် တိုးတိုးတိတ်တိတ် ငြိမ်သက်မှုကို ဆူညံစေကြောင်း တွေ့ရလိမ့်မည်။ ထို့အတူ ကောင်းမွန်သော သီလကို ကျင့်သော်လည်း အတ္တနှင့် မမြဲမှု၏ သဘောကို တိုက်ရိုက် စစ်ဆေးခြင်းမရှိသူသည် ၎င်းတို့၏ ကောင်းမွန်သော အပြုအမူကို အကောင်းဆုံး ရည်ရွယ်ချက် ပေးသော ရှင်းလင်းမှု မရှိဘဲ တွေ့ရလိမ့်မည်။

ဘုရားရှင်သည် ရှောင်ရှားသော အစွန်းနှစ်ခုကို စမ်းသပ်ပြီးမှသာ ဤလမ်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် မင်းသားဘဝ၏ နန်းတော်တွင် နှစ်များစွာ နေထိုင်ပြီးမှ စွန့်ခွာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း နှစ်များစွာ အလွန်ပြင်းထန်သော ကိုယ်ကျင့် ဒုက္ခပေးခြင်းကို ကျင့်ကြံခဲ့ပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်ပိုင် ပြောဆိုချက်အရ သေခြင်းနှင့် နီးကပ်စေခဲ့သော်လည်း လွတ်မြောက်မှုနှင့် ပိုမနီးကပ်ခဲ့ပေ။ အရိယအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂသည် ထိုပျက်ကွက်မှု နှစ်ခုစလုံးမှ တစ်ပြိုင်နက် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်- အာရုံကို ကြိုက်လိုက်ခြင်းလည်း မဟုတ်၊ ခန္ဓာကို ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းလည်း မဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် ပညာ၊ သီလနှင့် ဘာဝနာတို့ကို အတူ တစ်ပြိုင်နက် လျှောက်ရသော ခိုင်ခံ့ပြီး ညီမျှသော စည်းကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားရှင်က ထိုလမ်းသည် ဒုက္ခကို အပြည့်အဝ အဆုံးသတ်ရန် ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြင့် လုံလောက်ကြောင်း ယုံကြည်ခဲ့သည်။