ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್

ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಮೂರನೇ ಗುರು. ಅವರು ೧೫೫೨ ರಿಂದ ೧೫೭೪ ರವರೆಗೆ ಗುರು ಪದವಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದರು.

ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಂಗರ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಲಂಗರ್ ಎಂದರೆ ಸಮುದಾಯದ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಚಿತ ಊಟವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಗುರು ನಾನಕ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಲಂಗರ್ನಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಡತನವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಲಂಗರ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಲಿ, ಬಡವರಾಗಲಿ, ರಾಜರಾಗಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಗಲಿ, ಅವರು ಲಂಗರ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡದೆ ಊಟ ಮಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಸೇವೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜನರನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳನ್ನು 'ಉನ್ನತ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇನ್ನು ಕೆಲವನ್ನು 'ನೀಚ' ಎಂದು. ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಇದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ದೇವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂದು ಅವರು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಜಾತಿಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಸತಿ' ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಗಂಡನ ಮರಣದ ನಂತರ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದನ್ನು 'ಸತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಇದು ಅಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಧವೆಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ೨೨ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು (ಮಂಜಿಗಳು) ರಚಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು 'ಮಸಂದ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಸಮುದಾಯದಿಂದ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಗುರುವಿನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯವು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೂ ಗುರುವಿನ ಸಂದೇಶವು ತಲುಪಿತು.

ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನಂತರ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳು ಸಮಾನತೆ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯವು ಬಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂದೇಶವು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.