Goeroe Amar Das

Goeroe Amar Das was de derde goeroe in de Sikh-traditie, van 1552 tot 1574. Hij staat bekend om zijn krachtige sociale hervormingen die de Sikh-gemeenschap verder vormgaven en versterkten. Een van zijn belangrijkste bijdragen was het versterken van de langar, de gratis gemeenschappelijke keuken en maaltijd. De langar bestond al onder eerdere goeroes, maar Goeroe Amar Das maakte er een centrale instelling van. Hij bepaalde dat iedereen, ongeacht rijkdom, kaste of godsdienst, op dezelfde vloer naast elkaar kon eten. Bezoekers moesten eerst meedoen aan de langar voordat ze de goeroe mochten ontmoeten. Deze gelijkheidsgedachte was een directe uitdaging van het hindoeïstische kastenstelsel, dat mensen streng scheidde op basis van geboorte.

Naast het tegengaan van kastenverschillen verzette Goeroe Amar Das zich krachtig tegen de praktijk van sati, waarbij een weduwe zichzelf verbrandde op de brandstapel van haar overleden echtgenoot. In de 16e eeuw kwam sati voor in sommige Noord-Indiase gemeenschappen, vooral onder hogere kasten. De goeroe veroordeelde deze praktijk als onmenselijk en zinloos. Hij onderwees dat een vrouw haar man eert door een deugdzaam leven te leiden, niet door zichzelf te doden. Ook keerde hij zich tegen andere vormen van onderdrukking van vrouwen, zoals het dragen van een sluier (purdah) en het doden van pasgeboren meisjes.

Om de groeiende Sikh-gemeenschap te organiseren, verdeelde Goeroe Amar Das het gebied in 22 bis zodiacale districten, elk onder leiding van een manjī (een lokale leider). Deze manjī's waren verantwoordelijk voor het onderwijzen van de leringen en het verzamelen van vrijwillige bijdragen voor de gemeenschap. Ook introduceerde hij speciale feestdagen, zoals de vieringen van Vaisakhi en Diwali, als gelegenheden voor Sikhs om samen te komen en te bidden. Daarnaast stelde hij twee belangrijke gebeden samen: de Anand Sahib (het Lied van Vreugde) en delen van de Rehraas (avondgebed).

Tot slot zorgde Goeroe Amar Das ervoor dat de langar niet alleen een symbool was van gelijkheid, maar ook een praktische manier om honger te bestrijden. De maaltijden waren eenvoudig, voedzaam en voor iedereen toegankelijk. Zijn hervormingen legden de basis voor een sterke, inclusieve gemeenschap die zich onderscheidde van de omringende hiërarchische samenleving. Na zijn dood in 1574 volgde Goeroe Ram Das hem op, maar de hervormingen van Goeroe Amar Das bleven een blijvend onderdeel van de Sikh-identiteit.