അവലോകിതേശ്വരാഷ്ടോത്തരശതനാമസ്തോത്രം

ഈ കൃതി, അവലോകിതേശ്വര അഷ്ടോത്തരശത നാമ സ്തോത്രം (അവലോകിതേശ്വരന്റെ നൂറ്റെട്ട് നാമങ്ങളുടെ സ്തുതി), വിവിധ ബൗദ്ധ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ പ്രത്യേക രൂപം സംസ്കൃതത്തിലുള്ളതാണ്; മഹായാന, വജ്രയാന ബൗദ്ധ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ഇത് വിശേഷിച്ച് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ നൂറ്റെട്ട് നാമങ്ങൾ ജപിക്കുന്നത് ആത്മീയ സംരക്ഷണവും അനുഗ്രഹങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാധാരണ ഭക്തിപരിശീലനമാണ്.

ഈ സ്തോത്രം സ്തുതിനാമങ്ങളുടെ ഒരു നാമാവലിയാണ്: പതിനഞ്ച് ശ്ലോകങ്ങളിലായി നാമങ്ങൾ (ഓരോ ശ്ലോകത്തിലും ഏകദേശം ഏഴ്, ആകെ 108). ഓരോ ശ്ലോകവും 'നമോഽസ്തു തേ' ('അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം') എന്ന പല്ലവിയോടെ അവസാനിക്കുന്നു. അന്ത്യശ്ലോകം (16-ാം ശ്ലോകം) വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്, ഈ 108 നാമങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നതോ ജപിക്കുന്നതോ ലോകൈശ്വര്യം (ലോകത്തിലെ ആധിപത്യവും ഐശ്വര്യവും) നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് ഭക്തിസ്തുതിയെ ഭൗതികവും ആത്മീയവുമായ നേട്ടങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

നാമങ്ങളിൽ പലതും അവലോകിതേശ്വരന്റെ സ്വത്വത്തെ ബുദ്ധസ്വഭാവവുമായി ചേർക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, അഞ്ചാം ശ്ലോകത്തിലെ 'ബുദ്ധപദ്മ', പതിനഞ്ചാം ശ്ലോകത്തിലെ 'ബുദ്ധചക്ഷുസ്'). പൂർണ്ണമായി ഉണർന്ന ബുദ്ധനും അവലോകിതേശ്വരനെപ്പോലെ ഉന്നത സാക്ഷാത്കാരമുള്ള ബോധിസത്വനും ഒരേ പരമയാഥാർത്ഥ്യം പങ്കിടുന്നു എന്ന മഹായാന പ്രബോധനം ഇതിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. അതേസമയം അവലോകിതേശ്വരൻ മറ്റുള്ളവരുടെ നന്മയ്ക്കായി ലോകത്തിൽ സജീവമായി തുടരുന്നു.

'പദ്മ' (താമര) എന്ന നാമം ആവർത്തിച്ചു വരുന്നു. ചിലപ്പോൾ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനപ്പേരായും, ചിലപ്പോൾ സംയുക്തരൂപത്തിലും (ഉദാ. ഒന്നു മുതൽ മൂന്നു വരെ ശ്ലോകങ്ങളിലെ 'പദ്മസത്ത്വ', 'പദ്മനാഥ'). ലോകമാലിന്യത്തിൽനിന്ന് ഉയരുന്ന ശുദ്ധിയെയാണ് താമര പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത്. ദുഃഖത്താൽ കളങ്കപ്പെടാത്ത അവലോകിതേശ്വരന്റെ കരുണയുടെ കേന്ദ്രബിംബമാണിത്. വജ്രയാന ചിത്രകലയിൽ ഇത് അദ്ദേഹത്തെ ബുദ്ധന്മാരുടെ പദ്മകുലവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

അഞ്ചു മുതൽ എട്ടു വരെ ശ്ലോകങ്ങൾ 'മഹായാന' (മഹത്തായ വാഹനം), 'മഹായോഗ', 'ലോകനാഥ' (ലോകത്തിന്റെ നാഥൻ) തുടങ്ങിയ നാമങ്ങൾ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. ബോധിസത്വമാർഗ്ഗത്തിലെ വഴികാട്ടിയും സാർവത്രിക സംരക്ഷകനുമെന്ന അവലോകിതേശ്വരന്റെ പങ്ക് ഇത് എടുത്തുകാട്ടുന്നു. ആറാം ശ്ലോകത്തിലെ 'ധർമ്മചക്ര' (ധർമ്മത്തിന്റെ ചക്രം) വിമോചനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേശത്തെ നേരിട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.