De 51 Shakti Peethas

Het Devi Bhagavata Purana, zevende boek, hoofdstuk 30, vertelt hoe Moeder Sati, dochter van Prajapati Daksha, haar lichaam opgaf in het offervuur van haar vader, nadat haar gemaal, Bhagwan Shiva, geen eer was betoond. Ook het Shiva Purana vertelt dit verhaal. Overweldigd door verdriet droeg Shiva het heilige lichaam van Sati door het heelal.

Om het kosmische evenwicht te herstellen en Shiva's verdriet te verzachten, verdeelde Bhagwan Vishnu het lichaam van Sati met zijn Sudarshana Chakra. Waar haar ledematen, sieraden en heilige tekens op aarde neerdaalden, verscheen een Shakti Peetha, bewaakt door Shiva in de gedaante van een Bhairava.

De devotionele traditie spreekt van 51 Shakti Peethas, maar de teksten zelf tellen verschillend. Hoofdstuk 30 van het zevende boek van het Devi Bhagavata Purana noemt 108 heilige zetels van de Godin, de Kularnava Tantra somt er 18 op, de Kubjika Tantra 42 en het Kalika Purana noemt er zeven. Het Pithanirnaya, ook Mahapithanirupana genoemd, telt 51 peethas, waarbij elk een vorm van de Godin verbindt met een bijbehorende Bhairava.

Teksten en tempeltradities kennen dezelfde peetha soms een ander lichaamsdeel, een andere godinnennaam of een andere Bhairava toe. De onderstaande tabel volgt daarom een algemeen aanvaarde lijst en moet worden gelezen als devotionele gids, niet als definitief register.

De geschriften en de traditie beschouwen vier peethas als de eerste en krachtigste. Dit zijn Kamakhya in Assam, waar de yoni van Sati naar verluidt neerviel; Vimala in Puri in Odisha, gewijd aan haar voeten; Kalighat in West-Bengalen, gewijd aan de tenen van haar rechtervoet; en Tara Tarini nabij Berhampur in Odisha, gewijd aan haar borsten. Veel pelgrims beginnen met deze vier.

Een afzonderlijke lijst van achttien Maha Shakti Peethas is bewaard in een stotra dat aan Adi Shankara wordt toegeschreven. Drie daarvan, Kamakhya in Guwahati, Sarvamangala in Gaya en Mahakali in Ujjain, worden geëerd als zetels van het werk van de Moeder in schepping, onderhoud en ontbinding.

De peethas volgen de oude culturele geografie van Bharat. De lijsten van de 51 peethas situeren heiligdommen in het hedendaagse India, Nepal, Bangladesh, Sri Lanka, Pakistan en Tibet. Muktinath in Nepal wordt door shaktas en vaishnava's gelijkelijk geëerd. In Bangladesh behoren de heiligdommen van Jeshoreshwari en Sugandha tot de traditie, en in Sri Lanka wordt het Indrakshi-heiligdom in Nainativu ertoe gerekend. Het stenen heiligdom nabij het Manasarovarmeer bij de berg Kailash voltooit de visie op een Godin wier lichaam het heilige land zelf is.

De Nilachal-heuvel in Assam is bijzonder omdat er in de binnenkamer geen gebeeldhouwd beeld is. Gelovigen aanbidden een natuurlijke bron die door een spleet in de rots stroomt. In Jwalamukhi wordt de Godin vereerd als vlammen die zonder enige brandstof uit de rots oprijzen.

Bedevaart naar de Shakti Peethas wekt een diepe spirituele transformatie op:

• •
  Pelgrims koesteren eerbied voor de universele moederlijke energie die de schepping draagt.
• •
  Tantrische en vedische tradities ontmoeten elkaar in deze heiligdommen door stil reciteren, kumkum archana en meditatie.
• •
  Elk heiligdom verbindt de verering van de Devi met die van de Bhairava, wat de onscheidbare eenheid van Bewustzijn en Kosmische Energie symboliseert.

Navratri, de negen nachten die aan de Godin zijn gewijd, is het seizoen waarin de devotie in deze heiligdommen het sterkst is.

De beroemde hymne die de overwinning van de Allerhoogste Goddelijke Moeder op alle innerlijke negativiteit viert: