ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ରାଇ ବୁଲାର ଭଟ୍ଟିଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି

ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ଜନ୍ମ ତଲବନ୍ଦୀ (ଏବେ ନାନକାନା ସାହିବ) ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଏବେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଛି। ତାଙ୍କ ପିତା ମେହତା କାଲୁ ଜଣେ ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ତୃପ୍ତା ଦେବୀ ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ମହିଳା ଥିଲେ। ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଅନେକ ଅସାଧାରଣ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା — କେତେକ କାହାଣୀରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ଆଉ କେତେକରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା। ଏହି ବିବରଣୀଗୁଡ଼ିକ ଅଞ୍ଚଳ ଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସବୁ କାହାଣୀରେ ଏକ କଥା ସାଧାରଣ — ଏହି ଶିଶୁଟି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ।

ଶୈଶବରୁ ନାନକ ଅନ୍ୟ ପିଲାଙ୍କ ଭଳି ଖେଳିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ନଥିଲେ। ସେ ପ୍ରାୟତଃ ଏକାକୀ ବସି ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନ ରହୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଏପରି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା ଯାହା ତାଙ୍କ ବୟସର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା। ଗାଁର ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପିତା ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ, କାରଣ ନାନକ ସଂସାରିକ କାମରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉ ନଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗୋରୁ ଚରାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଗୋରୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଧ୍ୟାନରେ ବସିଯାଉଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ଗୋରୁମାନେ ପଡ଼ିଆରେ ଚରୁଥିବା ବେଳେ ନାନକ ଏକ ଗଛ ମୂଳେ ବସି ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। ହଠାତ୍ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଆସିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଛାୟା ପରି ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲା। ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ଗାଁର ଲୋକେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

ଏହି ସମୟରେ ରାଇ ବୁଲାର ଭଟ୍ଟି, ଯିଏ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମୁସଲମାନ ଜମିଦାର ଥିଲେ, ନାନକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ନିଜେ ଦେଖିଲେ ଯେ ନାନକ ଏକ ଗଛ ମୂଳେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏକ ବିଶାଳ ସାପ ଫଣା ଟେକି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି। ରାଇ ବୁଲାର ଏହା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ ଏହି ଶିଶୁଟି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ। ସେ ନାନକଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, "ଏହି ପିଲା ଭଗବାନଙ୍କ ଦୂତ, ଏହାକୁ କେବେ ବି ଅବହେଳା କର ନାହିଁ।" ଏହି ଘଟଣା ପରେ ରାଇ ବୁଲାର ନାନକଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାହାଣୀରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ନାନକ ଏକ ଦିନ ଗୋରୁ ଚରାଉଥିବା ବେଳେ ଗୋରୁମାନେ ପଡ଼ିଆରେ ଚରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଦେଖାଗଲା। ରାଇ ବୁଲାର ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ନାନକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ରାଇ ବୁଲାର ନାନକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଜମି ଦାନ କଲେ, ଯାହା ପରେ ନାନକାନା ସାହିବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ଅଞ୍ଚଳ ଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସବୁରେ ଏକ କଥା ସାଧାରଣ — ରାଇ ବୁଲାର ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଯିଏ ନାନକଙ୍କ ମହାନତାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଥିଲେ।

ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ପରେ ନାନକ ବଡ଼ ହୋଇ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କଲେ, ଯାହା ପରେ ସିଖ୍ ଧର୍ମ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଥିଲା ସରଳ — ଈଶ୍ୱର ଜଣେ, ସମସ୍ତେ ସମାନ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରେମର ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବା ହିଁ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ରାଇ ବୁଲାର ଭଟ୍ଟି ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ସିଖ୍ ପରମ୍ପରାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଆଜି ନାନକାନା ସାହିବ ସିଖ୍ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁରୁଦ୍ୱାରା (ସିଖ୍ ମନ୍ଦିର) ଅଛି।