নানকানা সাহিব

১৪৬৯ খ্ৰীষ্টাব্দত, কাৰ্তিক মাহৰ পূৰ্ণিমা তিথিত, গুৰু নানক দেৱ জীয়ে ৰায় ভোই দি তলৱণ্ডীত জন্ম লাভ কৰিছিল; আজি সেই ঠাই নানকানা সাহিব নামে পৰিচিত, যি আজিৰ পাকিস্তানৰ পঞ্জাব অঞ্চলত অৱস্থিত। শৈশৱৰে পৰাই যুৱ গুৰুৱে গভীৰ আধ্যাত্মিক অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; কঠোৰ সামাজিক বিভাজনক প্ৰশ্ন কৰি তেওঁ লিংগ-সমতাৰ পক্ষ লৈছিল। তেওঁ শিকাইছিল যে ঈশ্বৰ এক, তেওঁ এই ইক ওঙ্কাৰ, গুৰু গ্ৰন্থ সাহিবৰ অংগ 1ত লিপিবদ্ধ মূল মন্ত্ৰৰ আৰম্ভণিৰ ঘোষণা সেইটোৱেই; আৰু এই এক দিব্য সত্য জাতি, ধৰ্ম বা লিংগ-নিৰ্বিশেষে প্ৰতিটো হৃদয়ত সমানভাৱে বাস কৰে।

জন্ম অস্থান গুৰুদুৱাৰাই সেই সঠিক কোঠালীটো চিহ্নিত কৰে যত গুৰুৱে জন্ম লাভ কৰিছিল; ই বিশাল আঙ্গিনা, ঐতিহাসিক খিলান আৰু এটা পবিত্ৰ সৰোৱৰে বেষ্টিত। পাঁচ শতিকাতকৈও অধিক সময়ৰ পৰা শিখ তীৰ্থযাত্ৰীসকল এই সঠিক ঠাইত সমবেত হৈ আহিছে; চাৰিওফালৰ দেৱালয়ৰ সমষ্টিৰ সৈতে মিলি, ই সমগ্ৰ শিখ পৰম্পৰাত ঐতিহাসিকভাৱে আটাইতকৈ অবিচ্ছিন্ন তীৰ্থস্থানসমূহৰ এটা। বৰ্তমানৰ গুৰুদুৱাৰা পৰিসৰ পোন্ধৰ শতিকাৰ পৰা বহুবাৰ পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছে; তথাপি শিখ ধৰ্ম নিজৰ উৎসৰ্গীকৃত দেৱালয়েৰে সৈতে এটা সংগঠিত বিশ্বাস ৰূপে গঢ় লোৱাৰ বহু আগতেই স্থানীয় পৰম্পৰাই গুৰুৰ জন্মস্থান বুলি চিনাক্ত কৰা একেটা ভূমিৰ ওপৰতে ই থিয় হৈ আছে।

এই প্ৰতিটো দেৱালয়ে গুৰুৰ শৈশৱ আৰু যৌৱনৰ এটা স্বতন্ত্ৰ ঘটনাক স্মৰণ কৰায়; একেলগে সিহঁতে গোটেই নগৰখনত এখন অবিচ্ছিন্ন ভক্তিৰ মানচিত্ৰ ৰচনা কৰে। ফলত তীৰ্থযাত্ৰীসকলে সেই একে ভূদৃশ্যৰ মাজেদি ক্ৰমানুসাৰে খোজ কাঢ়িব পাৰে, যত শিখ পৰম্পৰাই গুৰু নানকৰ প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰ প্ৰকাশ পোৱা বুলি স্মৰণ কৰে। একেলগে চালে, এই ক্ৰমে বাল লীলাৰ সাধাৰণ শৈশৱৰ খেলৰ পৰা পট্টী সাহিবৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ জৰিয়তে, কিয়াৰা সাহিব আৰু মাল জী সাহিবৰ অলৌকিক ঘটনাবোৰলৈ, আৰু শেষত তম্বু সাহিবৰ নিৰ্ণায়ক উদাৰতাৰ কামলৈ আগবাঢ়ে; ই তীৰ্থযাত্ৰীসকলক অসম্বন্ধ ঠাইৰ বিক্ষিপ্ত সংগ্ৰহ নহয়, এটা কথনমূলক ধাৰা প্ৰদান কৰে।

মাল জী সাহিব গুৰুদুৱাৰাৰ নাগ-কাহিনীৰ স্থানীয় স্মৃতিত বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কিয়নো ই তেতিয়া তলৱণ্ডী শাসন কৰা মুছলমান গাঁৱৰ মুখিয়াল ৰায় বুলাৰৰ ওপৰত পেলোৱা প্ৰভাৱৰ বাবে। শিখ পৰম্পৰা অনুসৰি, মধ্যাহ্নৰ ৰ'দৰ পৰা নিদ্ৰিত শিশুটোক সাপটোৱে ছাঁ দিয়া দেখি ৰায় বুলাৰে গুৰু নানকত সাধাৰণ শৈশৱতকৈ অধিক কিবা এটা চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁ গুৰুৰ প্ৰাৰম্ভিক আৰু আটাইতকৈ নিষ্ঠাবান সমৰ্থকসকলৰ এজন হৈ পৰিল; এই সম্বন্ধ এই প্ৰাৰম্ভিক চিন হিচাপে স্মৰণ কৰা হয় যে গুৰুৰ বাৰ্তা তেওঁৰ জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই ধৰ্মীয় সীমা পাৰ হৈ পৌঁছিছিল।

নানকানা সাহিব ভ্ৰমণ কৰা তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গভীৰ আতিথ্যৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে। গুৰু নানকৰ জপজী সাহিব আৰু গুৰুবাণী শবদৰ পাঠে ৰাতিপুৱাৰ পৰাই আঙ্গিনাবোৰ শান্ত ভক্তিৰে ভৰাই তোলে। লংগৰ হলে প্ৰতিটো জাতীয়তাৰ তীৰ্থযাত্ৰীক ভেদাভেদ নোহোৱাকৈ গৰম আহাৰ পৰিবেশন কৰে; গুৰুৱে এই একেটা পথতে শৈশৱত শিকোৱা সামাজিক বিভাজনৰ প্ৰত্যাখ্যানক দৈনন্দিন আচৰণত মূৰ্ত কৰে। ভক্তসকলে প্ৰতিদিনে সৰ্বত্ৰ সাঁজী অৰদাসত, নানকানা সাহিব আৰু বিচ্ছিন্ন সকলো ঐতিহাসিক গুৰুদুৱাৰাৰ অবাধ প্ৰৱেশৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে; বিশ্বৰ অধিকাংশ শিখ জনসংখ্যাৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক সীমাৰ ওপৰেদি এই স্থান অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে এই আবেদনৰ গুৰুত্ব অধিক।

বিশ্বজুৰি শিখসকলে নিজৰ দৈনিক অৰদাস সমাপ্ত কৰে; ই কোনো স্থিৰ শাস্ত্ৰীয় পাঠ নহয়, বৰঞ্চ প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মই শিখ সম্প্ৰদায়ে ৰচনা কৰি বিকশিত কৰা প্ৰাৰ্থনা। ইয়াৰ এটা পংক্তিয়ে সেই সাৰ্বজনীনতা ধাৰণ কৰে, যিটো গুৰু নানকে প্ৰথমে নানকানা সাহিবত শিকাইছিল। “নানক নাম চড়দী কলা, তেৰে ভাণে সৰবত দা ভলা” বুলি ই কয়: ঐশ্বৰিক নামে আত্মা সদায় উন্নত কৰক, আৰু তোমাৰ ইচ্ছাত সকলোৰে কল্যাণ হওক। “সৰবত দা ভলা” বাক্যাংশটি, কোনো ব্যতিক্ৰম নোহোৱাকৈ সকলোৰে কল্যাণৰ অৰ্থত, আচৰণকাৰী শিখসকলে দিনত কমেও দুবাৰ আবৃত্তি কৰে। নানকানা সাহিবৰ প্ৰতিটো দেৱালয়ত স্মৰণ কৰা শৈশৱৰ শিক্ষাৰ ই প্ৰত্যক্ষ ভক্তিৰ প্ৰতিধ্বনি: জাতি, ধৰ্ম বা ৰাষ্ট্ৰৰ মাজত ঈশ্বৰে পক্ষপাত নেদেখুৱায়, আৰু সেই ঈশ্বৰৰ শিক্ষা অনুসৰণ কৰাসকলেও তেনে পক্ষপাত দেখুৱাব নালাগে।