শিখ ৰেহত মর্যাদা — একতা ৰক্ষাৰ বাবে নিয়মাৱলী
এই প্ৰবন্ধত শিখ ৰেহত মর্যাদা নামৰ নিয়মাৱলীৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে, যিয়ে শিখ সম্প্ৰদায়ৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক জীৱনত একত্ব আনিবলৈ সহায় কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আৰু মূল নীতিসমূহ সহজ ভাষাত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
শিখ ধৰ্মত ‘ৰেহত মর্যাদা’ হৈছে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়মাৱলী। ১৯৪৫ চনত শিখ গুৰুদ্বাৰা আইনৰ অধীনত গঠিত শিখ ধৰ্মীয় পৰিষদে ইয়াক অনুমোদন কৰিছিল। এই নিয়মাৱলী শিখসকলৰ বাবে ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক জীৱনৰ পথ প্ৰদৰ্শক। ইয়াত প্ৰতিদিনৰ প্ৰাৰ্থনা, নামজপ, আৰু গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবৰ শিক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।
ৰেহত মর্যাদাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে শিখ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত একতা ৰক্ষা কৰা। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত থকা শিখসকলে যাতে একে নীতি-নিয়ম অনুসৰণ কৰি নিজৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰে, তাৰ বাবেই এই নিয়মাৱলী সাজু কৰা হৈছিল। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বিভাজন নকৰি সকলো শিখক একে নিয়মৰ অধীনত ৰখাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে।
ৰেহত মর্যাদাৰ কেইটামান মুখ্য নীতি হৈছে: (১) পাঁচটা ‘ক’ (কেশ, কংঘা, কড়া, কিৰপান, কচ্ছ) ধাৰণ কৰা — এইবোৰ শিখ ধৰ্মৰ বাহ্যিক চিন। (২) প্ৰাতঃকালত গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবৰ পাঁচটা বিশেষ স্তোত্ৰ পাঠ কৰা। (৩) কোনো ধূমপান বা মাদক দ্ৰব্য সেৱন নকৰা। (৪) একেটা পৰিয়ালৰ ভিতৰত বিবাহ নপতা।
আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নীতি হৈছে ‘গুৰুকা লঙ্গৰ’ — য'ত কোনো জাতি-বৰ্ণ বা ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে সকলোৱে একেলগে খোৱা-বোৱা কৰে। এই প্ৰথাই সমতা আৰু ভ্ৰাতৃত্ববোধ বৃদ্ধি কৰে। লগতে, ‘বন্দিগীৰি’ বা সমাজ সেৱাকো ৰেহত মর্যাদাই বিশেষ গুৰুত্ব দিয়ে।
ৰেহত মর্যাদাই শিখ ধৰ্মৰ চাৰি প্ৰধান তথা দহজন গুৰুৰ শিক্ষাক স্বীকৃতি দিয়ে। বিশেষকৈ দশম গুৰু গোবিন্দ সিংহই প্ৰৱৰ্তন কৰা খালছা পন্থাৰ নিয়মবোৰ ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। শিখ হিচাপে জীৱন যাপন কৰিবলৈ এই নিয়মাৱলী মানি চলাটো অতি প্ৰয়োজনীয় বুলি গণ্য কৰা হয়।
অৱশ্যে, ৰেহত মর্যাদাৰ কিছু শাখা বা অঞ্চলভেদে সামান্য পাৰ্থক্য দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কেইবছৰমানৰ ভিতৰত ৰেহত মর্যাদাৰ পাঠ্যত কিছু সংশোধনীও অনা হৈছে। তথাপি মূল নীতি-আদৰ্শ একে থাকে। এই নিয়মাৱলী শিখ ধৰ্মৰ ঐক্য বজাই ৰখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।
আপুনি জানেনে?
অনুমোদনৰ তাৰিখ
১৯৪৫ চনত শিখ গুৰুদ্বাৰা আইনৰ অধীনত গঠিত শিখ ধৰ্মীয় পৰিষদে ৰেহত মৰ্যাদাক অনুমোদন কৰিছিল। এই নিয়মাৱলীয়ে শিখসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক জীৱনৰ বাবে এক অভিন্ন পথ প্ৰদান কৰে।
পাঁচটা ‘ক’ৰ তাৎপৰ্য
ৰেহত মৰ্যাদাই পাঁচটা ‘ক’ (কেশ, কংঘা, কড়া, কিৰপান, কচ্ছ) ধাৰণ কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰিছে। এইবোৰ শিখ ধৰ্মৰ বাহ্যিক চিন, যিয়ে খালছা পন্থাৰ সৈতে সংযোগ আৰু একতা প্ৰতিফলিত কৰে।
প্ৰাতঃকালৰ স্তোত্ৰ পাঠ
নিয়মাৱলী অনুসৰি প্ৰতিদিন পুৱা গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবৰ পাঁচটা বিশেষ স্তোত্ৰ (জপজি চাহিব, জাপ চাহিব, তেৱ প্ৰসাদ স্বৈয়, চৌপাই চাহিব, আৰু আনন্দ চাহিব) পাঠ কৰাটো অত্যাৱশ্যকীয়। এই স্তোত্ৰবোৰে আধ্যাত্মিক শক্তি আৰু শৃংখলা প্ৰদান কৰে।
লঙ্গৰ আৰু সমতা
‘গুৰুকা লঙ্গৰ’ প্ৰথাত জাতি-বৰ্ণ বা ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে সকলোৱে একেলগে খোৱা-বোৱা কৰে। ৰেহত মৰ্যাদাই এই প্ৰথাক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়ে, যিয়ে সমতা আৰু ভ্ৰাতৃত্ববোধ বৃদ্ধি কৰে।
গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ খালছা
ৰেহত মৰ্যাদাই দশম গুৰু গোবিন্দ সিংহই প্ৰৱৰ্তন কৰা খালছা পন্থাৰ নিয়মবোৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। ই শিখ ধৰ্মৰ চাৰি প্ৰধান তথা দহজন গুৰুৰ শিক্ষাক স্বীকৃতি দি ঐক্য বজাই ৰাখে।
Guru Gobind Singh Ji
শিখ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত