အကိတ္တိဇာတ်

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိမြို့တွင် သီတင်းသုံးစဉ် ဇာတ်တော် အမှတ် ၄၈၀ ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဤဇာတ်တော်ကို ဇာတ်တော် အဋ္ဌကထာတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမြို့ရှိ ကြည်ညိုသော ဒါယကာတစ်ဦးသည် ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် သံဃာတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဗုဒ္ဓရှင်က သူ့ကို ကျေးဇူးတင်ပြီး၊ လောကီဘဝတွင် နေသူဖြစ်စေ၊ ရဟန်းပြုသူဖြစ်စေ ဒါနကို ပေးလှူရမည်ဟု သင်ကြားတော်မူသည်။ ဒါယကာက ရှေးကာလ ပညာရှိများ မည်သို့ ဒါနပေးခဲ့သည်ကို နားထောင်လိုသည်ဟု တောင်းဆိုသည်။ ထိုအခါ ဗုဒ္ဓရှင်က ရှေးဘဝတစ်ခုအကြောင်း ပြောကြားတော်မူသည်။

ဗြဟ္မဒတ်မင်း ဗာရာဏသီပြည်တွင် စိုးစံစဉ် ဘုရားအလောင်းသည် ဗြဟ္မဏ သူဌေးတစ်ဦး၏ သားအဖြစ် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုသူဌေး၏ အိမ်တွင် ကောဋိ ရှစ်ဆယ် (ရာသန်းပေါင်းများစွာ) တန်ဖိုးရှိသော ဥစ္စာရှိသည်။ သူ၏ အမည်မှာ အကိတ္တိ ဖြစ်သည်။ လမ်းလျှောက်တတ်သည့်အရွယ်တွင် နောက်ညီမ ယသဝတီ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အသက်ဆယ့်ခြောက်နှစ်တွင် ပညာသင်ကြားရန် တက္ကသီလာသို့ သွားခဲ့ပြီး၊ ပြန်လာသောအခါ မိဘများသည် ထိုနောက်ပိုင်း ခဏမျှ ရှင်သန်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်သွားကြသည်။

အကိတ္တိသည် မိသားစု ဥစ္စာစာရင်းကို ဖတ်ရှုခဲ့သည်။ ဤဥစ္စာကို စုဆောင်းခဲ့သော ရှေ့ဘိုးဘွားများအကြောင်း တွေးမိပြီး၊ သေဆုံးရာတွင် တစ်ဦးမျှ ဥစ္စာကို အဘယ်မျှမဆောင်ယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤအတွေးသည် သူ့ကို အလွန်စိတ်ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ဤဘဝကို ကျော်လွန်၍ ဘယ်သူမျှ သယ်ဆောင်နိုင်မည်မဟုတ်သော ဥစ္စာသည် တစ်သက်တာ စောင့်ရှောက်ရမည့် အရာအဖြစ် သူ့အတွက် အလွန်အဖိုးမတန်ဟု ထင်မြင်ခဲ့သည်။

သူသည် အစ်မကို ပစ္စည်းများကို တာဝန်ယူရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် အစ်မကလည်း ရဟန်းပြုလိုသဖြင့် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် အကိတ္တိသည် ငွေကြေးလိုသူမည်သူမဆို လာရောက်ရန် ကြေညာခဲ့သည်။ ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် လွတ်လပ်စွာ ဆွမ်းလှူခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် အိမ်တံခါးများကို ဖွင့်ကာ ဤအရာအားလုံးသည် လက်ဆောင်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် သူနှင့် အစ်မသည် ရဟန်းဖြစ်လာကြသည်။ ပထမဆုံး ဗာရာဏသီမှ သုံးယူဇနာခန့်အကွာတွင် ရွက်နှင့်ကိုင်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရသေ့အာရုံတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

ထိုနေရာတွင် လူအများစွာက အကိတ္တိကို ရိုသေလေးစားရန် လာရောက်ကြပြီး၊ လှူဒါန်းမှုနှင့် ဂရုစိုက်မှုများ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ သူက ငြိမ်သက်မှုကို လိုလားသဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထို့နောက် တမီဠ နိုင်ငံရှိ ကာဝီရပတ္တန အနီးရှိ ဥယျာဉ်သို့ သွားပြီး၊ ထိုမှ ကာရကျွန်းသို့ ကူးခဲ့သည်။ ထိုကျွန်းတွင် ကြီးမားသော ကာရသစ်ပင်အနီးတွင် တဲတစ်လုံးကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ အဋ္ဌကထာကလည်း ထိုကျွန်းကို အဟိဒီပ ဟုလည်း ခေါ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

ကာရကျွန်းပေါ်တွင် အကိတ္တိသည် ကာရသစ်ပင်၏ အရွက်များကိုသာ စားသုံးခဲ့သည်။ ထိုအရွက်များကို ရေဖြန်းပြီး စားခဲ့သည်။ သူ၏ အစားအစာမှာ ထိုအရာတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် အဋ္ဌကထာက သူ၏ သီလ၏ မီးသည် ပြင်းထန်လာသဖြင့် နတ်ရှင်များ၏ မင်းကြီး သက္က၏ ကျောက်ပလ္လင်ကို ပူလောင်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ သက္ကသည် အောက်သို့ ငုံ့ကြည့်ပြီး ကျွန်းပေါ်ရှိ ရဟန်းကို မြင်ခဲ့သည်။ သူက စမ်းသပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

သက္ကသည် ဗြဟ္မဏ ဆွမ်းခံသူ ပုံစံဖြင့် ဆွမ်းချိန်တွင် အကိတ္တိရှေ့သို့ ရောက်လာသည်။ အကိတ္တိသည် လှူဒါန်းရန် အခွင့်အရေးကို ဝမ်းမြောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ရေစိုသော အရွက်များကို ဆွမ်းခံသူ၏ ခွက်ထဲတွင် ထည့်ပေးခဲ့ပြီး၊ နောက်တွင် မစားဘဲ ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် ကောင်းချီးပေးခြင်း၏ စိတ်ဖြင့် ထိုင်နေခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် သက္က ပြန်လာပြီး အကိတ္တိသည် တူညီသော ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် ထပ်မံ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ တတိယနေ့တွင် အငတ်ခံခြင်းကြောင့် အားနည်းနေသော်လည်း သူက တစ်ကြိမ် ထပ်လှူခဲ့သည်။ အရွက်အနည်းငယ်က သူ့အတွက် ကုသိုလ်ကြီးမားစွာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု သူ တွေးခဲ့ပြီး၊ အမှန်တကယ် ကံကောင်းသူဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်။

တတိယနေ့ နေ့လယ်တွင် သက္ကသည် နတ်ဘုန်းတော်ဖြင့် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားပေါ်လာသည်။ သူက အကိတ္တိကို ဘာကြောင့် ဤမျှ တင်းကျပ်သော ကျင့်ကြံမှုကို ပြုသနည်းဟု မေးခဲ့သည်။ အကိတ္တိက ဂါထာဖြင့် ပြန်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် နတ်ပြည်ကို ရှာခြင်းမဟုတ်ဘဲ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓရှင်၏ ဉာဏ်တော်ကို ရှာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သက္က ကျေနပ်ပြီး ကောင်းချီးတစ်ခုကို ပေးလိုသည်။ ထို့နောက် ဂါထာများဖြင့် ရှည်လျားသော အပြန်အလှန် စကားပြောဆိုမှု စတင်ခဲ့သည်။

သက္က ကောင်းချီးပေးတိုင်း အကိတ္တိသည် ဆုလာဘ်အစား လွတ်မြောက်ခြင်းကို တောင်းခဲ့သည်။

ပထမဦးစွာ သားသမီး၊ မယားနှင့် ဥစ္စာကို တပ်မက်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခွင့် တောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြေယာ၊ ပစ္စည်း၊ ရွှေ၊ ကျွန်၊ မြင်း နှင့် နွား ကို တွယ်တာခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခွင့် တောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် မိုက်မဲသူများကို ဘယ်တော့မျှ မမြင်ရ၊ မကြားရ၊ မပြောရ ရန် တောင်းခဲ့သည်။ မိုက်မဲသူများသည် မကောင်းမှုကို ပြုကြပြီး၊ မသင့်သော ဝန်ထုပ်များကို ကိုယ်တိုင် ထမ်းကြကာ ဆုံးမခံရခြင်းကို မကြိုက်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကောင်းသည့်အလုပ်ကို ပြုကြပြီး မသင့်သော ဝန်ထုပ်ကို မထမ်းကြဘဲ ဆုံးမခြင်းကို ကြိုဆိုသော ပညာရှိများကို မြင်ရန်၊ ကြားရန်နှင့် ပြောဆိုရန် တောင်းခဲ့သည်။

သူ၏ ငါးခုမြောက် တောင်းဆိုချက်မှာ ကာမဂုဏ်တပ်မက်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရန်ဖြစ်ပြီး၊ သီလရှိသော ရဟန်းများ နေ့တိုင်း ရောက်လာကာ အစားအစာကို ပေးလှူနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ သူက ဒါနသည် ဘယ်တော့မျှ မကျဆင်းစေရန်နှင့် ပေးလှူခြင်းတွင် စိတ်သည် ဝမ်းမြောက်နေစေရန် ထပ်လောင်းတောင်းခဲ့သည်။ သက္ကက နောက်ဆုံးကောင်းချီးကို ပေးလိုသောအခါ၊ အကိတ္တိက သက္က သူ့ထံသို့ နောက်တစ်ကြိမ် ဘယ်တော့မျှ မလာရန် တောင်းခဲ့သည်။ နတ်မင်း၏ ဘုန်းတော်သည် တစ်နေ့တွင် သူ့ကို ဝတ်ကျင့်များမှ ဆွဲဆောင်မည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ သက္ကက နောက်တစ်ကြိမ် မလာတော့ဟု ပြန်ဖြေခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓရှင်သည် ဤဘဝကို ခွဲခြားဖော်ပြခြင်းဖြင့် တရားဒေသနာကို နိဂုံးချုပ်တော်မူသည်။ အနုရုဒ္ဓသည် သက္က ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓရှင်ကိုယ်တော်တိုင်ကမူ ပညာရှိ အကိတ္တိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အကိတ္တိသည် ကျန်ရှိသော သူ၏ အသက်တာကို မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာနှင့် ဥပေက္ခာ ဗြဟ္မဝိဟာရတရားများ ပွားများခြင်းဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး၊ သေဆုံးသောအခါ ဗြဟ္မာ့ပြည်တွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဇာတ်တော် အမှတ် ၄၈၀ သည် ဒါနကို အတိုင်းအတာအကြီးဆုံးဖြင့် ပြသသည်။ အကိတ္တိသည် ရက်သုံးရက်ဆက်တိုက် မကြာခဏ မရှိသော အရာမှ ပေးခဲ့ပြီး စိတ်မချိုင်းဘဲ ပေးလှူခဲ့သည်။ နတ်တစ်ပါးထံ သူ တောင်းခဲ့သည်မှာ တဏှာမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ မိုက်မဲသော အဖော်များမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် သူ့ကို ကြိုးစားစေနိုင်သည့် လာရောက်မှုများမှ လွတ်မြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သာဝတ္ထိမြို့၏ ဒါယကာအတွက်ဖြစ်စေ၊ ယခုဖတ်ရှုသူများအတွက်ဖြစ်စေ အချက်မှာ ငြိမ်သက်ပါသည်။ ကြွယ်ဝမှုကို စောင့်ဆိုင်းခြင်း မပြုဘဲ ဒါနသည် ပေါ်ပေါက်တတ်သည်။ ထို့အပြင် ကျန်ရှိမှု နည်းပါးချိန်တွင် ကျော်လွန်၍ မထားရသော အရာလည်း မဟုတ်ပေ။ တိုင်းတာရာမှာ အရာတစ်ခုကို ပေးသော ဝမ်းမြောက်မှုပင် ဖြစ်သည်။