စေတိယဇာတ်

ဘုရားရှင်သည် ဒေဝဒတ် မြေပြိုဝင်ပြီးနောက် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ မုသားဆိုသည်မှာ လူ့စကားတွင် မဝင်ရောက်သေးသော အလွန်ရှေးကာလကို ပြန်ကြည့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပါဠိပိဋကတ်ရှိ ဇာတ်အမှတ် ၄၂၂ ဖြစ်သော ဤဇာတ်သည် ဖြစ်ဖူးသော ပထမဆုံး မုသားကို ပြောဆိုခဲ့သည့် ရှေးဇာတ်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဒေဝဒတ်၏ ကျဆင်းမှုအပေါ် မြေ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ရှေးက ဖြစ်ခဲ့သည့်အရာနှင့် ထပ်တူ ဖြစ်ကြောင်း ပြသရန်ဖြစ်သည်။

ထိုရွှေခေတ်တွင် ဥပစာရမင်းသည် သောတ္ထိဝတီမြို့မှ စေတိယနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အတိတ်ကုသိုလ်ကြီးမားမှုကြောင့် အံ့ဖွယ်ရာ လက္ခဏာလေးပါး ဆောင်ထားသည်။ မြေကို မလျှောက်ဘဲ မြေပြင်မှ လက်ညှိုးလေးလက်ခန့် အထက်တွင် လျှောက်သွားသည်။ ဓားကိုင်ထားသော နတ်စောင့်လေးပါးက နေ့နှင့်ည ၎င်း၏ မျက်နှာလေးမျက်နှာကို စောင့်ရှောက်သည်။ ပါးစပ်မှ ပြာရောင်ပန်း (နီလောတ္ပလ) နံ့ ထွက်သည်။ အသားမှ စန္ဒနသစ်အနံ့ ထွက်ပေါ်သည်။

မင်း၏ ဘုရင့်ပုရောဟိတ်တွင် သားနှစ်ယောက် ရှိသည်။ အကြီးသား ကပိလသည် ဉာဏ်ပညာ နက်နဲသော ရဟန်း ဖြစ်လာပြီး အိမ်ထောင်ဘဝကို စွန့်ကာ ရဟန်းဝတ်ခဲ့သည်။ ငယ်သား ကောရကလမ္ဗသည် မင်း၏ ငယ်ဘက်ကစားဖော် ဖြစ်သည်။ အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် မင်းသည် ပုရောဟိတ်သေဆုံးသောအခါ ကောရကလမ္ဗကို အကြီးဆုံး ပုရောဟိတ် ခန့်ထားမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ ရှေးကျမ်းဥပဒေအရ အကြီးသား ဖြစ်သော ကပိလက ဥပဒေအရ အခွင့်အရေး ရှိသည်ကို မင်းက ထည့်မစဉ်းစားခဲ့ပေ။

ပုရောဟိတ်ဟောင်း သေဆုံးသောအခါ ဥပစာရသည် အမွေဆက်ခံမှုဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော ကတိတစ်ခုဖြင့် ချည်နှောင်ခံနေရသည်ကို တွေ့ခဲ့သည်။ မိတ်ဆွေအပေါ် ၎င်း၏ ကတိကို မဖောက်ဖျက်လိုဘဲ၊ ဘယ်သူမျှ ဘယ်တော့မျှ မုသားမပြောဖူးသေးသော ကမ္ဘာတွင်၊ ကောရကလမ္ဗသည် အကြီးဆုံး အစ်ကို ဖြစ်ပြီး ကပိလသည် ငယ်သား ဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့ရှေ့တွင် ကြေညာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

မင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိရှိလာသော ကပိလသည် နန်းတော်ညီလာခံ ရှေ့သို့ ရောက်လာပြီး မုသားသည် ကုသိုလ်ကို အမြစ်ဖြတ်ပစ်ကြောင်း၊ လူတစ်ဦးရှိ ရရှိထားသော ကုသိုလ်ကို ခန်းခြောက်စေကြောင်း၊ မင်းကို အမှောင်ဆုံး ဘုံများသို့ တိုက်ရိုက် ဆွဲချသွားစေကြောင်း တိုက်ရိုက် သတိပေးခဲ့သည်။ ကတိချိုးဖောက်မှု တစ်ခုအတွက် မုသား၏ နှုတ်မှ မထွက်စေရန် ဥပစာရကို တောင်းပန်ခဲ့သည်။

ဥပစာရသည် မာန်ပြင်းစွာ ပြန်ခံ၍ ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ကာ လူ့သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မုသားကို ပြောဆိုခဲ့သည်။ ကောရကလမ္ဗသည် အကြီးဆုံး ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကပိလသည် ငယ်သားဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ စကားထွက်သွားသည်နှင့် ၎င်း၏ အံ့ဖွယ်လက္ခဏာများ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ခြေထောက်များသည် ပထမဆုံးအကြိမ် ဗလာ မြေပေါ်ကို နင်းမိသည်။ နတ်စောင့်လေးပါးသည် ဓားများကို ချလိုက်ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။ ၎င်း၏ အသက်ရှူ အနံ့သည် ပုပ်နံ့ကြီးသော အနံ့သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။

ကပိလက ပြန်ရုပ်သိမ်းရန် တောင်းပန်သော သုံးကြိမ်ထပ်မံ သတိပေးချက်များ ပြုလုပ်သော်လည်း၊ မင်းသည် တူညီသော မုသားကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောဆိုခဲ့သည်။ အကြိမ်တိုင်း၌ ပလ္လင်အောက်ရှိ မြေသည် ပိုမို နစ်မြုပ်သွားပြီး၊ ဦးစွာ ခြေဖျားအထိ၊ ထို့နောက် ဒူးအထိ၊ ထို့နောက် ခါးအထိ မြုပ်ဝင်စေခဲ့သည်။ ခုနစ်ကြိမ်မြောက် ထပ်ပြောသောအခါ၊ ပွင့်လာသော မြေကြောင်းမှ မီးလျှံ ထွက်ပေါ်လာပြီး ဥပစာရမင်းကို အဝီစိ ဟုခေါ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ နရကတွင် အနိမ့်ဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး ဒုက္ခခံစားရသည့် နေရာသို့ ကိုယ်ထည်လိုက် ဆွဲချသွားခဲ့သည်။

ကပိလသည် မင်း၏ ပျက်စီးမှုအတွက် ငိုကြွေးပြီး စုဝေးနေသော နန်းတော်တွင် ဆက်လက် သစ္စာကို ဘယ်တော့မျှ မစွန့်ရန် ပြောခဲ့သည်။ သစ္စာသည် ငြိမ်းချမ်းမှုကို တည်ဆောက်ရန် ဘယ်တော့မျှ မပြည့်စုံနိုင်သော အခြေခံ တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ ဝမ်းနည်းမှုသည် လူစိမ်း၏ မိုက်မဲမှုအတွက် မဟုတ်ဘဲ၊ အချိန်မီ ပေးခဲ့သော သတိပေးချက်အားလုံးထက် ကတိတစ်ခုကို ချိုးဖောက်ခြင်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သော မိတ်ဆွေအတွက် ဖြစ်သည်။

ရှေးဘုရင်၏ ကံကြမ္မာကို နောက်နှစ်ရာများစွာ ကြာမှ ဒေဝဒတ် မြေထဲ ဝင်ပျောက်ခံရခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်းမှာ ကျပန်းဖြစ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားရှင်က ၎င်း၏ နားထောင်သူများ သိစေလိုသော တသမတ်တည်း ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ငြင်းဆိုရန် ငြင်းဆန်ခြင်းဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်လာသော မုသားသည် အဖြေမရဘဲ ပျောက်ကွယ်သွားခြင်း မဟုတ်ပေ။ မြေကြီးသည် ကာလနှစ်ခုကြား အလွန်ဝေးကွာသော်လည်း၊ ထိုသင်ခန်းစာအတွက် ထူးထူးခြားခြား တိုက်ရိုက်သော တမန်အဖြစ် ပြသခဲ့သည်။

ဥပစာရ၏ ဇာတ်လမ်းကို ရိုးရိုး သတိပေးဇာတ်လမ်းထက် ပိုကြီးစေသည်မှာ မြေက နောက်ဆုံး သူ့ကို လုံးဝ ဖုံးလွှမ်းသွားမီ အခွင့်အရေး မည်မျှ ကျော်သွားသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ကပိလသည် မုသားမပြောမီ တစ်ကြိမ်နှင့် ပြောပြီးနောက် နောက်ထပ် သုံးကြိမ် သတိပေးခဲ့သည်။ မြေကြီးသည် နောက်ဆုံးမီးလျှံမတိုင်မီ နစ်မြုပ်ခြင်း သုံးဆင့် ပေးခဲ့သည်။ အဆင့်တစ်ခုစီသည် မင်းက ရပ်တန့်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော၊ ထင်ရှားသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး တစ်ခုစီ ဖြစ်သည်။ ထိုအခွင့်အရေးတိုင်းကို ဂရုမစိုက်ဘဲ လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။