ဆဝကဇာတ်

ပါဠိတိပိဋကတ်ရှိ ဆဝကဇာတ်သည် ဘုရားအလောင်းဇာတ်တော်များထဲတွင် အမှတ် ၃၀၉ ဖြစ်ပြီး၊ ဇေတဝန်ကျောင်း၌ နားထောင်သူများထက် နိမ့်စွာ ထိုင်၍ တရားဟောနေကြသော ရဟန်းခြောက်ပါးအား ဟောကြားခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားက မှားယွင်းသော အမြင်ရှိသော ဆရာပင်လျှင် တပည့်များထက် မြင့်သော ထိုင်ခုံကို ထိုက်တန်ကြောင်း မိန့်တော်မူပြီး၊ ထိုအကြောင်းကို ပြရန် အတိတ်ဇာတ်ကို ဆိုပြခဲ့သည်။

ရှေးအခါ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် ဗာရာဏသီတွင် နိုင်ငံအုပ်စိုးစဉ်၊ ဘုရားအလောင်းသည် စန္ဒာလမျိုးနွယ်တစ်ခု၌ ဖွားမြင်ပြီး ကြီးပြင်းလာကာ ကိုယ်တိုင် အိမ်ထောင်သားဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသော ဇနီးသည် ထိုရာသီမဟုတ်သော အချိန်၌ အနီးအနားတွင် သရက်သီး မည်သည့်နေရာမှမျှ ရှာမတွေ့နိုင်သည့် အချိန်၌ ရုတ်တရက် သရက်သီးကို တောင့်တလာသောအခါ၊ ကျန်ရှိသော နည်းလမ်းများဖြင့် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အတွက်ရှာပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

ထိုရာသီတွင်ပင် သရက်သီးကျန်ရှိနေသေးသော သစ်ပင်တစ်ပင်တည်းကိုသာ သိသည်။ ထိုသစ်ပင်သည် မင်းကြီး၏ ကိုယ်ပိုင်ဥယျာဉ်အတွင်း၌ ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး အသီးသီးနေသည်။ နံနက်မသန်းမီ သူသည် လိုအပ်သောအရာကို ခူးယူရန် ထိုသစ်ပင်၏ အကိုင်းများပေါ်သို့ တက်ခဲ့သည်။ မမြင်အောင် ပြန်ဆင်းနိုင်မီ နံနက်အလင်း ထွက်လာသောအခါ၊ ဖမ်းမိခံရမည့်အစား အရွက်များကြားတွင် ဝှက်နေခဲ့သည်။

ဝှက်ထားရာမှ ဘုရားအလောင်းက မင်းကြီးသည် ဥယျာဉ်သို့ ရောက်လာပြီး၊ နန်းတော်ပုရောဟိတ်ဖြစ်သည့် ဆရာထံမှ မနက်ခင်း တရားသင်ခန်းစာ ရယူရန် လာသည်ကို မြင်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် မိမိအတွက် မြင့်သောထိုင်ခုံကို ယူထားပြီး၊ တကယ် သင်ကြားနေသော ပုရောဟိတ်ကို သူ့ထက် နိမ့်သော ထိုင်ခုံတွင် ထိုင်စေခဲ့သည်။ ထိုသည်မှာ ထိုသင်ခန်းစာအတွက် လိုအပ်သော ရိုသေမှုကို ပြောင်းပြန်လှန်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

တိတ်ဆိတ်နေ၍ ထောက်လှမ်းခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရန် မျှော်လင့်စရာ အကြောင်းရင်းများ အပြည့်ရှိသော်လည်း၊ ဘုရားအလောင်းသည် သစ်ပင်မှ ဆင်းလာပြီး လူနှစ်ဦးကို တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏ အနေအထားကို ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ မိမိကိုယ်ကို ခိုးမှုဖြင့် ဖမ်းမိနေပြီးသော ပျောက်ဆုံးနေသူ ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မင်းကြီးနှင့် ပုရောဟိတ်ဆီ လှည့်ပြီး၊ မင်းကြီးသည် မိုက်မဲသူကဲ့သို့ ပြုမူခဲ့ကြောင်းနှင့် ထိုသို့ ထိုင်ခုံကို လက်ခံခြင်းဖြင့် ပုရောဟိတ်သည် မိမိ၏ တာဝန်အတွက် သေဆုံးသူနှင့်တူကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။

ဘုရားအလောင်းက သူတို့နှစ်ဦးအား ဂါထာတစ်ပုဒ် ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒုစရိုက်ကို မြင်တွေ့ခဲ့သည့် ပညာရှိမင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေသော သန့်ရှင်းသည့် ဆရာအဖြစ် မိမိကိုယ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ နှစ်ဦးစလုံးသည် ဂုဏ်သိက္ခာမှ ကျဆင်းခဲ့ကြပြီး၊ နှစ်ဦးစလုံးလည်း မှန်ကန်သော ရိုသေမှု စည်းမျဉ်းကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြသည်။ မင်းကြီးက မြင့်သော ထိုင်ခုံကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ ပုရောဟိတ်ကမူ ဘယ်သောအခါမျှ ခွင့်မပြုသင့်သော နိမ့်သော ထိုင်ခုံကို လက်ခံခဲ့သည်။

ပုရောဟိတ်က မိမိ၏ အစားအစာကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့်သာ ပြန်ကြားခဲ့သည်။ အသား အနည်းငယ် ပါဝင်သော သန့်စင်သည့် တောင်ဒေသဆန်ဆန် ဆန်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး၊ မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်အလေ့အကျင့်များက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အရာကို ခွင့်လွှတ်သကဲ့သို့ ပြောခဲ့သည်။ ဘုရားအလောင်းက ထိုအရာကို ဂါထာနှစ်ပုဒ်ထပ်ဖြင့် ပြန်ကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုင်ခုံ အပြစ်တစ်ခုတည်းမှ ပိုကျယ်ပြန့်သော အမှန်တရားဆီသို့ စကားဝိုင်းကို လှည့်ခဲ့သည်။ ဒုက္ခသည် မြေကြီးတစ်ခုလုံးတွင် လူတိုင်း၏ ဘုံကံဖြစ်ကြောင်း၊ မာနနှင့် ထိန်းချုပ်မရသော လောဘသည် မည်သည့်နေရာတွင် အမြစ်တွယ်စေကာမူ ဒုက္ခဘုံများဆီသို့သာ ဦးတည်စေကြောင်း မိန့်ကြားခဲ့သည်။

စန္ဒာလ၏ ပညာဉာဏ်ကြောင့် အံ့သြသွားသော မင်းကြီးက ထိုသူသည် မည်သည့် မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်သနည်းဟု မေးခဲ့သည်။ ဆုံးမပေးသူသည် စန္ဒာလဖြစ်ကြောင်း သိရှိသောအခါ၊ ထိုသူသည် မြင့်မြတ်သော မျိုးနွယ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပါက၊ ခုနက ကြားခဲ့ရသော တရားအပေါ် အခြေခံ၍ တစ်ပါးတည်းသော မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ပေးခဲ့မည်ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ဆိုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုမျိုးနွယ်ဖွားဖြစ်မှုတစ်ခုတည်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်နိုင်စွမ်း မရှိသဖြင့်၊ ဘုရားအလောင်းကို အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဖက်ဘက်မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးကိုယ်တိုင်က နေ့ဘက်တွင် မင်းအဖြစ် ဆက်ရှိနေစဉ် ဘုရားအလောင်းသည် ညဘက်မင်းအဖြစ် ရှိခဲ့ပြီး၊ အသိအမှတ်ပြုမှုအဖြစ် အမှတ်တရ ပန်းမာလာတစ်ခုကို ပေးခဲ့သည်။

ပုံပြင်ကို အဆုံးသတ်ပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားက ပုံပြင်ပါဝင်သူများသည် မည်သူများဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အာနန္ဒာသည် ထိုအတိတ်ဘဝ၏ မင်းကြီး ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်သည် သရက်ပင်မှ ဆင်းလာပြီး မြင်ခဲ့သည့်အရာကို ပြောဆိုရန် ရောက်လာခဲ့သော အိမ်ထောင်သား စန္ဒာလ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဤပုံပြင်က ဇေတဝန်ကျောင်းရှိ ရဟန်းခြောက်ပါးအား ပေးခဲ့သည်မှာ အခြေအနေတိုင်းတွင် မည်သူက မြင့်သောထိုင်ခုံကို ထိုက်တန်သည်ဆိုသော စည်းမျဉ်းတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ၊ ထုံးစံအောက်ရှိ ရိုးရှင်းသော အမှန်တရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တရားကို မည်သူ ဟောကြားနေသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုသူအား ပြသသော ရိုသေမှုဖြင့် တရားကို ဂုဏ်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်း မရှိသူ၊ မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်အပြစ်ဖြင့် ဖမ်းမိခံရသော ခိုးသူ၏ ပြောဆိုသော အမှန်တရားသည် ထိုမျှ မမျှော်လင့်သော အရင်းအမြစ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်ဖြင့် အလေးချိန် မဆုံးရှုံးပေ။ နောက်ပိုင်း မိမိ၏ ထိုင်ခုံကို ပြင်ဆင်ခဲ့သော မင်းကြီးသည် ထိုနံနက်ခင်း၌ ထိုသင်ခန်းစာကို နှစ်ကြိမ် သင်ယူခဲ့ရသည်။ တစ်ကြိမ်မှာ စန္ဒာလ၏ ပညာဉာဏ်ဖြင့်၊ နောက်တစ်ကြိမ်မှာ ထိုပညာကို ဆုံးမပေးရန် မိမိ၏ ထိုင်ခုံကို မှန်ကန်သော လူအား ဦးစွာ မပေးခဲ့ခြင်းဟူသော မိမိ၏ယခင် ပျက်ကွက်မှုဖြင့် ဖြစ်သည်။