မူသိကဇာတ်

ဗာရာဏသီပြည်ကို ဗြဟ္မဒတ်မင်း အုပ်စိုးစဉ်ကာလ၌ ဗောဓိသတ်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ကျော်ကြားသော ဗြာဟ္မဏ ဆရာကြီး ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုဆရာကြီးထံ လောကီပညာများ သင်ယူရန် လာရောက်သော တပည့်အများအပြားတွင် ဗာရာဏသီမင်း၏ သားတော် ယဝမင်းသားလည်း ပါဝင်သည်။ ယဝ၏ ပညာသင်ကြားမှု ပြီးဆုံးပြီး အိမ်သို့ ပြန်ရမည့်အချိန် ရောက်လာသောအခါ ဆရာကြီးသည် ရှည်ကြာသော အတွေ့အကြုံ၏ အမြင်ဖြင့် ရှေ့ကို ကြည့်ခဲ့ပြီး၊ ဤမင်းသားထံသို့ တစ်နေ့တွင် အန္တရာယ် ရောက်လာမည်ကို သိမြင်တော်မူ၏။ ထိုအန္တရာယ်သည် နိုင်ငံခြားရန်သူမှ မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်သားတော်မှ ဖြစ်မည်ဟု ဖြစ်သည်။

ဆရာကြီးသည် မင်းသားအား တိုက်ရိုက် သတိမပေးဘဲ၊ မိမိအိမ်တွင် တွေ့ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ရိုးရိုးနှစ်ခုမှ ဆင်ခြင်ယူထားသည့် ကဗျာပုံစံဖြင့် သတိပေးချက်ကို ဝှက်ထားခဲ့သည်။ ရေတွင်းအနီးတွင် ထားရှိသော မြင်းတစ်ကောင်၏ ခြေထောက်တွင် ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး၊ ကြွက်တစ်ကောင်သည် ည တစ်ညပြီးတစ်ည အပေါက်မှ ထွက်လာ၍ ထိုဒဏ်ရာကို ကိုက်ဖြတ်နေခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဝေဒနာကို မခံနိုင်တော့သော မြင်းသည် ကန်ထုတ်ကာ ကြွက်ကို သတ်ပစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အလောင်းကို ရေတွင်းထဲသို့ ကန်ချလိုက်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တစ်ခုတည်းမှ ဆရာကြီး၏ ပထမ ဂါထာကို စီကုံးခဲ့သည် — လူတိုင်း ရှာဖွေနေသော်လည်း သေဆုံး၍ ဝှက်ထားသည်ကို ဆရာကြီးတစ်ဦးတည်းသာ သိသော သတ္တဝါတစ်ကောင်၏ ပဟေဠိပေါ်တွင် အခြေခံသည်။

နောက်ပိုင်း မြင်း၏ဒဏ်ရာ ပြန်ကောင်းလာပြီးနောက် ထိုမြင်းသည် ဆန်စိုက်ခင်းသို့ သွား၍ ခြံစည်းရိုးကြားမှ ခေါင်းထိုးထည့်ကာ ဆန်ခိုးစားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာကြီးအတွက် ဒုတိယ ဂါထာအတွက် အကြောင်းအရာ ရရှိခဲ့သည်။ တတိယ ဂါထာကို ကိုယ်ပိုင်ပညာမှသာ စီကုံးခဲ့ပြီး၊ ပြင်ပဖြစ်ရပ်တစ်ခုခု လိုအပ်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဆရာကြီးသည် ဂါထာသုံးပုဒ်လုံးကို ယဝမင်းသားထံ တိကျသော ညွှန်ကြားချက်များဖြင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပထမ ဂါထာကို ညနေ ရေချိုးကန်သို့ ရောက်သောအခါ၊ ဒုတိယကို နန်းတော်လှေကားအောက်ခြေတွင်၊ တတိယကို လှေကားထိပ်သို့ ရောက်မှသာ ရွတ်ဆိုရန် ဖြစ်သည်။ ယဝသည် ဆရာ၏ စကားများကို အနက်မသိသော်လည်း ဆရာအပေါ် အပြည့်အဝ ယုံကြည်စွာ ထိုဂါထာများကို အိမ်သို့ သယ်ဆောင်ကာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။

အချိန်တန်သောအခါ ယဝသည် ဖခင်ကို ဆက်ခံ၍ ဗာရာဏသီ ဘုရင် ဖြစ်လာသည်။ သူလက်ထပ်ပြီး သားတစ်ယောက်တည်းကို ထွန်းကားစေခဲ့သည်။ ထိုသားသည် အသက် ဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ်အထိ ကျန်းမာ၊ ဉာဏ်ကောင်းပြီး၊ နန်းတော်ထိုင်ခုံကို စောင့်ရသည့်အတွက် တစ်နေ့တစ်လှမ်း ပိုမို၍ ကျေနပ်မှုမရှိ ဖြစ်လာသည်။ ငယ်ရွယ်သော မင်းသားသည် မိမိ၏ အဖော်များအား ဖခင်မှာ ငယ်ရွယ်ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဘုရင်အိုကို မီးသဂြိုဟ်သည့်အချိန်တွင် မိမိသည် အိုမင်းနေပြီဖြစ်၍ နန်းစံ၏ ပျော်ရွှင်မှုကို မခံစားနိုင်တော့မည်ဟု ညည်းတွားခဲ့သည်။ သူ၏ အစေခံများက စောင့်ဆိုင်းရန် အကြံမပေးဘဲ၊ စောင့်ဆိုင်းမှုကို ချက်ချင်း အဆုံးသတ်နိုင်သည့် ဖြတ်လမ်းတစ်ခုဆီသို့ တွန်းအားပေးခဲ့သည်။

ထိုရဲရင့်လွန်းသော အကြံဉာဏ်ကြောင့် မင်းသားသည် မိမိ၏ ဖခင်ကို သတ်ပြီး အချိန်မတန်မီ သရဖူကို သိမ်းယူရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ဘုရင်အလွန်ဖွင့်ထားပြီး အကာအကွယ်မဲ့သော နေရာ — ဘုရင် ညတိုင်း သွားရောက်သော ကိုယ်ပိုင် ရေချိုးကန် — ကို ရွေးချယ်ပြီး ဓားကို ဆွဲထုတ်၍ ထိုနေရာတွင် ဝှက်ကာ စောင့်နေခဲ့သည်။

ထိုညနေ ဘုရင်သည် မိမိ၏ ဓလေ့အတိုင်း မူသိကအမည်ရှိ အမျိုးသမီး အစေခံတစ်ဦးကို ရေချိုးရန် ပြင်ဆင်ရန် ရှေ့ကဦးဆောင်စေသည်။ သူသည် ဓားကိုင်ထားသော မင်းသားကို ထိုနေရာတွင် ကုန်းကုပ်၍ ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး၊ ဖော်ထုတ်ခံရသည့် အရေးအခင်း၏ ထိတ်လန့်မှုကြောင့် မင်းသားသည် သူ့ကို ထိုးသတ်ပြီး အလောင်းကို ရေကန်တွင် ဝှက်ထားကာ လွတ်မြောက်သွားသည်။ ဘုရင် ရောက်လာသောအခါ၊ အစေခံများက ပျောက်နေသော မူသိကကို နေရာတိုင်း ရှာဖွေကာ အမည်ခေါ်ကြသော်လည်း တုံ့ပြန်မှု မရှိပေ။ ရေကန်ဘေးသို့ ရောက်သောအခါ ယဝဘုရင်သည် မည်သူ့ကမျှ မတိုက်တွန်းဘဲ၊ ဆရာကြီး ကြာခဲ့ပြီးက ပေးခဲ့သော ပထမ ဂါထာကို ရွတ်ဆိုစတင်တော်မူသည်။ ထိုဂါထာသည် လူတိုင်း ရှာဖွေနေသော်လည်း နီးနားတွင် ဝှက်ထားပြီး သေဆုံးနေသည်ကို သိသူ ဆရာကြီးတစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်ဟု ပြောသော ဂါထာဖြစ်သည်။

ဘုရင်က ထိုစကားများကို အတိအကျ ထိုအချိန်တွင် ရွတ်ဆိုသည်ကို ကြားရသောအခါ မင်းသားသည် ဘုရင်က မိမိ၏ ရာဇဝတ်မှုနှင့် အကြံအစည်ကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် သိပြီဟု ယုံကြည်ကာ ကြောက်လန့်သွားသည်။ သူသည် မိမိ၏ ပူးပေါင်းကြံစည်သူများထံ ပြေးသွားပြီး ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ ဝန်ခံခဲ့သည်။ သူတို့က မိမိ၏ အသက်ကို ပြစ်မှားရန် အကြံအစည်ကို အမှန်တကယ် သိသော ဘုရင်သည် တိတ်ဆိတ်စွာ မနေမည် မဟုတ်ဟု အာမခံပြီး၊ ဖခင်၏ စကားများသည် ကျပန်းတိုက်ဆိုင်မှုသာ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသားသည် နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်ကြိုးစားရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။

ရက်အနည်းငယ်အကြာ မင်းသားသည် နန်းတော်လှေကားအောက်ခြေတွင် ဓား အဆင်သင့်ဖြင့် ညအတွက် တက်လာမည့် ဖခင်ကို စောင့်ဆိုင်းလျက် ဝှက်နေခဲ့သည်။ ဘုရင် လှေကား တက်နေစဉ်တွင် ထင်ရှားသော အကြောင်းမရှိဘဲ ဆရာကြီး ရေးစပ်ခဲ့သော ဒုတိယ ဂါထာကို နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်ရွတ်ဆိုခဲ့သည် — တစ်ကြိမ်သတ်ပြီးပြီဖြစ်သော သတ္တဝါတစ်ကောင်ကို ဆိုလိုသော ပဟေဠိ၊ ၎င်းသည် နောက်ထပ် ဆာလောင်နေနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ တစ်ကြိမ်ထပ်မံ၍ မင်းသား၏ ရဲစွမ်းသတ္တိ လုံးဝ ပြိုကျသွားပြီး၊ ဖခင်က သူ၏ အစီအစဉ်တိုင်းကို မြင်တတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ အမှောင်ထဲသို့ ပြေးထွက်သွားခဲ့သည်။

ရက်သတ္တပတ် နှစ်ပတ်ကြာ စိတ်ညစ်ပြီးနောက် မင်းသားသည် ရိုးရိုးသာမာန် ကိုင်ဆုပ်ရှည်ပါသော ဇွန်းပုံစံဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားသည့် လက်နက်အသစ်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အပြစ်မဲ့ပုံသဏ္ဍာန်ကြောင့် ဖခင်ထံ မသိစေဘဲ နီးကပ်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ သူသည် လှေကားထိပ်တွင် စောင့်နေခဲ့သည်။ သို့သော် ယဝဘုရင် သူ့ဆီသို့ တက်လာသောအခါ၊ ယခင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု၏ လှုံ့ဆော်မှု မလိုဘဲ၊ တတိယနှင့် နောက်ဆုံး ဂါထာကို ရွတ်ဆိုခဲ့သည် — အန္တရာယ်မရှိသော ကစားစရာအဖြစ် ဖုံးကွယ်ထားသော လက်နက်ကို ကိုင်ထားသည့် မိုက်မဲသော ကလေးတစ်ဦးအကြောင်း သတိပေးချက်။ ထိုသို့ တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ မင်းသား၏ သတ္တိ လုံးဝ ပျက်သွားခဲ့သည်။ သူသည် ဖခင်ရှေ့တွင် ဦးပုံချကာ အားလုံးကို ဝန်ခံပြီး ကျေးဇူးပြု၍ အသက်ချမ်းသာပေးရန် တောင်းပန်ခဲ့သည်။

ဘုရင် ယဝသည် ဒေါသထက် ဝမ်းနည်းမှုဖြင့် ပို၍ လှုပ်ရှားခံရကာ၊ သားတော်ကို ကွပ်မျက်မည့်အစား ချည်နှောင်၍ ထောင်ချခိုင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း နန်းတော်ဖြူထီး အောက်တွင် ထိုင်လျက် ဆရာအိုကြီး၏ ဆင်ခြင်ဉာဏ်သည် ဆယ်စုနှစ်များ အရှေ့ကပေးခဲ့သော အဓိပ္ပာယ်မဖော်ပြနိုင်သည့် ဂါထာသုံးပုဒ်အဖြစ် သူ၏ အသက်ကို သုံးကြိမ်တိုင် ကယ်တင်ခဲ့ကြောင်း ဘုရင်အရာရှိများအား ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုဉာဏ်ပညာသည် ရည်ရွယ်ချက် မသိရသေးသော်လည်း သိမ်းဆည်းထားရန် တန်ဖိုးရှိကြောင်း ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ဘုရင် ယဝ ကွယ်လွန်သောအခါ၊ ထောင်ချခံရစဉ် နှိမ့်ချမှုကို သင်ယူခဲ့သော သားတော်သည် သူ၏နေရာတွင် နန်းတင်ခံရသည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားသည် ဝေဠုဝန်တွင် နေထိုင်စဉ် ဤဇာတ်တော်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။ ဘုရားရှင်သည် ကိုယ်တော်တိုင် အဇာတသတ် မင်းသည် ငယ်ရွယ်သော သားနှင့် ချစ်ခင်စွာ ကစားနေသည်ကို မြင်ခဲ့ရာ၊ မင်းဆက်ခံသူ၏ ဆန္ဒကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော အန္တရာယ်ကို ရှေးဘုရင်များ သိရှိထားကြသည့် အဖြစ်အပျက်ဖြစ်သည်ဟု အမှတ်ရခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤရှေးဟောင်းဇာတ်လမ်းကို အဆုံးသတ်ရာတွင် ဗုဒ္ဓဘုရားသည် ထိုဘဝဝေးဝေးတွင် ကိုယ်တော်တိုင်သည် ယဝမင်းသား၏ အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်မြင်ခဲ့ပြီး ကယ်တင်သော ဂါထာသုံးပုဒ်ဖြင့် လက်နက်ဆင်ခဲ့သော ထိုကျော်ကြားသည့် ဗြာဟ္မဏ ဆရာကြီး ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်တော်မူသည်။

ပါဠိတိပိဋက၏ ဇာတကဋ္ဌဝဏ္ဏနာတွင် ပဉ္စကနိပါတ်၊ အဍ္ဎဝဂ်၏ အမှတ် ၃၇၃ ဖြစ်သော မူသိကဇာတ်သည်၊ ချက်ချင်း ရှင်းပြချက်မရှိဘဲ ပေးထားသော ပညာသည် ဘယ်တော့မှ အလဟဿ မဖြစ်ဘဲ၊ အသုံးဝင်မည့် အချိန် ရောက်လာမည်ဟု မထင်ထားသည့်အခါတွင်ပင် ရောက်လာတတ်သည်ဟူသော သင်ခန်းစာကို ဆက်လက် သင်ကြားပေးနေသည်။ ဆရာကြီး၏ ဂါထာသုံးပုဒ်သည် မြင်း၏ဒဏ်ရာကို ကိုက်သော ကြွက်နှင့် ခြံစည်းရိုးကြားမှ ဆန်ခိုးစားသော ဆာလောင်သည့် သတ္တဝါတို့ထက် ပိုမကြီးမားသော အရာမှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး၊ ဘုရင်၏ အသက်ကို သုံးကြိမ်တိုင် ကယ်တင်ခဲ့သော စကားများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစစ်အမှန် အကာအကွယ်သည် နံရံ သို့မဟုတ် လက်နက်တွင် မဟုတ်ဘဲ၊ လိုအပ်သည့် အချိန် ရောက်သည်အထိ သည်းခံစွာ သိမ်းဆည်းထားသော ပညာတွင် ရှိသည်ဟု ဤဇာတ်လမ်းက ဆိုသည်။