अपरिग्रह

जैन धर्मको पवित्र परम्परामा, अपरिग्रह आधारभूत महाव्रतहरू मध्ये एक हो, जसको अभ्यास साधु-सन्तहरूद्वारा गरिन्छ र गृहस्थहरूद्वारा परिमार्जित रूपमा अँगालियोिन्छ। यसको मूल केन्द्रबिन्दुमा, अपरिग्रह भनेको स्वामित्वहीनता, अनासक्ति र आसक्तिमुक्तिको सचेत अभ्यास हो। जैन विश्वदृष्टिकोणले यो सिकਾउँछ कि वास्तविक आध्यात्मिक मुक्ति, अर्थात् मोक्षका लागि आत्माले सांसारिक इच्छाका भारी बोझहरू त्याग गर्नुपर्छ। जब हामी भौतिक सम्पत्ति, पद, र भावनात्मक मोहसँग समेत टाँसिन्छौं, तब हामी गहिरो कर्मगत उलझनहरू सिर्जना गर्छौं जसले शुद्ध चेतनालाई पुनर्जन्मको अनन्त चक्रमा बाँधirakh्छ। अपरिग्रहको अभ्यास गरेर, एक व्यक्तिले बाह्य वस्तुहरूले आत्माको अनन्त तृष्णालाई कहिल्यै तृप्त गर्न सक्छन् भन्ने भ्रमलाई सक्रिय रूपमा तोड्छ। यो दर्शनले आवश्यकता र चाहना बीचको भिन्नता छुट्याउँछ, यो स्वीकार गर्दै कि असीमित चाहनाहरूले आफैंप्रति र जीवनको नाजुक जालप्रति हिंस्रक परिणाम निम्त्याउँछ। ब्रह्माण्डको क्रममा, सबै कुरा अन्तरसम्बन्धित छ; यसैले, स्रोतहरूको सञ्चयले सीधै अरूलाई बाँच्ने र फल्नेफुल्ने उनीहरूको अधिकारबाट वञ्चित गर्दछ। अनासक्तिको माध्यमबाट, एक साधकले यो स्वीकार गर्दछ कि हामी यस नश्वर संसारमा केही पनि स्वामित्व राख्दैनौं, केवल ब्रह्माण्डका अस्थायी संरक्षकको रूपमा मात्र कार्य गर्दछौं। अपरिग्रहलाई अँगाल्नाले आन्तरिक शान्ति, सन्तोष र सार्वभौमिक करुणा (जसलाई अहिंसा भनिन्छ) को एक गहिरो अवस्थालाई बढावा दिन्छ, किनकि केही पनि नचाहने व्यक्तिले कुनै पनि जीवलाई कुनै खतरा पुर्‍याउँदैन।