ਸ਼੍ਰੀ ਅਸ਼ਟਵਿਨਾਯਕ ਸਤੋਤਰਮ
ਇਹ ਇੱਕ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜੋ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪਾਂ (ਅਸ਼ਟਵਿਨਾਇਕ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ। ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਗਣਨਾਇਕ, ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੋਰੇਸ਼ਵਰ, ਪਾਲੀ ਦੇ ਬੱਲਾਲ਼ੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾੜ ਦੇ ਵਿਨਾਯਕ, ਥੇਊਰ ਦੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ਲੈਣਯਾਦ੍ਰੀ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਿਰਿਜਾਤਮਜ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਓਝਰ ਦੇ ਵਿਘਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਰੰਜਨਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਗਣਪਤੀ ਸਦਾ ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਕਰਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਸ਼ਟਵਿਨਾਯਕ ਸਤੋਤਰਮ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਅਸ਼ਟਵਿਨਾਇਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਅੱਠ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਪ੍ਮਾਣ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਅੱਠ ਵਿਨਾਇਕ (Ashtavinayak)
ਇਹ ਸਟੋਤਰ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਅੱਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੱਟ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਹਰ ਰੂਪ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਰੇਸ਼ਵਰ, ਸਿੱਧਿਵਿਨਾਇਕ, ਆਦਿ।
ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
ਇਸ ਸਟੋਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਅੱਠ ਮੰਦਰ—ਮੋਰਗਾਂਵ, ਸਿੱਧਾਟੇਕ, ਪਾਲੀ, ਮਹਾਡ, ਥਿਓਰ, ਲੇਣਿਆਦਰੀ, ਓਝਾਰ ਅਤੇ ਰੰਜ਼ਨਗਾਂਵ—ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪੌਰਾਣਿਕ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਅਸ਼ਟਵਿਨਾਇਕ ਯਾਤਰਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਸਟੋਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ 'ਕੁਰ੍ਯਾਤ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਭਗਵਾਨ ਗਣਪਤੀ ਸਦਾ ਮੰਗਲ ਕਰਨ'। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਟੋਤਰ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇ।
ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤਤਾ
ਇਹ ਸਟੋਤਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Ganesh
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ