මිගලෝප ජාතකය

මිගලෝප ජාතකය, පාලි එකතුවේ අංක 381 ලෙස සංඛ්‍යාත වී, ජාතකට්ඨකථාවේ සටහන් වී ඇත, බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ වදාළ සේක. එය වයාකූල භික්ෂුවක් සම්බන්ධයෙන්ය. ස්වාමින් වහන්සේ ඔහුට, ඔහු සැබවින්ම වයාකූල දැ යි ඇසීහ, භික්ෂුව ඔව් යෑයි පිළිතුරු දුන්නේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉක්බිති, මෙය භික්ෂුව වයාකූල වූ ප්‍රථම වාරය නොවන බව වදාළ සේක.

බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළේ, පෙරදත්, වයාකූලභාවය නිසා, භික්ෂුව ප්‍රාඥයින්ගේ වදන් ඉෂ්ට කර නැති බවය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු වෙරම්භා සුළඟින් (ගුවනේ දුරදිග, කුරුල්ලෙකුට ආරක්ෂිතව පියාසර කළ හැකි තැනට එහායින් හමයෑයි කියනු ලබන විනාශකාරී සුළං) මරණයට ළඟා විය. මෙම හැඳින්වීම සමඟ ස්වාමින් වහන්සේ පැරණි ලොවේ කතාවක් වදාළ සේක. වදන් සරලය, එහෙත් ඒවා, සවන් දීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ඉතා විශාල වියදමක් ඇති කතාවක් පොරොන්දු වෙයි.

වරක්, බ්‍රහ්මදත්ත බරණැස් රජ කරවූ කල, බෝධිසත්වයා අපරණ්ණගිජ්ඣ නම් ගිජුලිහිණියෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. ඔහු ගිජ්ඣපබ්බත, එනම් ගිජුලිහිණි කන්ද ලෙස අරුත් ගැන්වෙන ස්ථානයේ ගිජුලිහිණියන්ගේ පිරිවැරකුත් සමඟ ජීවත් විය. ඔහු ඔවුන්ගේ රජ විය, පිරිස ඔහුගේ මගපෙන්වීම සොයා ගියහ.

ඔහුට මිගලෝප නම් පුතෙක් විය, ඔහු අතිශයින් ශක්තිමත් හා බලගතු විය. තරුණ ගිජුලිහිණියා අනෙකුත් ගිජුලිහිණියන්ට ළඟා විය නොහැකි උසකට පියාසර කළේය. පිරිස අසීරුතාවයට පත් වී, තම රජුට ඔහුගේ පුතා ඉතා දුරට පියාසර කරන බව කීහ. එවැනි පියාසරයක් ගෙනා හැකි දේ ගැන ඔවුන් බිය වූහ, එබැවින් ඔවුන් මෙම ගැටලුව තම පුතාට කතා කළ හැකි එකා වෙත ගෙන එහාහ.

බෝධිසත්වයා තම පුතා කැඳවා, ඔහු ඉතා ඉහළට පියාසර කරන බව අසා ඇති බවට ඔහුට කීවේය. ඔහු එසේ කරන්නේ නම්, ඔහු කීවේය, ඔහු තමාම මරණයට ගෙන එනු ඇත. ඉක්බිති ඔහු ගාථා තුනක් වදාළේය. ප්‍රථමය කියන්නේ, ඔහුගේ මාර්ග අනාරක්ෂිත ලෙස පෙනෙන බවය, ඔහු නිසි ක්ෂේත්‍රයට එහායින් නැඟෙන නිසා. දෙවැන්න කියන්නේ, පෘථිවිය ඔහුට සමචතුරස්‍ර ඉඩමක් ලෙස පෙනෙන විට ආපසු හැරෙන්නටත්, තවත් වැඩි පියාසරයකට නොධෛර්යවත් වන්නටත්ය. තුන්වැන්න කියන්නේ, උසස් පියාසර කිරීමට උත්සාහ කළ වෙනත් පක්ෂීන් උදම් සුළඟින් ගැසී, තම අහංකාරයේ මිය ගිය බවය.

මිගලෝප, අකීකරුකම නිසා, තම පියාගේ වදන් ඉෂ්ට නොකළේය. ඔහු නැඟී, නැඟී, තම පියා තැබූ සීමාව පසු කළේය. ඔහු කළු සුළඟ, වෙනත් උසස් සුළඟින් අඩු බරතර නමුත් තවමත් ප්‍රබල සමූහයක්, හමුවූ විට, ඔහු ඒ හරහා විසුරුවා ගියේය. තවමත් ඔහු ඉහළට පියාසර කර, වෙරම්භා සුළඟ මුහුණට මුහුණ හමුවන තෙක්. ඔහුව අහංකාර කළ නිර්භීතභාවය දැන් ආපසු හැරෙන්නට කියන සෑම සංඥාවක්ම පසු කරවූයේය.

වෙරම්භා සුළඟ ඔහුට ගැසීය. එහි පමණක් එක් ස්පර්ශයකින් ඔහු කැබලි වලට බිඳී ගුවනේම අතුරුදහන් විය. පරිවර්තකයා සටහන් කරන්නේ, මෙම සුළං තම නම ලබාගන්නේ එම ම නම ඇති සාගරයකින් බවය. කතාව කිසිදු අරගල දර්ශනයක් ලබා නොදෙයි, ඉක්මන් අවසානයක් පමණක්. සීමාවක් නැතැයි පෙනුණ බලයක්, කිසිම පියාපතකට ඉවසා ගත නොහැකි බලවේගයන්ට විරුද්ධව තබන විට කුඩා බවට ඔප්පු විය.

කතාව පාඩම ඇඳගන්නා ගාථාවලින් අවසන් වේ. ඒවා කියන්නේ, මිගලෝප තම වයස්ගත පියාගේ ප්‍රාඥ අණ නොතකා, කළු හා වෙරම්භා සුළං එහායින් ගිය බවය. ඔහුගේ බිරිඳ, ඔහුගේ දරුවන්, හා ඔහුගේ සම්පූර්ණ පවුලම, එම ම අකීකරු (ස්ථිරව අනුකූල නොවූ) පක්ෂියා හරහා විනාශයට පත් විය. එබැවින්, ගාථා නිගමනය කරන්නේ, තම වැඩිහිටියන් කියන දේට සවන් නොදෙන අය, හා මෙම අහංකාර ගිජුලිහිණියා මෙන් සීමාවන් එහායින් හැරෙන අය, නිවැරදි ක්‍රමවේදයන් උල්ලංඝනය කරන විට විනාශයට පත් වන බවය.

පාඩමෙන් පසු ස්වාමින් වහන්සේ ජාතිය හඳුන්වා දුන් සේක. එකල මිගලෝප වයාකූල භික්ෂුව විය, හා අපරණ්ණගිජ්ඣ බුදුරජාණන් වහන්සේම විය. තම වයාකූලභාවය පිළිගත් භික්ෂුවට, ඔහුගේ පුරුද්ද පැරණි එකක් බව පෙන්වන ලදී. ඔහුට ද, සන්සුන් හා සත්‍ය කතාවක් මගින්, එවැනි පුරුද්දක් කොතැනට ගෙනයයිද යෑයි පෙන්වන ලදී.

කතාව ශක්තියට විරුද්ධ නොවේ. මිගලෝපගේ ශක්තිය ඇත්තක් විය, ජාතකය එය විහිලුවට ගන්නේ නැත. එය අනතුරු අඟවන්නේ, වඩාත් දුරට දකින අයගේ සීමාවන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරන ශක්තියක් ගැනය. පියා ආදරයෙන් කතා කර, තම අනතුරු ඇඟවීම ආකාර තුනකින් නැවත කියයි, එසේ වුවද ඔහුගේ පුතාට ඇසෙනුයේ අභියෝගයක් පමණි. අවසාන ගාථා ස්ථිර කරුණක් එක් කරයි: එවැනි අභිමානයේ මිල බොහෝ විට එක් පුද්ගලයෙකු සමඟ රැුඳී නොසිටියි. පවුලක්, පිරිසක්, හා ප්‍රජාවක් සියල්ලම එක් සවන් දීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකින් බිඳී යෑමට හේතු විය හැකිය.