গুৰু হৰগোবিন্দ আৰু মিৰি-পিৰিৰ মতবাদ

গুৰু হৰগোবিন্দ (১৬০৬-১৬৪৪) ছিক্ ধৰ্মৰ ষষ্ঠ গুৰু আছিল। তেখেতৰ পিতৃ গুৰু অৰ্জন দেৱক মুগল সম্ৰাট জাহাঙ্গীৰৰ আদেশত নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰা হৈছিল। এই ঘটনাই ছিক্ সম্প্ৰদায়ত গভীৰ শোক আৰু ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰিছিল। গুৰু হৰগোবিন্দ বুজি পাইছিল যে কেৱল আধ্যাত্মিক শক্তিৰ দ্বাৰা অত্যাচাৰৰ সন্মুখীন হোৱাটো অসম্ভৱ। সেয়ে তেখেতে সময়িক (ৰাজনৈতিক) আৰু আধ্যাত্মিক উভয় ক্ষেত্ৰতে শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰিছিল।

এই মতবাদৰ নাম দিয়া হৈছিল “মিৰি-পিৰি”। “মিৰি” অৰ্থ হৈছে সময়িক বা ৰাজনৈতিক শক্তি, আৰু “পিৰি” অৰ্থ হৈছে আধ্যাত্মিক শক্তি। গুৰু হৰগোবিন্দে দুখন তৰোৱাল পিন্ধিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল—এখন তেখেতৰ সোঁফালে, যি আধ্যাত্মিক শক্তিৰ প্ৰতীক, আৰু আনখন তেখেতৰ বাওঁফালে, যি সময়িক শক্তিৰ প্ৰতীক। এই দুখন তৰোৱালে এটা কথাক সূচায় যে এজন ছিক্ সন্তানৰ আধ্যাত্মিক আৰু সময়িক উভয় দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সাজু থাকিব লাগে।

গুৰু হৰগোবিন্দে ছিক্ সম্প্ৰদায়ক সামৰিকীকৃত কৰাৰ বাবে কেইবাটাও পদক্ষেপ লৈছিল। তেখেতে “আকাল তখত” (অমৰ সিংহাসন) নামৰ এখন ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যি ছিক্ সম্প্ৰদায়ৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ স্থান হৈ পৰিছিল। তেখেতে যুদ্ধ কলা আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল, আৰু নিজে এটা সৈন্য বাহিনী গঠন কৰিছিল। এই সামৰিকীকৰণৰ উদ্দেশ্য আছিল ছিক্ সম্প্ৰদায়ক বাহিৰা আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰা, বিশেষকৈ মুগল শাসকসকলৰ অত্যাচাৰৰ পৰা।

গুৰু হৰগোবিন্দৰ নেতৃত্বত ছিক্ সম্প্ৰদায়ে কেইবাটাও যুদ্ধত মুগল সাম্ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে লড়াই কৰিছিল। এই যুদ্ধবোৰক “ছিক্-মুগল সংঘৰ্ষ” বুলি কোৱা হয়। এই সময়ছোৱাত ছিক্ সম্প্ৰদায়ে এক নতুন ৰূপ লৈছিল—এৱে কেৱল এক ধৰ্মীয় গোট নাছিল, বৰং এক ৰাজনৈতিক আৰু সামৰিক শক্তিও হৈ পৰিছিল। গুৰু হৰগোবিন্দৰ নীতি “মিৰি-পিৰি”য়ে পাছৰ গুৰুসকল, বিশেষকৈ গুৰু গোবিন্দ সিঙৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।

গুৰু হৰগোবিন্দক “সাচ্চা পাদশাহ” (সত্যৰ ৰজা) বুলিও কোৱা হয়, কাৰণ তেখেতে সময়িক আৰু আধ্যাত্মিক উভয় ক্ষেত্ৰতে ন্যায় পৰিশোধন কৰিছিল। তেখেতৰ শিক্ষাই ছিক্ সম্প্ৰদায়ক এটা শক্তিশালী আৰু সংগঠিত সম্প্ৰদায় হিচাপে গঢ় দিয়াত সহায় কৰিছিল। আজিও ছিক্ ধৰ্মত মিৰি-পিৰিৰ মতবাদে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান দখল কৰি আছে, আৰু গুৰু হৰগোবিন্দৰ তৰোৱাল দুখনে ছিক্ লোকসকলক স্মৰণ কৰাই দিয়ে যে তেওঁলোকে একে সময়তে আধ্যাত্মিক আৰু সময়িক দুয়োটা ক্ষেত্ৰত সজাগ আৰু শক্তিশালী হ’ব লাগে।