હનુમાન સ્મરણનાં ફળ
હનુમાનજીનું સ્મરણ કરવાથી મળતા આઠ વરદાનો ગણાવતો હનુમાન-શ્લોક: બુદ્ધિ, બળ, યશ, ધૈર્ય, નિર્ભયતા, આરોગ્ય, સતર્કતા અને વાક્-પટુત્વ.
શ્લોકો
હનુમાનજીના સ્મરણથી બુદ્ધિ, બળ, યશ, ધૈર્ય, નિર્ભયતા, રોગરહિતતા, આળસનો અભાવ અને વાણીની પટુતા પ્રાપ્ત થાય છે.
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
મંગળવાર અને શનિવાર
સવારે અથવા સાંજે સંધ્યા સમયે
સિંદૂર, ચમેલીનું તેલ, તુલસી માળા અને બુંદીના લાડુ
- અતુલિત બળ, સાહસ અને ભયમુક્તિ
પૃષ્ઠભૂમિ
આ હનુમાન-શ્લોક સુંદરકાંડ પારાયણ પહેલાંના ધ્યાન-શ્લોકોમાં, 'મનોજવં મારુત-તુલ્ય-વેગં' ની સાથે, પઠવામાં આવે છે. રામાયણના પાંચમા કાંડ (સુંદરકાંડ)ના સતત પાઠની આ પરંપરા દ્વારા તે ઉમેરાયેલી ઉપાસનાત્મક પ્રાર્થના છે, વાલ્મીકિના લખાણની પંક્તિ નથી, અને તેના રચયિતા જાણીતા નથી. ભક્તો તેને સવારે, અથવા અભ્યાસ, કામ કે પરીક્ષા પહેલાં સ્વતંત્ર રીતે પણ બોલે છે, અને રામાયણમાં હનુમાન જે ગુણો દર્શાવે છે તે જ ગુણો માગે છે.
શું તમે જાણો છો?
આઠ વરદાન
આ શ્લોક બુદ્ધિ (buddhi), બળ (bala), યશ (yashas), ધૈર્ય (dhairya), નિર્ભયત્વ (nirbhayatva), આરોગ્ય (arogata), અજાડ્ય (ajadya) અને વાક્-પટુત્વ (vak-patutva) ગણાવે છે, જે બધા 'હનુમત્-સ્મરણ', એટલે કે માત્ર હનુમાનજીને સ્મરવાથી મળે છે એમ કહેવાય છે.
ક્યાં પઠન થાય છે
આ શ્લોક સુંદરકાંડ પારાયણ પહેલાં કહેવાતા ધ્યાન-શ્લોકોમાં દેખાય છે. તે તે પ્રથાની રૂઢ પ્રાર્થના છે, અને તેના રચયિતાનું નામ આપવામાં આવ્યું નથી.
સ્મરણ એક સાધના તરીકે
મુખ્ય શબ્દ છે 'સ્મરણાત્', એટલે કે 'સ્મરણથી'. હિન્દુ ભક્તિમાં પ્રભુનું પ્રેમપૂર્ણ અને સ્થિર સ્મરણ ઉપાસનાના સરળ પ્રકારોમાં ગણાય છે, તેથી આ શ્લોક કોઈ વિધિ નહીં, માત્ર સ્મરણ માગે છે.
તેઓ દર્શાવે છે તે ગુણો
રામાયણમાં હનુમાન સમુદ્ર ઓળંગે છે, સીતાને શોધે છે, અને જે પણ સભામાં પ્રવેશે ત્યાં માપેલા શબ્દોમાં બોલે છે. ભક્તો તેમનામાં જ એ ગુણો જુએ છે જેનું શ્લોક વચન આપે છે, એટલે તેમનું સ્મરણ તે ગુણોને જાગૃત કરે એવું અનુભવાય છે.
શબ્દ અજાડ્ય
અજાડ્ય એટલે જડતા, સુસ્તી કે નિષ્ક્રિયતાનો અભાવ. તે સ્પષ્ટ અને સતર્ક મનનું નામ છે, એટલે જ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ પહેલાં આ શ્લોક પઠે છે.
Hanuman
હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો
