બજરંગ બાણ
હનુમાનજીના ઝડપી રક્ષણનું આહ્વાન કરતું ભક્તિસ્તોત્ર, જે તુલસીદાસને આભારી છે અને હિંમત, અડચણ-નિવારણ તથા કષ્ટમાંથી મુક્તિ માટે પઠવામાં આવે છે.
શ્લોકો
નિશ્ચય, પ્રેમ અને પ્રતીતિથી, નમ્રતાપૂર્વક સન્માન કરે છે; તેના બધા શુભ કાર્યો હનુમાન સિદ્ધ કરે છે.
શ્લોક 1
જય હનુમંત, સંતોના હિતકારી; સાંભળો, પ્રભુ, મારી અરજ.
શ્લોક 2
જનના કાર્યમાં વિલંબ ન કરો; ઉતાવળે દોડીને મહાસુખ આપો.
શ્લોક 3
જેમ તમે સમુદ્ર પાર કૂદ્યા, સુરસાના મુખમાં પ્રવેશીને વિસ્તર્યા.
શ્લોક 4
આગળ જઈને લંકિનીએ રોક્યો; તમે લાત મારી, તે સ્વર્ગલોક ગઈ.
શ્લોક 5
જઈને વિભીષણને સુખ આપ્યું; સીતાને નિહાળીને પરમપદ લીધું.
શ્લોક 6
બગીચો ઉજાડીને સમુદ્રમાં બોર્યો; અતિ ઉતાવળે જમકાતરને તોડ્યો.
શ્લોક 7
અક્ષયકુમારને મારીને સંહાર કર્યો; પૂંછડી લપેટીને લંકાને બાળી.
શ્લોક 8
લાકડાની જેમ લંકા બળી ગઈ; જય-જયનો ધ્વનિ સ્વર્ગપુરના આકાશમાં થયો.
શ્લોક 9
હવે વિલંબનું શું કારણ, સ્વામી? કૃપા કરો, હૃદયના અંતર્યામી.
શ્લોક 10
જય-જય લક્ષ્મણના પ્રાણના દાતા; ઉતાવળા થઈને દુઃખનો નાશ કરો.
શ્લોક 11
જય હનુમાન, જયતિ બલ-સાગર; દેવસમૂહમાં સમર્થ, યોદ્ધાઓમાં નાગર.
શ્લોક 12
ૐ હનુ હનુ હનુ હનુમંત હઠીલા; શત્રુને મારો વજ્રની કીલની જેમ.
શ્લોક 13
ૐ હ્નીં હ્નીં હ્નીં હનુમંત કપીશા; ૐ હું હું હું હનુ અરિના ઉર અને શીશ પર.
શ્લોક 14
જય અંજનીકુમાર બલવંતા; શંકરસુવન વીર હનુમંતા.
શ્લોક 15
ભયંકર મુખવાળા, કાળના કુળનો નાશ કરનાર; રામના સહાયક, સદા પ્રતિપાલક.
શ્લોક 16
ભૂત, પ્રેત, પિશાચ, નિશાચર; અગ્નિ, બેતાલ, કાળ – મારી નાખો.
શ્લોક 17
આમને મારો, તમને રામની સપથ; રાખો, નાથ, નામની મર્યાદા.
શ્લોક 18
સત્ય થાઓ, હરિની સપથ લઈને; રામદૂત, ધરો અને મારો, દોડીને.
શ્લોક 19
જય જય જય હનુમંત અગાધા; દુઃખ પામે છે જન કોના અપરાધથી?
શ્લોક 20
પૂજા, જપ, તપ, નેમ, આચાર; કંઈ જાણતો નથી તમારો દાસ.
શ્લોક 21
વન, ઉપવન, માર્ગ, ગિરિ, ગૃહમાં; તમારા બળથી હું ડરતો નથી.
શ્લોક 22
જનકસુતાના પતિના દાસ કહેવાઓ; તેની સપથ, વિલંબ ન લાવો.
શ્લોક 23
જય જય જયની ધ્વનિ આકાશમાં થાય છે; સ્મરણ કરતાં અસહ્ય દુઃખનો નાશ થાય છે.
શ્લોક 24
ચરણ પકડી, હાથ જોડીને મનાવું છું; આ અવસરે હવે કોને પોકારું?
શ્લોક 25
ઊઠો, ઊઠો, ચાલો, તમને રામની દુહાઈ; પગે પડું છું, હાથ જોડી મનાવું છું.
શ્લોક 26
ૐ ચં ચં ચં ચં ચપળ ચલંતા; ૐ હનુ હનુ હનુ હનુ હનુમંતા.
શ્લોક 27
ૐ હં હં હાંક દે છે કપિ ચંચળ; ૐ સં સં સહમી પરાણે ખલ-દળ.
શ્લોક 28
અપને જનને તુરત ઉબારો; સ્મરણ કરતાં આનંદ થાય છે મારો.
શ્લોક 29
આ બજરંગ-બાણ જેને મારે; તેને કહો ફરી કોણ ઉબારે?
શ્લોક 30
પાઠ કરે બજરંગ-બાણનો; હનુમત રક્ષા કરે પ્રાણની.
શ્લોક 31
આ બજરંગ બાણ જે જપે; તેનાથી ભૂત-પ્રેત સર્વે કાંપે.
શ્લોક 32
ધૂપ આપીને જે હમેશાં જપે; તેના તનમાં ન રહે ક્લેશ.
શ્લોક 33
હૃદયમાં દૃઢ પ્રતીતિ, શરણ થઈને, ધ્યાન ધરીને પાઠ કરે; બધી બાધાઓ હરે, અને બધા કામ સફળ કરે હનુમાન.
શ્લોક 34
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
મંગળવાર અને શનિવાર
સવારે અથવા સાંજે સંધ્યા સમયે
સિંદૂર, ચમેલીનું તેલ, તુલસી માળા અને બુંદીના લાડુ
- અતુલિત બળ, સાહસ અને ભયમુક્તિ
પૃષ્ઠભૂમિ
આ સ્તોત્ર હનુમાનજીની ઉપાસનામાં અત્યંત પ્રખ્યાત છે અને પરંપરાગત રીતે તુલસીદાસજી રચિત માનવામાં આવે છે. તેનો પાઠ ખાસ કરીને મુશ્કેલી, ભય કે શત્રુના ઉપદ્રવ સમયે કરવામાં આવે છે, જેથી હનુમાનજીની કૃપાથી રક્ષણ અને સફળતા મળે. આ એક શક્તિશાળી રક્ષાકવચ માનવામાં આવે છે, જે ભૂત-પ્રેતાદિના ઉપદ્રવથી પણ બચાવે છે.
આ પાઠ વિશે
રચયિતા: Goswami Tulsidas · Medieval Bhakti Poet-Saint · 16th century, Awadh & Varanasi (North India)
A Sanskrit and Awadhi poet-saint best known for the Ramcharitmanas, his Awadhi retelling of the Ramayana. Tradition holds he faced years of hardship and wandering before settling in Varanasi, where he composed most of his other major works, including the Hanuman Chalisa and Vinaya Patrika, as devotional offerings to Rama and Hanuman.
શું તમે જાણો છો?
નામ અને અર્થ
“બજરંગ બાણ” નામનો અર્થ “હનુમાનનું વજ્ર-બાણ” છે, એક શક્તિશાળી સ્તોત્ર, જે દિવ્ય શસ્ત્રની જેમ અડચણો અને દુષ્ટ શક્તિઓ પર પ્રહાર કરે છે, એવી માન્યતા છે. તે ઉત્તર ભારતના સૌથી લોકપ્રિય હનુમાન-સ્તોત્રોમાંનું એક છે અને રક્ષણ તથા હિંમત માટે ઘણી વાર પઠવામાં આવે છે.
રચના અને પરંપરા
બજરંગ બાણ પરંપરાગત રીતે ૧૬મી સદીના કવિ-સંત તુલસીદાસને આભારી છે, જોકે આ સર્વસ્વીકૃત નથી. તે તુલસીદાસની હનુમાન ચાલીસા જેવી જ દોહા-ચૌપાઈ-દોહા રચનાનું અનુસરણ કરે છે, પરંતુ તેના આહ્વાનો અને આદેશો વધુ લાંબા અને તીવ્ર છે.
સુંદરકાંડના મુખ્ય પ્રસંગો (વાલ્મીકિ રામાયણનો પાંચમો કાંડ)
ચૌપાઈઓ હનુમાનના પરાક્રમો યાદ કરે છે: સમુદ્ર ઓળંગવો, સુરસાના મુખમાં પ્રવેશવું, લંકિનીને લાત મારવી, વિભીષણને આશ્વાસન આપવું, સીતાને મળવું, અશોક વાટિકાનો નાશ કરવો, અક્ષય કુમારનો વધ કરવો, અને પૂંછડીથી લંકા બાળવી. આ ઉલ્લેખો તેમની શક્તિ અને રામ પ્રત્યેની અગાઉની નિષ્ઠાનું સ્મરણ કરાવે છે.
બીજ મંત્રો અને આદેશો
અનેક શ્લોકોમાં “ઓમ હનુ હનુ” અને “ઓમ હ્રીં હ્રીં” જેવા બીજ મંત્રો છે, જે તેમના કંપનાત્મક પ્રભાવ માટે ઉચ્ચારાય છે. સ્તોત્રમાં હનુમાનને સીધા આદેશો પણ અપાયા છે, જેમ કે “શત્રુનો સંહાર કરો” અને “નામની મર્યાદા જાળવો”, અને રામના નામની શપથ લેવાઈ છે, જેથી તેનો સ્વર તાત્કાલિક અને લગભગ સામનો કરતો લાગે છે.
હેતુ અને વચન
અંતિમ દોહો વચન આપે છે કે જે કોઈ દૃઢ શ્રદ્ધા અને એકાગ્રતાથી બજરંગ બાણનો પાઠ કરે, તેની સર્વ અડચણો દૂર થશે અને દરેક મનોકામના પૂર્ણ થશે. પરંપરાગત રીતે તેને ભૂત, દુષ્ટ આત્માઓ અને પીડાઓ સામે રક્ષણકવચ તરીકે વાપરવામાં આવે છે, અને સ્તોત્ર પોતે કહે છે કે નિયમિત પાઠ કરનાર ભક્તને કોઈ હાનિ થઈ શકતી નથી.
Hanuman
હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો
