હનુમાન ચાલીસા

ગુરુના ચરણકમળની રજથી મારા મનરૂપી દર્પણને સ્વચ્છ કરી, હું રઘુકુળ શ્રેષ્ઠ શ્રીરામના નિર્મળ યશનું વર્ણન કરું છું, જે ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ એ ચાર ફળ આપનાર છે.

મારા શરીરને બુદ્ધિહીન જાણીને હું પવનકુમાર હનુમાનનું સ્મરણ કરું છું. મને બળ, બુદ્ધિ અને વિદ્યા આપો અને મારા બધા ક્લેશ અને વિકારોને હરી લો.

જ્ઞાન અને સદ્ગુણોના સાગર હનુમાનજીનો જય. ત્રણેય લોકને પ્રકાશિત કરનાર વાનરરાજનો જય.

તેઓ પ્રભુ રામના દિવ્ય દૂત છે, અતુલ બળના ધામ છે, અને અંજનીના પુત્ર તથા પવનના પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે.

તેઓ અત્યંત વીર, પરાક્રમી અને વજ્ર જેવું કઠોર શરીર ધરાવે છે. તેઓ ખરાબ બુદ્ધિને દૂર કરે છે અને સારી બુદ્ધિના સાથી છે.

સોનેરી વર્ણથી દીપ્તિમાન, સુંદર વસ્ત્રોમાં સજ્જિત. કાનમાં કુંડળ અને વાંકડિયા વાળથી શોભતું આ દિવ્ય સ્વરૂપ મનમોહક છે.

તેમના હાથમાં વજ્ર અને ધ્વજા શોભિત છે; તેમના ખભા પર મુંજ ઘાસનો પવિત્ર જનેઉ શોભિત છે.

તેઓ શિવના પુત્ર અને કેસરીના નંદન છે, તેમનો તેજ અને પ્રતાપ સમગ્ર જગત દ્વારા વંદનીય છે।

જે વિદ્યાવાન, ગુણી અને અત્યંત ચતુર છે, તે શ્રીરામના કાર્યો કરવા માટે સદા આતુર રહે છે.

જે ભક્ત પ્રભુના ચરિત્રને સાંભળવામાં રસ લે છે, તેના મનમાં રામ, લક્ષ્મણ અને સીતા વસે છે.

સૂક્ષ્મ રૂપ ધારણ કરીને સીતાજીને દર્શન આપ્યાં, અને ભયંકર રૂપ ધારણ કરીને લંકાને બાળી મૂકી. આમાં હનુમાનજીની કોમળ ભક્તિ અને પ્રચંડ શક્તિનો અદ્ભુત સમન્વય દેખાય છે.

ભયંકર ભીમ સ્વરૂપ ધારણ કરીને અસુરોનો સંહાર કર્યો અને પ્રભુ રામચંદ્રના કાર્યોને યથાવત સંપન્ન કર્યા, જે તેમની અટલ ભક્તિ અને અપાર શક્તિ દર્શાવે છે.

સંજીવની લાવીને લક્ષ્મણને જીવતા કર્યા, અને શ્રીરામચંદ્રજી આનંદથી તેમને હૃદયથી લગાડી લીધા.

રઘુપતિ (શ્રીરામ) એ તમારી ઘણી પ્રશંસા કરી છે. તમે મને ભરત જેટલા જ પ્રિય છો, ભાઈ.

સહસ્ર મુખવાળા શેષનાગ તમારો યશ ગાય છે. આમ કહીને શ્રીપતિ લક્ષ્મીપતિ તમને કંઠ લગાવે છે.

આ દિવ્ય સભામાં સનકાદિ ઋષિઓ, બ્રહ્મા અને અન્ય દેવ ઋષિઓ, નારદ, સરસ્વતી દેવી અને આદિશેષ—બધા જ ભક્તિભાવથી એકત્ર થયા છે.

યમ, કુબેર અને દિગ્પાલો—જ્યાં તેઓ મર્યાદિત છે, ત્યાં કવિ અને પંડિતો શું કહી શકે? રામની મહિમા અવર્ણનીય છે.

તમે સુગ્રીવનો ઉપકાર કર્યો. રામ સાથે મિલાપ કરાવી રાજપદ આપ્યું.

તમારો મંત્ર વિભીષણે માન્યો, લંકેશ્વર થયા, સમગ્ર જગ જાણી ગયું.

સૂર્ય લાખો-કરોડો માઈલ દૂર છે, છતાં હનુમાનજીએ તેને બાળસુલભ ભક્તિથી મીઠા ફળ તરીકે સમજીને પકડી લીધું.

પ્રભુની મુદ્રિકા મોઢામાં મૂકીને સમુદ્ર પાર કર્યો – આમાં આશ્ચર્ય નથી, કારણ ભક્તિમાં અશક્ય કંઈ નથી.

જગતના જે કઠિન કાર્યો છે તે તમારી કૃપાથી સરળ થઈ જાય છે.

રામના દ્વાર પર તમે રક્ષક છો. તમારી આજ્ઞા વિના પ્રવેશ નથી.

તમારા આશ્રયમાં જ બધા સુખ મળે છે. તમે રક્ષક છો, કોઈનો ડર નથી.

તમે સ્વયં તમારા તેજને સંભાળો છો; તમારી હાંકથી ત્રણેય લોક કાંપી ઉઠે છે.

ભૂત-પિશાચ નજીક નથી આવતા, જ્યારે મહાવીર નામ લેવાય છે.

નિરંતર હનુમાનના વીર નામનો જાપ કરવાથી બધા રોગ અને પીડા દૂર થાય છે.

હનુમાન સંકટમાંથી છોડાવે છે. જે મન, કર્મ અને વચનથી તેમનું ધ્યાન લગાવે છે.

બધા ઉપર રામ તપસ્વી રાજા છે, અને તમે તેમના બધા કાર્યો સિદ્ધ કર્યા છે.

જે કોઈ પણ મનોરથ લાવે છે, તે જીવનનું અમિત ફળ પામે છે.

ચારેય યુગમાં તમારો પ્રતાપ જગતમાં પ્રસિદ્ધ છે; તે સમગ્ર વિશ્વને પ્રકાશિત કરે છે.

તમે સાધુ-સંતોના રક્ષક છો. હે અસુરોના નાશ કરનાર, તમે રામના દુલારે છો.

અષ્ટ સિદ્ધિ અને નવ નિધિની દાતા. આવો વર આપે છે જાનકી માતા.

રામ નામ જ અમૃત છે, જે તમારી પાસે છે. સદા રઘુપતિ શ્રીરામના ભક્ત બની રહો.

હે રામ, તમારા ભજનથી તમે પ્રાપ્ત થાઓ છો અને જન્મ જન્મના દુઃખો ભૂલાઈ જાય છે.

જીવનના અંત સમયે, ભગવાન રામની શાશ્વત નગરીમાં પહોંચેલો ભક્ત ત્યાં જન્મ લઈને હરિભક્ત તરીકે ઓળખાય છે.

બીજા દેવતાઓ પર ધ્યાન ન ધરો. હનુમાનની સેવા કરવાથી જ બધા સુખ મળે છે.

બધા સંકટ કપાય છે, બધી પીડા મટે છે, જે હનુમાનને, તે બલબીરને સ્મરણ કરે છે.

જય જય જય હનુમાન ગોસાંઈ. ગુરુ દેવની જેમ કૃપા કરો.

જે સાત વાર પાઠ કરે છે, તે બંધનમાંથી મુક્ત થઈ મહાસુખ પામે છે.

જે કોઈ આ હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરે છે, તે સર્વ સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરે છે અને ગૌરીસા (શિવ) આ સત્યના સાક્ષી છે.

તુલસીદાસ સદા હરિના દાસ છે. હે નાથ, મારા હૃદયમાં તમારો નિવાસ કરો.

ઓ પવનપુત્ર, તમે સંકટ હરનારા, મંગલમૂર્તિ છો. તમે રામ, લક્ષ્મણ, સીતાસહિત મારા હૃદયમાં વસો. તમે દેવતાઓના રાજા છો.