ਹਨੁਮਤ ਸਮਰਣ ਦਾ ਮਹਾਤਮ
ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ, ਬਲ, ਯਸ਼, ਹਿੰਮਤ, ਨਿਡਰਤਾ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਆਲਸ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ, ਬਲ, ਯਸ਼, ਧੈਰਜ, ਨਿਰਭੈਤਾ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤਤਾ, ਆਲਸ-ਰਹਿਤਤਾ ਅਤੇ ਵਾਕ-ਪਟੁਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ
ਸਵੇਰ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਸਿੰਦੂਰ, ਤੁਲਸੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਲੱਡੂ
- ਅਥਾਹ ਬਲ, ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨੁਮਾਨ ਭਗਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਦੌਰਾਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਦਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਸਰੋਤ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ‘ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ’ ਜਾਂ ‘ਬਜਰੰਗ ਬਾਣ’ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਸਿਮਰਤੀ ਦੇ ਅੱਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੱਠ ਗੁਣ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਗੁਣ ਹਨ: ਬੁੱਧੀ (ਬੁੱਧੀਮਾਨ), ਬਲ (ਤਾਕਤ), ਯਸ਼ (ਸ਼ੁਹਰਤ), ਧੈਰਯ (ਸਬਰ), ਨਿਰਭਯਤਵ (ਨਿਰਭਯਤਾ), ਅਰੋਗਤਾ (ਨਿਰੋਗਤਾ), ਅਜਾਡ਼੍ਯ (ਸੁਸਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ), ਅਤੇ ਵਾਕ-ਪਟੁਤਾ (ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ)। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਸਾਮੁਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹਨ।
‘ਸਿਮਰਨ’ ਦਾ ਮਤਲਬ
‘ਸਿਮਰਨ’ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਜਪ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹੀ ਗੁਣ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਨਿਕ ਸੰਦਰਭ
ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਈ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੰਕਾ ਜਾਣਾ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਲਿਆਉਣਾ।
Hanuman
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ