ဧကပဏ္ဏဇာတ်

ပါဠိသိပိဋက ဇာတကအဖွင့်ကျမ်း ပထမအတွဲတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဧကပဏ္ဏဇာတကကို၊ ဗုဒ္ဓသည် ဝေသာလီမြို့ကို အုပ်ချုပ်သော လိစ္ဆဝီ လူမျိုးစုမှ ဒုဋ္ဌ ဟုခေါ်သော မင်းသားတစ်ဦးအကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်၊ ထိုမင်းသား၏ စိတ်သဘောသည် သူ့အမည်ကဲ့သို့ပင် ပြဿနာကြီးသည်ဟု နာမည်ရရှိခဲ့သည်။ ဤခေတ်သစ်မင်းသားသည် ရှေးဇာတ်လမ်းထဲက လမ်းလွှဲသွားသော မင်းသားနှင့် အမည်နှင့် ပြင်းထန်သော စိတ်သဘောမှလွဲ၍ မည်သည့်တူညီချက်မျှ မရှိခဲ့ပေ။ ဗုဒ္ဓသည် ရှေးကျမ်း ကြိုတင်သင်ကြားပြီးသား သင်ခန်းစာတစ်ခုကို ထုတ်ဆောင်ရန် ဤကြုံတွေ့မှုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

ထိုရှေးဇာတ်လမ်းတွင်၊ နောင်တွင် ဘုရားလောင်းဖြစ်မည့် ကြီးမားသော ဝိညာဉ်ရေးရာ စွမ်းအားရှိသော ပုဏ္ဏားရဟန်းတစ်ပါးသည် ဟိမဝန္တာတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး တစ်နေ့တွင် ဗာရာဏသီမြို့သို့ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။ သူ၏ ကျင့်ဝတ်နှင့် စည်းကမ်းသိက္ခာက ဗာရာဏသီဘုရင်အား လွန်စွာ ထိတွေ့စေခဲ့သောကြောင့်၊ ဘုရင်သည် ကျန်ရက်မိုးတွင်း ကာလ လာမည့်အတွင်း နန်းတွင်းဥယျာဉ်တွင် နေထိုင်ရန် ဖိတ်ကြားခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ပညာကို နန်းတွင်းကိုယ်တိုင် အသုံးချနိုင်သော ဧည့်သည်တစ်ဦးအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

ဗာရာဏသီဘုရင်သည် မည်သည့် ရာဇသုခချမ်းသာမျှ သက်သာစေနိုင်မည်မဟုတ်သော ကိုယ်ပိုင် ဝေဒနာတစ်ခုကို သိမ်ဝှက်ထားခဲ့သည်။ သူ၏ သားတော်ကိုယ်တိုင်သည်၊ ဒုဋ္ဌကုမာရ ဟုလည်း အမည်တွင်ပြီး၊ ရာဇဆရာများ သို့မဟုတ် ဘုရင်ကိုယ်တိုင်၏ အာဏာမျှ ပြုပြင်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိသည့်တိုင် စိတ်သဘောဆိုး၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ကာ ထိန်းသိမ်းခွင့်မရနိုင်ပေ။ သာမန် ကုသမှုအားလုံးကို အောင်မြင်မှုမရှိဘဲ စမ်းသပ်ပြီးနောက်၊ ဘုရင်သည် နောက်ဆုံးနည်းလမ်းအဖြစ် ရဟန်းထံ လှည့်သွားခဲ့ပြီး၊ ရက်မိုးတွင်းကာလ တစ်ခုလျှင် မင်းသားကို သူ့ထံ တိုက်ရိုက် အပ်ထားခဲ့သည်။

တစ်နေ့တွင်၊ သီတင်းသုံးရာထံ အတူ လျှောက်လှမ်းနေစဉ်၊ ရဟန်းသည် မြေကြီးကို ဖောက်ထွက်ခါစ၊ တစ်ရွက်တည်းသော ငယ်ရွယ်သော ရွက်ပါရှိသည့် ညိုမ်းသစ်ပင်ငယ်တစ်ပင်ကို တွေ့ရသည်။ မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မရှင်းပြဘဲ၊ သူသည် မင်းသားအား ထိုတစ်ရွက်တည်းကို ဆွတ်ခူးပြီး မိမိကိုယ်တိုင် စားကြည့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်၊ ခါးသော အပင်ငယ်က သင်ပေးနိုင်မည့် သင်ခန်းစာအကြောင်း အကြောင်းအရာကို ဖွင့်မပြခဲ့ပေ။

မင်းသားသည် ထိုရွက်ကို မိမိ၏လျှာပေါ်တင်ပြီး ချက်ချင်း ချွတ်ချခဲ့သည်၊ ထိုမျှ သေးငယ်သော ရွက်တစ်ချပ်ထံမှ ဆောင်ယူရန်မသင့်သော ခါးစပ်မှုကြီးကြောင့် နှိပ်ကွပ်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အရသာကို ပြင်းစွာ အမျက်ထွက်ကာ၊ သူသည် ထိုအပင်ငယ်ကို အမြစ်မှ ဆွဲဖြုတ်ကာ ခြေဖျားနှင့် နှိပ်ချေခဲ့သည်။ ထိုမျှ အဆိပ်ပြင်းသော အပင်သည် မည်သူ့ကိုမဆို ချဉ်းကပ်လာသော အနီးအနားရှိ လူတိုင်းကို သတ်ဖြတ်နိုင်သော သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်အဖြစ် ကြီးထွားလာရန် အခွင့်အရေးမရမီ ဖျက်ဆီးခံထိုက်ကြောင်း ထုတ်ဆင့်ကြေညာခဲ့သည်။

ရဟန်းသည် စကားပြောမီ မင်းသား၏ ကိုယ်ပိုင် အမျက်ဒေါသကို ရေငုံ ချိန်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် မင်းသားအား ယခုပြုလုပ်ခဲ့သောအရာကို ဆင်ခြင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်— ပထမဆုံးရွက်ထဲတွင်ပင် ပါသော ခါးစပ်မှုအတွက် အပင်ငယ်တစ်ပင်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းကို၊ ထို့နောက် ထိုတူညီသော စီရင်ချက်ကို မိမိကိုယ်ပေါ်သို့ လှည့်ပြန်ကြည့်ရန်။ မင်းသားသည် ငယ်ရွယ်နေစဉ်ပင် ဤမျှ ရက်စက်၊ ဤမျှ ကြမ်းကြုတ်၊ ဤမျှ ခံရလွန်းခဲ့ပါက၊ ဤတူညီသော ခါးစပ်မှုသည် တစ်နိုင်ငံလုံးကို ဖြည့်ကာ ကြီးထွားလာသောအခါ မည်သို့သော ဘုရင်တစ်ပါးကို ထုတ်ပေးမည်နည်း ဟု ရဟန်းက မေးမြန်းခဲ့သည်။

ရဟန်းသည် နှိုင်းယှဉ်ချက်ကို ဆက်လက်တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး၊ ကြီးထွား၍ အဆိပ်ပြင်းလာသော ညိုမ်းသစ်ပင်ကို ခရီးသွားတစ်ဦးကမျှ ချစ်နိုင်မည်မဟုတ်သကဲ့သို့ လူမျိုးတစ်မျိုးသည် မိမိတို့ကို ဒဏ်ရာရစေသောအရာကို ချစ်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်၍ မရနိုင်ကြောင်း မင်းသားအား ပြောကြားခဲ့သည်။ မင်းသားသည် ခါးသော အပင်ငယ်ကို အဘယ်အရာ ဖြစ်လာမည်ကို သိရှိလိုက်ခြင်းနှင့်တစ်ပြိုင်နက် အမြစ်မှ ဆွဲဖြုတ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ သူ၏ ကိုယ်ပိုင်လူများက တစ်ချိန်ချိန်တွင် မထိန်းချုပ်ထားသော ရက်စက်မှု ကြီးထွားခွင့်ရခဲ့သော ဘုရင်တစ်ပါးအား ပုန်ကန်ကြမည်ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် မင်းသား ခြေဖျားအောက်ရှိ အပင်ငယ်ကို ပြသခဲ့သကဲ့သို့ပင် သည်းခံမှု မပြကြပေ။

သင်ခန်းစာသည် မိမိ၏ ရာဇဆရာများထံမှ မည်သည့် ဆုံးမမှုမျှ မရောက်ခဲ့ဖူးသော နည်းဖြင့် မင်းသားထံ ရောက်ခဲ့သည်၊ အတိအကျ ဆိုရလျှင် မင်းသားသည် ရဟန်းက ပြန်လှည့်ပြသမီ မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်လက်ဖြင့် အပင်ငယ်အပေါ် စီရင်ချက်ကို ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ နှိမ့်ချသွားသော မင်းသားသည် ကိုယ်ငယ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အမျက်ဒေါသကို ချထားခဲ့ပြီး၊ မိမိ၏ အချိန် ကျရောက်လာသောအခါ ခါးသော အပင်ငယ်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော သည်းခံမှုဖြင့် အုပ်ချုပ်ရန် သန္နိဌာန်ချ၍ မိမိဖခင်၏ နန်းတော်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။

ရာဇဆရာများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ သတိပေးခြင်းနှင့် ဆုံးမခြင်းဖြင့် မင်းသား၏ စိတ်သဘောကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း၊ ကြိုးပမ်းမှုတိုင်း ကျရှုံးခဲ့ခြင်းမှာ မင်းသားက မိမိ မုန်းတီးသော အာဏာရှိသူများက ပေးသော ဆုံးမမှုကို အခြားသူတစ်ဦး၏ မိမိအပေါ် စီရင်ချက်အဖြစ် အမြဲတမ်း ပယ်ချနိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ညိုမ်းရွက်သည် သူတို့မအောင်မြင်ခဲ့သည့်နေရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်မှာ ရဟန်းက နှိုင်းယှဉ်ချက် တစ်ခုစကားမျှ မပြောမီ မင်းသားသည် မိမိကိုယ်ပိုင် စည်းမျဉ်းဖြင့်၊ မိမိကိုယ်ပိုင်လက်နှင့် မိမိကိုယ်ပိုင် စကားများဖြင့် အပင်ငယ်ကို လုံးဝ စွပ်စွဲခဲ့ပြီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူသည် မိမိကိုယ်တိုင် ထုတ်ပြီးသော စီရင်ချက်တစ်ခုကို ပယ်ချနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

ဗုဒ္ဓသည် ဒုဋ္ဌ၏အမည်နှင့် ဒုဋ္ဌ၏ စိတ်သဘောကို ပိုင်ဆိုင်သော ခေတ်သစ် လိစ္ဆဝီမင်းသားအတွက် ဤရှေးဇာတ်လမ်းကို ပြန်လည် သတိရစဉ်၊ နှစ်ဦးစလုံးသည် တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ပင်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်— ယနေ့ခေတ် မင်းသားသည် ဤတူညီသော ဒုဋ္ဌကုမာရ ပြန်လည်မွေးလာသူဖြစ်ပြီး၊ ရဟန်းတစ်ချိန်က နှိမ်နင်းခဲ့သော တူညီသော ပြင်းထန်သော စိတ်သဘောကို ဆက်ခံထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓသည် ရှေးဇာတ်လမ်းထဲက ဗာရာဏသီဘုရင်ကို အာနန္ဒာနှင့် ညီမျှသကဲ့သို့ ဖော်ပြပြီး၊ မိမိကိုယ်တိုင်ကို လူငယ်မင်းသားအား ရက်စက်မှုမှ ပြန်လမ်းပြခဲ့သော ပုဏ္ဏားရဟန်းအဖြစ် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ သေးငယ်နေစဉ် အသိအမှတ်ပြုပြီး အမြစ်မှ ဖြုတ်ထားသော အပြစ်တစ်ခုသည်၊ ဗုဒ္ဓ ဆုံးမသင်ကြားသည့်အတိုင်း၊ ၎င်းကို သယ်ဆောင်သူကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်းသစ်ပင်အောက်တွင် နောက်ပိုင်း နေထိုင်ရမည့် အခြားသူအားလုံးကို ကယ်တင်ပေးသည်။