လောမသကဿပဇာတ်

ဤဇာတ်ကို ခုဒ္ဒကနိကာယ်အတွင်းရှိ နဝနိပါတ်ဇာတ်များထဲတွင် ပါဠိဇာတကဋ္ဌဝဏ္ဏနာ၌ ဖော်ပြထားပြီး (ဇာတ်အမှတ် ၄၃၃) ဖြစ်သည်။

ရှေးကာလ ဗာရာဏသီပြည်ကို ဗြဟ္မဒတ်မင်း စိုးစံစဉ်၊ ဘုရားလောင်းသည် မင်း၏ ကိုယ်ပိုင် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား၏ သားအဖြစ် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုသူနှင့် ငယ်ရွယ်သော မင်းသား ဗြဟ္မဒတ်တို့သည် ကျောင်းဖော်များအဖြစ် အတူကြီးပြင်းခဲ့ကြပြီး တူညီသော ဆရာများထံ၌ ပညာရပ်အားလုံးကို ယှဉ်တွဲ၍ သင်ယူခဲ့ကြသည်။ အဘိုးကြီးမင်း ကွယ်လွန်ပြီး သူ၏ မိတ်ဆွေ နန်းတက်သောအခါ ဘုရားလောင်းသည် နန်းတော်ဘဝ၏ ဘုန်းတန်ခိုးသည် ယာယီဖြစ်ပြီး အနှစ်သာရ မရှိဟု မြင်တော်မူ၍ မိမိ၏ အမွေကို စွန့်ပယ်ကာ တောတွင်းနေ ရသေ့ဘဝကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဟိမဝန္တာတောင်ထိပ်ရှိ ဂူတစ်ခု၌ နေထိုင်ရာ၊ ဆောင်းရာသီ အေးစက်သော မုန်တိုင်းများမှ ကာကွယ်ရန် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး ထူထဲရှည်လျားသော အမွေးများ ပေါက်ရောက်ခဲ့သဖြင့် တောင်တန်းများတစ်လျှောက် ‘လောမသကဿပ’ (အမွေးရှည် ကဿပ) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော် ကြာမြင့်သော အဆက်မပြတ် ကိုယ်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ဈာန်ပွားမှုဖြင့် အဘိညာဉ်ငါးပါးနှင့် သမာပတ်ရှစ်ပါးကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ မယိမ်းယိုင်နိုင်သော သီလ၏ တေဇော်သည် ထိုမျှ ပြင်းထန်သဖြင့် နတ်မင်း သိကြား၏ နတ်ပြည်ပလ္လင်ကိုပင် တုန်လှုပ်စေခဲ့သည်။

သိကြား စိတ်ပူလာသည်။ ‘ဤရသေ့သည် သူ၏ သီလ၏ ပြင်းထန်သော မီးဖြင့် ငါ့ကိုပင် ငါ၏ နတ်ပြည် ဗိမာန်မှ ပြုတ်ကျစေနိုင်သည်’ ဟု သူ တွေးခေါ်သည်။ ရသေ့၏ စွမ်းအားကို မိမိ အင်အားမဲ့ခြင်းမရောက်မီ ဖြိုချရန် ဆုံးဖြတ်ကာ၊ သိကြားသည် သန်းခေါင်ယံ၌ ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ အိပ်ခန်းသို့ ဆင်းသက်လာပြီး ဆွဲဆောင်သော ကတိတစ်ခု ပေးခဲ့သည်- ပြည်တွင်း၌ အမှန်တကယ် သီလစင်ကြယ်သော ရသေ့တစ်ပါးတည်းကို ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါများ၏ ကြီးမားသော ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ဦးဆောင်ရန် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါက မင်းသည် အိန္ဒိယတစ်ခုလုံး၏ အုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းတို့ မထိခိုက်နိုင်တော့ဟု ဆိုသည်။ ဗြဟ္မဒတ်သည် တောင်တန်းများတွင် နေသော ငယ်ဘဝ မိတ်ဆွေကို သတိရလျက် သူ၏ ဉာဏ်အရှိဆုံး အမတ် သယှ ကို ကြွယ်ဝသော လက်ဆောင်များနှင့် နိုင်ငံ၏ တစ်ဝက်ကို ပေးအပ်ရန် အဆိုပြုကာ ဟိမဝန္တာသို့ စေလွှတ်သည်။ သို့သော် လောမသကဿပသည် မိမိ၏ ဟောင်းနွမ်းသော မိတ်ဆွေ၏ တမန်ကို ချက်ချင်း ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး၊ နန်းတက်ခြင်းသည် အဆိပ်ပြင်းသော မြွေတစ်ကောင်နှင့် တူသဖြင့် နောက်တစ်ကြိမ် လက်ဖြင့် ထိမည်မဟုတ်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

သယှ လက်လွတ်ပြန်လာသောအခါ သိကြားသည် မင်းရှေ့၌ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ဥစ္စာနှင့် မြေယာသည် ရသေ့၏ စိတ်ကို မလှုပ်ရှားနိုင်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ အမိဝမ်းမှ ဖွားမြင်သော မည်သူမဆို အနုစိတ်ဆုံး တပ်မက်မှုမှ လုံးဝ လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိကြောင်း၊ မင်းကိုယ်တိုင် မိမိ၏ သမီးတော်ကို စေလွှတ်ရန် ဆိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မဒတ်သည် ဤလူ့ဘောင်ရှိ အမျိုးသမီးအားလုံးထက် လှပသည်ဟု ထင်ရှားသော စန္ဒာဝတီမင်းသမီးကို ဟိမဝန္တာတောင်ခြေအထိ ခေါ်ဆောင်ရန် သယှအား အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ လောမသကဿပ ရေခပ်ရန် ကျောင်းမှ အောက်သို့ ဆင်းလာသောအခါ သူ၏ အကြည့်သည် ထိုလှပသော မင်းသမီးနှင့် ဆုံမိသည်။ ထိုသတိမဲ့သော ခဏ၌ ရာစုနှစ်တစ်ခုကြာ ဈာန်ပွားမှု၏ အောက်တွင် အိပ်စက်နေသော ကာမတဏှာသည် ထိန်းမရနိုင်သော မီးတောက်အဖြစ် ထကြွလာခဲ့သည်။ သူ၏ ဈာန်နှင့် အဘိညာဉ်စွမ်းအားများသည် နေ့လည်ခင်း မြူခိုးကဲ့သို့ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ရုတ်တရက် ဖမ်းစားခံရသော တပ်မက်မှုကြောင့် ရသေ့သည် မင်းတောင်းဆိုသော ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ရန် သဘောတူ၍ မင်းသမီး စန္ဒာဝတီနှင့် လက်ထပ်ရန် ကတိပေးခဲ့ကာ၊ သယှ၏ ဘေးတွင် ဗာရာဏသီသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။

မြို့တော်တွင် နန်းတော်ဝင်း ယဇ်ပူဇော်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ပြီးသားဖြစ်သည်။ ဆင်၊ မြင်း၊ နွား၊ ကျွဲ နှင့် အခြား ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါများကို ယဇ်တိုင်များတွင် တန်းစီ ချည်နှောင်ထားပြီး၊ လောမသကဿပ၏ လက်တွင် ကြီးမားသော ဓားတစ်ချောင်းကို ထားပေးလိုက်သည်။

ရသေ့သည် ဘုရင်ဆင်၏ လည်ပင်းအပေါ် ဓားကို မြှောက်လိုက်သောအခါ ထိုဆင်သည် မြှောက်ထားသော ဓားကို ကြည့်ကာ သေခြင်း၏ မြင်ကွင်းကြောင့် ကြောက်လန့်ပြီး ထိုးဖောက်သော အော်ဟစ်သံ ထုတ်လိုက်သည်။ ခဏအတွင်းမှာပင် ချည်နှောင်ထားသော သတ္တဝါတိုင်းက ထိုကြောက်ရွံ့သော အသံနှင့် အတူ ပါဝင်ကြပြီး၊ ရိုက်ချက် မကျရောက်သေးသော်လည်း ကျရောက်ရန် စောင့်နေသော အပြစ်မဲ့ သတ္တဝါများ၏ ငိုကြွေးသံဖြင့် ယဇ်ကွင်းတစ်ခုလုံး ဝေဒနာ ပြည့်နေသည်။ ထိုအသံသည် လောမသကဿပ၏ နှလုံးသားကို မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့ ထိုးနှက်သည်။ သူသည် လက်ထဲရှိ ဓားကို ကြည့်ပြီး၊ မင်းဝတ်စုံ အောက်တွင် ရှိနေဆဲ ဆံပင်ရှည်နှင့် ရသေ့ဝတ်ကို ကြည့်ကာ၊ ရှေ့တွင် တုန်ယင်နေသော တိရစ္ဆာန်များကို ကြည့်လိုက်သောအခါ မောဟ၏ ထူထဲသော အကာအရံသည် တစ်ချက်တည်းဖြင့် ပြဲကွဲသွားသည်။ ‘အို ငါ့အတွက် ဝမ်းနည်းစရာ!’ ဟု သူ ခါးသီးသော ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်သော အသံဖြင့် အော်ဟစ်သည်။ ‘မိန်းမတစ်ယောက်၏ ခဏတာ အလှအပ ချမ်းသာမှုအတွက် ငါသည် အပြစ်မဲ့ အသက်များကို သတ်ဖြတ်ပြီး ကိုယ့်ဝိညာဉ်ကို အဝီစိငရဲ၏ မီးထဲသို့ ထည့်တော့မည်ဖြစ်သည်တကား!’

ဘုရားလောင်းသည် အားကြီးစွာဖြင့် ဓားကို လွှင့်ပစ်လိုက်ပြီး ၎င်းသည် ကျောက်ပြားပေါ်တွင် မြည်ဟီးသွားသည်။ ‘ဤကြမ်းကြုတ်သော အမှုသည် တပ်မက်မှု၏ အသီးဖြစ်သည်’ ဟု သူသည် အံ့အားသင့်နေသော နန်းတော်ပရိသတ် ရှေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ‘တပ်မက်မှု၏ အမြစ်ကို ငါ ခုတ်ဖြတ်မည်။’ ထို့နောက် သူသည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ကြမ်းကြုတ်ပြီး လိမ်လည်သော အကျင့်ဟု ရှုတ်ချကာ၊ အပြစ်မဲ့ သတ္တဝါတို့၏ ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံကို ဝယ်ယူ၍ မရနိုင်ဟု ထုတ်ဖော်သည်။ မင်းဘက်သို့ လှည့်ပြီး ‘အို မင်းကြီး၊ သင်၏ နိုင်ငံကို ထားပါ၊ လှပသော စန္ဒာဝတီကိုလည်း ထားပါ၊ ကျွန်ုပ်သည် ဤနှစ်ခုအနက် တစ်ခုမျှ မလိုတော့ပါ’ ဟု ဆိုသည်။ ကွင်းလယ်အလယ်တွင် ပလ္လင်ခွေ၍ ထိုင်ကာ ချည်နှောင်ခံထားရသော တိရစ္ဆာန်အားလုံးအပေါ် အကန့်အသတ်မရှိ မေတ္တာ (မေတ္တာ) ကို ဖြန့်ကျက်ပြီး ဈာန်ကို ထပ်မံ ဝင်စားခဲ့သည်။ သူ၏ ဈာန်စွမ်းအားများသည် အလင်းတန်းတစ်ခု၏ အရောင်ဖြင့် ပြန်လည် ပေါ်ထွက်လာသည်။ သူသည် မင်းနှင့် ပရိသတ်အား အကူအညီမဲ့သူများကို မိမိ၏ တဏှာအတွက် ထိခိုက်စေခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို သင်ကြားပေးပြီး၊ လက်ဟန်တစ်ချက်ဖြင့် ချည်နှောင်ခံထားရသော တိရစ္ဆာန်တိုင်း၏ ကြိုးများကို ဖြတ်တောက်ပေးကာ၊ အံ့ဩနေသော လူအုပ်ရှေ့တွင် ကောင်းကင်သို့ တက်ပြီး ဟိမဝန္တာရှိ သူ၏ ကျင့်ကြံရာ နေရာသို့ ပြန်ပျံသွားကာ တပ်ကျင့်ကြံမှုကို ပြန်လည် ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။

ဘုရားရှင်သည် ရဟန်းဘဝကို ငြီးငွေ့ပြီး လောကီဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် ဆန္ဒရှိနေသော ရဟန်းတစ်ပါးအား ဤတရားကို ဟောကြားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘဝ၏ အမတ် သယှသည် နောင်ဘဝ၌ ထေရ်ကြီး သာရိပုတ္တ ဖြစ်လာကြောင်းနှင့်၊ ရသေ့ လောမသကဿပမှာ ဘုရားလောင်းကိုယ်တိုင် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။