သမုဒ္ဒဇာတ်

ဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန်ကျောင်းတွင် ရှင်ဥပနန္ဒ အကြောင်း ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။ ထိုရဟန်းသည် စားသောက်မှု ဆာလောင်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသူ ဖြစ်ပြီး၊ “ကုန်ရိက္ခာ လှည်းတစ်စီးစီးဖြင့်လည်း အကျေအကျမရှိ” ဟု ဆိုရလောက်အောင် ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီတွင် ဥပနန္ဒသည် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများကို ကျောင်းအများအပြားတွင် ဖြန့်ကြဲထားပြီး၊ တစ်ကျောင်းမှ တစ်ကျောင်းသို့ ခရီးသွားကာ ငယ်ရွယ်သော ရဟန်းများအား ရဟန်း၏ လွယ်ကူစွာ ကျေနပ်မှု အကြောင်း ဟောပြောသည်။ ထို့အတွက် ရဟန်းတို့၏ ခွက်များနှင့် သင်္ကန်းများကို လှည်းတစ်စီးထဲ စုဆောင်းပြီး ကိုယ်ပိုင်အိမ်သို့ သယ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ် ထင်ရှားလာသောအခါ၊ ဘုရားရှင်က ပြောဆိုသော ဇာတ်ဖြစ်သည် (ဇာတကအဋ္ဌကထာ၏ ဇာတ်အမှတ် ၂၉၆ ဖြစ်သော သမုဒ္ဒဇာတ်)။

ဥပနန္ဒကို ဆုံးမရာတွင် ဘုရားရှင်သည် ဓမ္မပဒ၏ ဂါထာ (ဓမ္မပဒ ၁၅၈၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စကားများ စုစည်းမှု) တစ်ပုဒ်ကို ကိုးကားတော်မူသည်– “ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ပထမဦးစွာ ဖြောင့်မတ်စွာ တည်ကြည်ပြီးမှ သင်ကြားရမည်၊ ပညာရှိသည် ကိုယ်ကျိုးကို ရှာဖွေရာ မလိုက်သင့်ပေ။” ဤသည်မှာ ဥပနန္ဒ၏ ဤမျှ လောဘကြီးမှု ပထမဆုံး ပြသခြင်း မဟုတ်ကြောင်းလည်း ထပ်မံ ဖော်ပြတော်မူသည်။ ရှေးကာလက ဤရဟန်းသည်ပင် ပင်လယ်ရေကိုပါ စုဆောင်းသိမ်းဆည်းသင့်သည်ဟု တွေးခဲ့ဖူးကြောင်း ဆိုသည်။

ဗာရာဏသီ၏ ဗြဟ္မဒတ်မင်း အုပ်စိုးစဉ်၊ ဗောဓိသတ်သည် ပင်လယ်နက်ရှိုင်းမှ အတွင်း၌ နေထိုင်သော သမုဒ္ဒနတ် အဖြစ် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ရေကျီးကန်းတစ်ကောင်သည် လှိုင်းလုံးများအပေါ် ပျံသန်းလာသည်။ အခြားပင်လယ်ငှက်များကဲ့သို့ ငြိမ်သက်စွာ ငါးဖမ်းမည့်အစား၊ ရေသောက်ရန် ချဉ်းကပ်လာသော သတ္တဝါတိုင်းကို အော်ဟစ်သည်– “ပင်လယ်ရေကို အလွန်အကျွံ မသောက်ကြနဲ့!”

ကျီးကန်းသည် ငါး၊ လိပ်နှင့် ရေငုပ်ငှက်များအပေါ် ဝဲပျံ၍ ၎င်းတို့တစ်ကောင်စီကို ရေကို အနည်းငယ်သာ သောက်ရန် ဆုံးမသည်၊ ပင်လယ်တစ်ခုလုံး၏ ရေကို ကိုယ်တိုင် စောင့်ရှောက်သူ အဖြစ် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ခန့်အပ်ထားသကဲ့သို့ ပြုမူသည်။ ၎င်း၏ ချွန်လက်သော အော်သံသည် နေ့တိုင်း လှိုင်းများ အပေါ် ဖြန့်ကျက်ပြီး၊ အခြား ပင်လယ်သတ္တဝါများက ထိုမဖြစ်နိုင်သော ထူးဆန်းသော သတိပေးချက်ကို နားမလည်နိုင်ခဲ့ကြပေ။

ဗောဓိသတ်သည် သမုဒ္ဒနတ်အဖြစ် ရေမှ ထကာ ငှက်ကို တိုက်ရိုက် စိန်ခေါ်ခဲ့သည်– “ဆားရည်ပင်လယ်လှိုင်းပေါ်တွင် ဘယ်သူ ပျံသန်းသနည်း။ ငါးအုပ်များကို ဘယ်သူ စစ်ဆေးသနည်း၊ ပင်လယ်နက်မှ ရက္ခသများကို ထိုနေရာတွင် ဘယ်သူ ရပ်တည်စေသနည်း၊ ပင်လယ်တစ်ခုလုံး မသောက်ကုန်ရန်ဖြစ်သည်။” မေးခွန်းသည် ကျီးကန်း၏ ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ထားသော အလုပ်ကို မည်မျှ ထူးဆန်းသည်ကို ချက်ချင်း ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။

ရေကျီးကန်းသည် ၎င်း၏ အမှန်တကယ် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖော်ပြသော ကြွားလုံးဖြင့် ပြန်ဖြေခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိန်းသိမ်းခြင်း မဟုတ်ဘဲ တပ်မက်ခြင်းဖြစ်သည်– “ဘယ်တော့မှ မဝသော သောက်သူ၊ ထို့ကြောင့် လူတွေက ငါ့ကို ကမ္ဘာကျယ် ဟု ခေါ်ကြသည်၊ ပင်လယ်ကို သောက်ချင်ပြီ၊ မြစ်များ၏ သခင်ကို ခြောက်သွေ့စေချင်သည်။” ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင်၊ သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပင်လယ်ကြီးကို တစ်ကိုယ်တည်း သောက်ခြောက်ရန် ဖြစ်သည်။ သူသည် ပင်လယ်အတွက် စိတ်ပူလို့ အခြားသူများကို သတိပေးခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပေ၊ ရေတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်တိုင် သောက်လိုသည်၊ အခြားသတ္တဝါတစ်ကောင်ကမျှ သူမသောက်မီ ဝေစုယူပါက မကျေနပ်ခဲ့ပေ။

သမုဒ္ဒနတ်က ကျီးကန်း၏ မိုက်မဲမှုကို ဖော်ထုတ်သော ရိုးရှင်းပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ရှိသော အချက်ဖြင့် ဖြေကြားခဲ့သည်– “ပင်လယ်သည် အမြဲ ကုန်ခမ်းပြီး တစ်နေ့တည်းတွင် ပြန်ပြည့်သည်။ ပင်လယ် ပျက်ကွက်သည်ကို ဘယ်သူ သိခဲ့ဖူးသနည်း။ ပင်လယ်ကို သောက်ချဖို့ ဘယ်သူမျှ အောင်မြင်နိုင်ခြင်း မရှိ!” မည်သည့် သတ္တဝါမဆို၊ ရေဆာမှု အလွန်ကြီးမားစေကာမူ၊ မြစ်များနှင့် ဒီရေများက နေ့တိုင်း ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးသော ပင်လယ်၏ ရေမျက်နှာပြင်ကို မည်သည့်အခါမျှ လျှော့ချနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

ပြောပြီးနောက် သမုဒ္ဒနတ်သည် ငြင်းခုံရုံမျှ မပြုဘဲ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်၊ မြင့်မားသော ပုံသဏ္ဍာန်ကို ယူလိုက်သဖြင့် ကျီးကန်းကို အလွန်ကြောက်ရွံ့စေခဲ့သည်။ ထိုငှက်သည် မဖြစ်နိုင်သော အကြံအစည်ကို စွန့်ပစ်ပြီး ပင်လယ်မှ လုံးဝ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ကုန်ဆုံးမည် မဟုတ်သော အရာကို စုဆောင်းရန် ၎င်း၏ ရူးမိုက်သော ကြိုးပမ်းမှုကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။

ဇာတ်ကြောင်း အဆုံးတွင် ဘုရားရှင်က ရှေးဟောင်း ဇာတ်ထဲရှိ လောဘကြီးသော ရေကျီးကန်းသည် အတိတ်ဘဝ၌ ဥပနန္ဒ ကိုယ်တိုင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ငတ်မွတ်မှုကို ဖော်ထုတ်ပြီး မောင်းထုတ်ခဲ့သော သမုဒ္ဒနတ်သည် ဘုရားရှင် ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြတော်မူသည်။ နှိုင်းယှဉ်ချက်သည် တိကျသည်– စိတ်ထိန်းမှု၏ စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် ဟန်ဆောင်ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင် စားသုံးလိုသော သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။

သမုဒ္ဒဇာတ်သည် မကျင့်သုံးသော ကျင့်ဝတ်များကို သင်ကြားခြင်းအပေါ် ထိုးထွင်းသော သတိပေးချက် အဖြစ် ဓလေ့တွင် တည်တံ့နေသည်။ ရဟန်းသည် ကျီးကန်းကဲ့သို့ ကိုယ့်လောဘကို အခြားသူများအပေါ် စိုးရိမ်သော ဘာသာစကားဖြင့် ဝတ်ဆင်နိုင်သော်လည်း၊ ထိုဟန်ဆောင်မှုသည် တိုက်ရိုက် မေးခွန်းထုတ်ခံရသောအခါ မတည်နိုင်ပါ။ ပင်လယ်ကဲ့သို့ အမှန်တကယ် ကြွယ်ဝမှုသည် စိတ်ပူ၍ သို့မဟုတ် ငတ်မွတ်လွန်းသဖြင့် ယုံကြည်ရန် မဝံ့သော သူများက စုဆောင်းရန် မလိုအပ်ပေ။ ကျီးကန်း၏ ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ထားသော အစောင့်အရှောက်အလုပ်သည် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်အကြောင်း ရိုးရှင်းသော တိုက်ရိုက်မေးခွန်းတစ်ခု မေးလိုက်သည်နှင့် ပြိုကျသွားသည့်အတွက်၊ အဌကထာက ဤဇာတ်ကို ဟန်ဆောင်မှုအပေါ် ထိုးထွင်းသော ဆုံးမချက်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။