သယှဇာတ်

ဗုဒ္ဓဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ နေတော်မူစဉ် ပါဠိတော်၏ ဇာတ်အမှတ် ၃၁၀ ဖြစ်သော ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူ၏။ ၎င်းသည် တရားအရသာ ဆုံးရှုံးသွားသော ရဟန်းတစ်ပါးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ထိုရဟန်းသည် သာဝတ္ထိပြည်၌ ဆွမ်းခံသွားစဉ် လှပသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မြင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်က ထိုရဟန်းသည် ရဟန်းဘဝ၌ မကျေနပ်ဖြစ်နေသည်ကို အတည်ပြုတော်မူ၏။ ရှေးကာလက ပညာရှိများသည်လည်း ထိုနည်းတူ စမ်းသပ်မှုကို ကြုံခဲ့ဖူးကြောင်း သတိပေးတော်မူ၏။ ရာဇပုရောဟိတ်ဟူသော ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မား ရာထူးကို ပေးအပ်သော်လည်း ထိုသူတို့သည် တိုက်ရိုက် ငြင်းပယ်ပြီး ရသေ့လမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြတော်မူ၏။ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို သက်သေပြရန် ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ဗာရာဏသီ၌ ဘုရင်တစ်ပါး နန်းစံစဉ်က ဘုရင့်ရာဇပုရောဟိတ်တွင် သားတစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ ထိုသားသည် ဘုရင်မက မိမိ၏ သားတော်၊ နောင်အနန်းဆက်ခံမည့် မင်းသားကို ဖွားမြင်သည့် နေ့ရက်တွင်ပင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုပုရောဟိတ်၏ သားသည် ဘုရားအလောင်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ဖွားမြင်စ၌ပင် ဘုရားအလောင်းနှင့် ငယ်ရွယ်သော မင်းသားတို့သည် နို့ထိန်းများ၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်၌ တန်းတူ ကြီးပြင်းခဲ့ကြသည်။ တူညီသော အဆင်တန်ဆာများ ဝတ်ဆင်ကာ တူညီသော အစားအစာများ စားသုံးပြီး နန်းတော်၏ အဆင်းသာယာမှုအားလုံးကို အတူ ခံစားခဲ့ကြသည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါ နှစ်ဦးစလုံးကို နာမည်ကြီး တက္ကသိုလ်ပြည်သို့ အတူ ပညာသင်ကြားရန် ပို့ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ငယ်ဘဝ ရင်းနှီးမှုသည် တည်ငြိမ်ခိုင်မာပြီး ရေရှည်ခံသော မိတ်ဖွဲ့မှုအဖြစ် ရင့်ကျက်လာခဲ့သည်။

အချိန်ကြာလာသောအခါ အိုမင်းသော ဘုရင်က မိမိ၏ သားကို ဘုရင်ခံ (ဥပရာဇ) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မကြာမီ ထိုလူငယ်သည် ဖခင်၏ နေရာတွင် ပလ္လင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘုရားအလောင်းသည် မိမိ၏ အခြေအနေကို သေချာစဉ်းစားခဲ့သည်။ ယခု ဘုရင်ဖြစ်နေသော ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေသည် မကြာမီ မိမိကို ရှာတွေ့ရန် သေချာသည်ဟု ဆင်ခြင်ခဲ့သည်။ အခွင့်အလမ်း ရလာသည့်အခါ ဖခင်၏ နေရာတွင် ရာဇပုရောဟိတ်၏ မြင့်မြတ်ပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိသော ရာထူးကို ပေးအပ်ရမည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် နောက်ထပ် ဆင်ခြင်ကြည့်သောအခါ ဘုရားအလောင်းသည် ဂုဏ်ပြုခံရသော်လည်း အိမ်ရှင်ဘဝ၏ မည်သည့်အပိုင်းနှင့်မျှ မပတ်သက်လိုကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအစား လောကကို အပြီးတိုင် စွန့်လွှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဘုရင်အား မသိစေဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာ ဟိမဝန္တာ တောတောင်ထဲသို့ ထွက်ခွာသွားပြီး ရသေ့ဘဝကို ကျင့်ကြံခဲ့သည်။ စဲဆိုင်းခြင်းမရှိသော ကျင့်ကြံမှုဖြင့် ဈာန်၏ အထက်တန်းစွမ်းရည်များနှင့် အောင်မြင်မှုများကို ရရှိခဲ့ပြီး နန်းတော်နှင့် အလွန်ဝေးကွာသော နက်နဲသည့် ကိုယ်တိုင်တည်းခိုမှုဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။

ဘုရင်သစ်သည် နန်းစံတည်ငြိမ်လာသောအခါ ဟောင်းနွမ်းသော ငယ်ချင်းကို သတိရလာသည်။ ထိုသူကို ပြန်ခေါ်ပြီး ဘုရားအလောင်း အရင်က မျှော်လင့်ခဲ့သော ရာဇပုရောဟိတ် ရာထူးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ယုံကြည်ရသော အမတ်ကြီး သယှဟု အမည်ရသူကို တောအတွင်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သယှ၏ ညွှန်ကြားချက်မှာ ရသေ့ကို ရှာဖွေ၍ ဗာရာဏသီသို့ ပြန်လာပြီး ဂုဏ်ထူးရာထူးကို လက်ခံရန် ဖျောင်းဖျပေးရန် ဖြစ်သည်။

သယှသည် ဟိမဝန္တာ တောတောင်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဘုရားအလောင်းကို မိမိ၏ ရိုးရှင်းသော အာရုံကျောင်း၌ နေထိုင်နေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဘုရင်၏ ဆန္ဒကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ငယ်ချင်း ပြန်လာပြီး ရာဇပုရောဟိတ် ဂုဏ်ထူးသို့ မြှင့်တင်ခံရရန်ဖြစ်ပြီး ဥစ္စာ၊ သက်တောင့်သက်သာမှုနှင့် နန်းတော်တွင် မြင့်မားသော အဆင့်အတန်းရှိသော ရာထူးဖြစ်သည်။ ဘုရားအလောင်းက ချက်ချင်း သဘောမတူသောအခါ သယှက အကြောင်းပြချက်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုဂုဏ်ထူးကို လွတ်မြောက်မသွားစေရန် အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ထိုအခါ ဘုရားအလောင်းက ဤဇာတ်ကို အမှတ်ရစေသော ဂါထာများကို ဟောကြားတော်မူ၏။ မည်သည့် ကမ္ဘာ့ပလ္လင်မဆို၊ မည်မျှကြီးမားသည်ဖြစ်စေ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ပင်လယ်များဖြင့် ကာကွယ်ထားသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုသို့သော ရှက်ဖွယ်ရာသို့ ဆွဲဆောင်နိုင်မည် မဟုတ်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုပလ္လင်ကိုယ်စားပြုသော ဥစ္စာနှင့် ကျော်ကြားမှုကို တပ်မက်ခြင်းသည် လူတစ်ဦးကို နောင်ဘဝများ၌ ဒုက္ခရောက်စေရုံသာ ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ယင်းထက် ပို၍ကောင်းသည်မှာ အိမ်မဲ့ ရဟန်းအဖြစ် ပန်းကန်ကို လက်တွင်ကိုင်ကာ တံခါးတစ်ခုချင်းစီ ဆွမ်းခံသွားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာတော်မူ၏။ ဘုရင် သို့မဟုတ် အမတ်အဖြစ် ထိုင်ရင်း တပ်မက်မှု အပြစ်ရှိသော ဖိစီးမှုကို ခံရပြီး မတရားသော အုပ်ချုပ်မှု၏ ဝန်ကို ထမ်းရကာ ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်သော လူများကိုပင် ဒုက္ခပေးရသည်ထက် ထိုကဲ့သို့သော အိမ်မဲ့ဘဝသည် အလွန်ကောင်းမွန်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ဤခိုင်မာပြီး ဆင်ခြင်ထားသော ငြင်းပယ်မှုကို ကြားသောအခါ သယှသည် ငယ်ချင်းကို ရွေးချယ်ထားသော လမ်းမှ ထပ်မံ ဖျောင်းဖျ၍ မရနိုင်ကြောင်း နားလည်ခဲ့သည်။ ဗာရာဏသီသို့ ပြန်ရောက်ကာ ဘုရင်အား အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ဘုရားအလောင်းသည် ရည်ရွယ်ချက် ကောင်းမွန်စွာ ပေးအပ်သော ရာထူး သို့မဟုတ် ဥစ္စာကမ်းလှမ်းချက်အား တစ်ခုမျှ လက်မခံကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဇာတ်ကို နိဂုံးချုပ်ရာတွင် ဗုဒ္ဓဘုရားသည် ဇာတ်ထဲရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များကို မိမိ၏ ကာလရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြတော်မူ၏။ အာနန္ဒာသည် ဘုရားအလောင်းနှင့် ငယ်ဘဝကို မျှဝေခဲ့သော ဘုရင် ဖြစ်သည်။ သာရိပုတ္တသည် ဘုရင်၏ ဖိတ်ကြားချက်ကို တောအတွင်းသို့ သယ်ဆောင်ခဲ့သော အမတ်ကြီး သယှ ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘုရား ကိုယ်တိုင်ကား လောကီဂုဏ်ထူးအားလုံးထက် ရသေ့ဘဝကို ရွေးချယ်ခဲ့သော ရာဇပုရောဟိတ်၏ သား ဖြစ်တော်မူခဲ့သည်။

ဇာတ်အမှတ် ၃၁၀ သည် သာဝတ္ထိ၌ ရဟန်းကို စိတ်လှုပ်ရှားစေခဲ့သည့် ဆွဲဆောင်မှုအတွက် တိုက်ရိုက် အဖြေအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေသည်။ ၎င်းသည် အလှတရား၊ အေးချမ်းမှုနှင့် အဆင့်အတန်းတို့၏ ဆွဲငင်အားကို ပို၍ တိတ်ဆိတ်ပြီး ခက်ခဲသော နေက္ခမ္မ လမ်းနှင့် တိုင်းတာထားသည်။ ဘုရားအလောင်း၏ ငြင်းပယ်မှုသည် ဘုရင်ငယ်ချင်းအပေါ် ဒေါသမှ ဖြစ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဂုဏ်ထူးအပေါ် ဂရုမစိုက်သည့် ဖြစ်ခြင်းလည်း မဟုတ်ပါ။ ပုရောဟိတ်ရာထူး၏ သက်သာမှုများသည် ဘုရင်ဘဝ၏ သက်သာမှုများကဲ့သို့ပင် ချည်နှောင်မှုနှင့် ဆွဲဆောင်မှုများ ပါဝင်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ မြင်သိခြင်းမှ ဖြစ်သည်။ အိမ်မဲ့ ရိုးရှင်းသော ဘဝ၌ ထိုသို့ မရှိပါ။ ဗုဒ္ဓဘုရားသည် ဤရှေးဟောင်း ငြင်းပယ်မှုကို ရှေးဟောင်း အမှန်တရား၏ သက်သေအဖြစ် စိတ်မချမ်းသာသော ရဟန်းအား တင်ပြတော်မူ၏။ လောကီဘဝသို့ ပြန်ဆွဲဆောင်သော အချော်အလှဆုံး ဖိတ်ကြားချက်ပင်လျှင် လောကကမ္ဘာ ပေးနိုင်သော ပလ္လင်နှင့် ဂုဏ်ထူးတိုင်းထက် တပ်မက်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို တန်ဖိုးထားသူတို့က ယခင်ကတည်းက ဆင်ခြင်ကာ ဖယ်ရှားခဲ့ဖူးကြောင်း ပြသတော်မူသည်။