गुरु गोबिन्द सिंहका चार पुत्र साहिबजादाहरूको बलिदान

गुरु गोबिन्द सिंह, सिखहरूको दशौँ गुरु, चार पुत्रहरूका पिता थिए। तिनीहरूका नाम अजित सिंह, जुझार सिंह, जोरावर सिंह र फतेह सिंह थिए। यी चारैलाई 'साहिबजादा' भनिन्छ, जसको अर्थ 'गुरुका पुत्रहरू' हो। सन् १७०४ मा, मुगल साम्राज्य र पहाडी राजाहरूसँगको द्वन्द्वपछि, गुरु गोबिन्द सिंहले आ्फनो परिवारसँग चम्कौर भन्ने सथलमा शरण लिनुभयो। त् ैखन मुगल सैनिकहरूले चम्कौरको किल्लालाई घेरा हाले। किल्ला भित्र केवल गुरु र तिनीहरूका चार पुत्र, दुई सिख योद्धा, र केही अन्य साथीहरू मात्र थिए। मुगल सेना धेरै ठूलो थियो।

पहिलो ठाका अजित सिंह र जुझार सिंह, जो १८ र १४ वर्ोषका थिए, साहसका साथ युद्धभूिममा उत्रे। तिनीहरूले मुगल सेनासँग वीरतापूर्ोक लड़ाई लड़े र अन्ततः शहीद भए। यो युद्ध चम्कौरको युद्ध भनेर चििनन्छ। तिनीहरूको बलिदानले सिक धर्ोमामा बलिदानको सब्ैभन््ा ऊच्च उदाहरण भए।

युध्ि पछि, गुरुका दुई कान्छा पुत्रहरू—जोरावर सिंह (९ वर्ष) र फतेह सिंह (७ वर्ष)—आफ्नी हजुरआमा गुजरीसँग सिरहिन्द शहरमा पुगे। तर तिनीहरूलाई मुगल अधिकारी वजीर खानले पक्रे। वजीर खानले तिनीहलाई इसलाम धर्म अपनाउन वा मृत्युको सामना गर्न भनेर अल्टीमेटम दियो। दुबै भ्राताहरूले आफ्नो सिख धर्म नछोड्ने कुरामा अटल रहे। त्यसपछि, वजीर खानले तिनीहलाई जिउूदैै पर्खालमा चुनुबाइा हाल्ने आदेश दियो। यो क्रूर मृत्यु सिरहिन्दको मैदानमा भयो। तिनीहरूको यो बलिदान सिख इतिहासको सबैभन््ा दुःखद र प्रेरणादायक घटनामध्ये एक हो।

गुरु गोबिन्् सिंहले यो समाचार सुनेपछि तिनीहरूले आफ्नो पत्र 'जफरनामा' मा मुगल सम्राट औरंगजेबलाई सन्देश पठाए। यसमा उनले यो जुलुमको निन्दा गरे र धार्मिक स्वतनत््राको माग गरे। साहिबजादाहरूको बलिदानले सिख समुदायमा गहिरो छाप छोडेको छ। प्रत्येक वर्ष, डिसेम्बर महिनामा, सिखहरूले 'साहिबजादा शहीदी सप्ताह' मनाउँछन्, जसमा ती चारै पुत्रहरूको बलिदानलाई सम्झिन्छ।

आज, साहिबजादाहरूलाई सिख धर्मको सबैभन्ा ठूला शहीदका रूपमा सम्मान गरिन्छ। तिनीहरूको सााहस, धर्मप्रतिको निष्ठा र निर्दोष बलिदानले हरेक सिखलाई अन्याय र अत्याचारविरुद्ध उभिन प्रेरित गर्छ। तिनीहरूको कथा सिख मात्र नभई विश्वभरिका मानिसहरूका लागि पनि साहस र बलिदानको प्रतीक बनेको छ।