ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଭଗବାନଙ୍କ ଆରତୀ
ଭଗବାନ ସତ୍ୟନାରାୟଣ (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ରୂପ)ଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆରତୀ, ଯାହା ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ପାଇଁ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପୂଜା ସମୟରେ ଗାୟନ କରାଯାଏ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ, ସ୍ୱାମୀ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ। ସତ୍ୟନାରାୟଣ ସ୍ୱାମୀ, ଜନପାତକ ହରଣ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ରତ୍ନଖଚିତ ସିଂହାସନରେ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସହ ବିରାଜମାନ। ନାରଦ ସର୍ବଦା ଘଣ୍ଟା ଧ୍ୱନି ବଜାଇ କୀର୍ତନ କରନ୍ତି। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 2
କଳିଯୁଗର କାରଣରୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲ। ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସୁନାର ମହଲ ରଚିଲ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 3
ଦୁର୍ବଳ ଭୀଲ କାଠୁରିଆ ଉପରେ କୃପା କଲ। ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ ନାମକ ଜଣେ ରାଜାଙ୍କର ବିପତ୍ତି ଦୂର କଲ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 4
ବୈଶ୍ୟ ମନୋରଥ ପାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଛାଡିଦେଲ। ସେହି ଫଳ ଭୋଗ କରି ପୁଣି ସ୍ତୁତି କଲ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ଭାବ ଓ ଭକ୍ତି ଯୋଗୁଁ କ୍ଷଣକୁ କ୍ଷଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଧାରଣ କରିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 6
ଗୋପାଳ ବାଳକମାନଙ୍କ ସହ ରାଜା ବନରେ ଭକ୍ତି କଲ। ମନବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କଲେ, ଦୀନଦୟାଳୁ ହରି। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 7
ପ୍ରସାଦ ଚଢ଼ାଇ ସବାୟୋ, କଦଳୀ ଫଳ ଓ ମେବା। ଧୂପ, ଦୀପ, ତୁଳସୀଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 8
ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କର ଏହି ଆରତୀ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଗାନ କରେ। ଋଦ୍ଧି, ସିଦ୍ଧି, ସୁଖ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ସହଜରେ ପାଏ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 9
ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ, ସ୍ୱାମୀ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ। ସତ୍ୟନାରାୟଣ ସ୍ୱାମୀ, ଜନପାତକ ହରଣ। ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ।
ଶ୍ଲୋକ 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ବୃହତ୍ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପୂଜା ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଓ ସହଜଲଭ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଅବସରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧନ ଓ ସୁଖ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ ନିମନ୍ତେ କରାଯାଏ। ଏହି ପାଠ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ମଧ୍ୟଯୁଗୀନ କାଳର ବୋଲି ବିବେଚିତ, ଏବଂ ପୂଜାର ଶେଷରେ ଦୀପ ସହିତ ଏକ ଭକ୍ତିଗୀତ ଭାବେ ଆରତୀ ରୂପେ ଗାୟନ କରାଯାଏ। ଭାରତର ଘରେ ଘରେ ଓ ମନ୍ଦିରରେ, ବିଶେଷ କରି ହିନ୍ଦୀ-ଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏହା ବହୁଳ ଭାବେ ପାଠ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଏହାର ସରଳ, କାହାଣୀ-ଭିତ୍ତିକ ପଦ ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଦିବ୍ୟ କୃପା ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ, ତାହା ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ପୂଜା ସମୟରେ ପାଠ କରାଯାଉଥିବା ସତ୍ୟନାରାୟଣ କଥା ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ରେବା ଖଣ୍ଡରୁ ନିଆଯାଇଛି (ଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ), ଯେଉଁଠାରେ ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଏହା କହନ୍ତି; ପଣ୍ଡିତମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅଂଶ ପୁରାଣର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୂଳ ଅଂଶ ନ ଥିଲା ବରଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଯୋଜନା, ତଥାପି ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ସର୍ବାଧିକ ପାଳିତ ଗୃହ-ବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ହୋଇଯାଇଛି।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ସତ୍ୟନାରାୟଣ କିଏ?
ସତ୍ୟନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏକ ରୂପ, ଯାହାଙ୍କୁ 'ସତ୍ୟର ପ୍ରଭୁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଭଜନରେ ତାଙ୍କୁ 'ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣ' (ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ) ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି, କାରଣ ସେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ ଅଟନ୍ତି। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ ଓ କଥାର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ଭକ୍ତମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅବସରରେ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ ଏକ କାହାଣୀ
ଏହି ଭଜନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ସତ୍ୟନାରାୟଣ କଥାର ଏକ ଭିନ୍ନ ଘଟଣାକୁ ସୂଚାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦରେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ତୃତୀୟରେ ଦୁର୍ବଳ ଭୀଲ ଓ ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କ ଉପରେ କୃପା, ଚତୁର୍ଥରେ ବଣିକର ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ଓ ପୁନଃସ୍ତୁତି — ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ କଥାର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ପରି। ଏହା ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାର ମୂଳ କାହାଣୀ ମନେ ପକାଇଦିଏ।
ଭକ୍ତିର ଶକ୍ତି
ଏହି ଭଜନର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି ଯେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତର ଭାବ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ପଞ୍ଚମ ପଦରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଭକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଭଗବାନ କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେ ରୂପ ବଦଳାନ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଭକ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ ବାହ୍ୟ ଆଡ଼ମ୍ବର ନୁହେଁ, ଆନ୍ତରିକ ଭକ୍ତି ହିଁ ମୁଖ୍ୟ।
ପ୍ରସାଦର ମହତ୍ତ୍ୱ
ସପ୍ତମ ପଦରେ ପ୍ରସାଦ ରୂପେ କଦଳୀ ଫଳ, ମେବା ଓ ତୁଳସୀ ଅର୍ପଣ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତରେ ଏହି ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଫଳ ପ୍ରସାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ — ଏହାକୁ 'ସବାୟୋ ପ୍ରସାଦ' କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଜୀବନରେ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।
ଆରତୀର ଫଳ
ଶେଷ ପଦରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯିଏ ଏହି ଆରତୀ ଗାଏ, ସେ ସହଜରେ ଋଦ୍ଧି (ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ), ସିଦ୍ଧି (ସାଧନା ସିଦ୍ଧି), ସୁଖ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏହା ଏକ ଆଶ୍ୱାସନା ଯେ ଏହି ଭଜନ କେବଳ ସ୍ତୁତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଭକ୍ତର ଜୀବନକୁ ସଫଳ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ।
ସଙ୍ଗୀତ ଓ ପରମ୍ପରା
ଏହି ଭଜନ ସାଧାରଣତଃ ଧୀର ଲୟରେ, ହାରମୋନିୟମ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ସହିତ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏହାର ରଚନା ଶୈଳୀ ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଧାରା, ଯାହା ଘରେ ଓ ମନ୍ଦିରରେ ସମାନ ଭାବେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ପରେ 'ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀରମଣା' ଧାଡ଼ି ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେବା ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର କରାଏ ଏବଂ ସମୂହ ଗାନରେ ସମସ୍ତେ ସହଜରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରନ୍ତି।