निर्गुणा भक्तिः
कबीरदर्शने निराकारपरमात्मोपासना
सन्त कबीरस्य निर्गुणा भक्तिः निर्गुणस्य, सर्वव्यापिनः परमात्मनः (निर्गुणरामस्य) स्वहृदये वासनस्य भक्तिपूर्णं पूजनम् अस्ति ।
कबीरदासः अबोधयत् यत् ईश्वर को मन्दिरेषु, मस्जिदेषु वा प्रतिमासु वा न नियमध्यातः ? वास्तवः प्रभुः शुद्ध-प्रेम rarely आन्तः अनुभूतवyate |
कबीरस्य निर्गुणभक्तेः आधाराः
- 1.अन्तस्थ मन्दिर (घट): ईश्वरः प्रत्येक जीवन की वसति ।
- 2.मानस्तुति: नाम, रूप, सम्प्रदाय-इन सब परे शाश्वतं ज्योतिष शपि विधेः उपासनं ।
- 3.विधिवादात् परम<preem> द्वारा: सरलं, गाढं प्रेमं (प्रेम) एव ।
ज्ञातव्य-विशेषः
अन्तस्थमन्दिरम् (घट)
कबीरदासः अबोधयत् यत् ईश्वरः प्रत्येकस्य हृदये वसति, न तु मन्दिरेषु मस्जिदेषु वा। अतः सत्योपासना स्वान्तःकरणे एव कर्तव्या, बाह्ययात्रादिभिः न।
मानस्तुतिः
निर्गुणभक्तौ नामरूपसम्प्रदायातीतं शाश्वतं ज्योतिः ध्यानं प्रमुखम्। इदं बाह्यक्रियाकलापेभ्यः अतीतं, केवलं मनसा एव साध्यम्।
प्रेममार्गः
कबीरः विधिवादात् परं सरलं गाढं प्रेम एव भक्तेः सारः इति अबोधयत्। प्रेम विना अन्ये सर्वे आडम्बराः निष्फलाः इति तस्य दृढः विश्वासः।
निर्गुणरामः
कबीरस्य उपास्यः निर्गुणरामः, यः सर्वव्यापी निराकारः परमात्मा। सः कस्यापि धर्मस्य विशिष्टदेवतायाः बन्धने नास्ति, अपि तु सर्वेषां हृदये विद्यमानः।
Sant Kabir
कबीरपन्थःतः अधिकम्
सम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता
