మధురాష్టకం
ఈ ఎనిమిది పద్యాల కీర్తన (అష్టకం) శ్రీకృష్ణుని ప్రతి అంశాన్నీ - చూపు, నవ్వు, నడక, వేణువు, గోపికలు, యమునా నది వరకు - తియ్యగా వర్ణిస్తుంది. ఇది భగవంతుని సర్వసౌందర్యాన్ని మాధుర్యంగా స్మరించే భక్తి గేయం.
శ్లోకాలు
అధరము మధురము, వదనము మధురము, నయనము మధురము, హసితము మధురము. హృదయము మధురము, గమనము మధురము – మధురాధిపతి (శ్రీకృష్ణుని) సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 1
వచనము మధురము, చరితము మధురము, వసనము మధురము, వలితము (మనోహరమైన వంపు) మధురము. చలితము (కదలిక) మధురము, భ్రమితము (తిరుగుట) మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 2
వేణువు మధురము, రేణువు (పాదధూళి) మధురము, పాణి మధురము, పాదములు మధురములు. నృత్యము మధురము, సఖ్యము (స్నేహము) మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 3
గీతము మధురము, పీతము (పానము చేయుట) మధురము, భుక్తము (భోజనము) మధురము, సుప్తము (నిద్ర) మధురము. రూపము మధురము, తిలకము మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 4
కరణము (చేయుట) మధురము, తరణము (దాటుట) మధురము, హరణము (అపహరించుట) మధురము, రమణము (రమించుట) మధురము. వమితము (వమనము చేయుట) మధురము, శమితము (శాంతపరచుట) మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 5
గుంజా (గుంజలు) మధురములు, మాలా మధురము, యమునా మధురము, వీచీ (తరంగములు) మధురము. సలిలము మధురము, కమలము మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 6
గోపీ మధుర, లీలా మధుర, యుక్తము (కలయిక) మధురము, ముక్తము (విడుదల) మధురము. దృష్టము (చూపు) మధురము, శిష్టము (మిగిలినది) మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 7
గోపా మధురులు, గావో (గోవులు) మధురములు, యష్టిః (గొడ్డలి/దండము) మధురము, సృష్టిః మధురము. దలితము (దళించుట) మధురము, ఫలితము (ఫలించుట) మధురము – మధురాధిపతి సమస్తమూ మధురమే.
శ్లోకం 8
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
బుధవారం, గురువారం & ఏకాదశి
బ్రహ్మ ముహూర్తం లేదా సంధ్యా సమయం
తులసి దళాలు, వెన్న, మిశ్రీ, పసుపు పువ్వులు
- నిర్మల భక్తి, ఆత్మీయ ఆనందం, ఆందోళనల నివారణ
నేపథ్యం
ఇది శ్రీ వల్లభాచార్యుల వారు రచించిన ప్రసిద్ధ భక్తి గీతం. ఇది పుష్టి మార్గం అనే వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భాగం. సాధారణంగా శ్రీకృష్ణుని జన్మదినమైన జన్మాష్టమి నాడు భక్తులు ఈ పాటను భక్తితో పాడుతారు. ప్రతి పద్యంలోనూ 'మధురాధిపతేరఖిలం మధురం' అనే పల్లవి ఉంటుంది, దీని అర్థం 'మధురానికి అధిపతియైన శ్రీకృష్ణుని ప్రతి అంశమూ తియ్యగా ఉంటుంది' అని.
ఈ పాఠం గురించి
రచయిత: Vallabhacharya
Vallabhacharya యొక్క మరిన్ని
శుద్ధాద్వైతం (పుష్టిమార్గం) నుండి మరిన్ని
మీకు తెలుసా?
రచయిత
ఈ 'మధురాష్టకం'ను 16వ శతాబ్దానికి చెందిన శ్రీ వల్లభాచార్యులు రచించారు. వీరు పుష్టిమార్గ సంప్రదాయ స్థాపకులు, కృష్ణభక్తికి ప్రసిద్ధి.
నిర్మాణం
ప్రతి శ్లోకంలో 'మధురం' అనే పదం నాలుగుసార్లు పునరావృతమవుతుంది. ఎనిమిది శ్లోకాలు కలిగిన ఈ స్తోత్రం కృష్ణుని రూపం, లీలలు, పర్యావరణం అన్నీ 'మధురం'గా వర్ణిస్తుంది.
భావం
'మధుర' అంటే తియ్యదనం. ఇది కృష్ణుని సౌందర్యం, మాధుర్యం, అనుగ్రహాన్ని సూచిస్తుంది. భక్తులు ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం ద్వారా కృష్ణభక్తిలోని ఆహ్లాదాన్ని అనుభవిస్తారు.
ప్రాముఖ్యత
వల్లభాచార్యుల ప్రకారం ఈ స్తోత్రం పఠించడం వలన మనస్సు శాంతించి, భక్తి వృద్ధి చెందుతుంది. పుష్టిమార్గంలో దీన్ని ప్రత్యేకమైన భక్తిగా భావిస్తారు.
ప్రయోగం
ఈ అష్టకాన్ని సాధారణంగా భజనల సమయంలో లేదా ధ్యానంలో పాడతారు. ప్రతి శ్లోకంలోని చివరి పాదం 'మధురాధిపతేరఖిలం మధురం' అని ఏక రూపంలో ఉండటం గమనార్హం.
Krishna
హిందూ మతం నుండి మరిన్ని
అన్నీ చూడండిసంబంధిత బోధనలు
అదే బోధన, వివిధ సంప్రదాయాలలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది
