अंगुलिमालाची कथा

बुद्धांच्या काळात, फार पूर्वी प्राचीन भारतात, अहिंसक नावाचा एक तरुण राहत होता. तो हुशार आणि बळकट होता, आणि तो एका प्रसिद्ध गुरूकडे शिक्षण घेण्यास गेला. पण त्याच्या सहाध्यायींना त्याच्या कौशल्याचा हेवा वाटू लागला आणि त्यांनी गुरूला त्याच्याविरुद्ध वळवले. बहुतेक आवृत्त्यांमध्ये, गुरूने अहिंसकला एक भयानक कार्य दिले: जा आणि एक हजार लोकांना मार, आणि प्रत्येक बळीचे एक बोट पुरावा म्हणून परत आण. तरच गुरू त्याला खरा शिष्य म्हणून स्वीकारेल. अहिंसकने आज्ञा पाळली. त्याने शहर सोडले आणि महामार्गावर प्रवाशांना लुटून मारण्यास सुरुवात केली. प्रत्येक खूनानंतर, तो एक बोट कापून धाग्यात गुंफून गळ्यात घालत असे. लोक लवकरच त्याला अंगुलिमाल म्हणू लागले, ज्याचा अर्थ "बोटांचा हार" असा होतो. तो इतका भयानक झाला की आजूबाजूची गावे रिकामी झाली—कोणीही रस्ता वापरण्याची हिंमत करत नसे. राजानेही त्याला पकडण्यासाठी सैनिक पाठवले, पण अंगुलिमाल खूप वेगवान आणि बलवान होता. त्याने आपली भयानक शपथ जवळजवळ पूर्ण केली होती. त्याने 999 लोकांना मारले होते. फक्त आणखी एक बोट हवे होते.

दरम्यान, बुद्ध त्या प्रदेशात भ्रमण करत होते. त्यांच्या शिष्यांनी त्यांना अंगुलिमाल ज्या जंगलात फिरत होता ते टाळण्याची विनंती केली, पण बुद्ध तरीही गेले, शांतपणे रस्त्याने चालत. अंगुलिमालाने त्यांना दुरून पाहिले आणि विचार केला, "हा एकटा भिक्षू येत आहे. मी माझी शपथ पूर्ण करेन." त्याने तलवार पकडली आणि बुद्धांकडे धाव घेतली. पण तो कितीही वेगाने धावला तरी त्यांना पकडू शकला नाही. बुद्ध सामान्य गतीने चालत असल्यासारखे वाटत होते, तरी त्यांच्यातील अंतर कधीच कमी झाले नाही. थकून आणि गोंधळून, अंगुलिमाल ओरडला, "थांब, भिक्षू! थांब!" बुद्धांनी उत्तर दिले, "मी थांबलो आहे. तूच थांबलेला नाहीस." त्यांनी स्पष्ट केले की त्यांनी सर्व प्राण्यांना हानी पोहोचवणे थांबवले आहे, तर अंगुलिमाल अजूनही इतरांना हानी पोहोचवत आहे. ते शब्द अंगुलिमालावर वज्राघातासारखे पडले. त्याने तलवार फेकून दिली आणि बुद्धांचा अनुयायी होण्याची विनंती केली. बुद्धांनी त्याला भिक्षू म्हणून स्वीकारले.

नंतर राजाचे सैनिक अंगुलिमालाला पकडण्यासाठी मठात आले, पण बुद्धांनी सांगितले की तो आता भिक्षू आहे—जो पूर्णपणे बदलला आहे. राजा आश्चर्यचकित झाला आणि त्याने नवीन भिक्षूचे समर्थन करण्याची ऑफर दिली. पण प्रदेशातील लोक अजूनही रागावलेले आणि भयभीत होते. त्यांना त्याने मारलेल्या लोकांची आठवण होती. कधीकधी, जेव्हा अंगुलिमाल भिक्षा मागायला जात असे, तेव्हा लोक त्याच्यावर दगडफेक करीत आणि त्याला मारहाण करीत. तो डोक्यातून रक्त वाहत बुद्धांकडे परत आला, पण बुद्धांनी त्याला संयमाने सहन करण्यास सांगितले. एका प्रसिद्ध भागात, अंगुलिमालाने प्रसूती वेदनेने त्रस्त असलेली एक स्त्री पाहिली. त्याला मोठी करुणा वाटली, पण तो जाणत होता की तो अजूनही आपल्या भूतकाळाने कलंकित आहे. बुद्धांनी त्याला सत्याचे एक साधे श्लोक शिकवले, जे म्हटल्याने त्या स्त्रीची सुरक्षित प्रसूती झाली. तो श्लोक आजही काही बौद्ध लोक गर्भवती स्त्रियांसाठी आशीर्वाद म्हणून म्हणतात.

अंगुलिमालाने आपले उर्वरित आयुष्य एक सौम्य आणि समर्पित भिक्षू म्हणून जगले. त्याने खोल ध्यान केले आणि बुद्धांच्या शिकवणीचे सत्य प्राप्त केले. जरी त्याने भयंकर गोष्टी केल्या होत्या, तरी त्याने द्वेष आणि हिंसा पूर्णपणे सोडून दिली. अंगुलिमालाची कथा हा बौद्ध धर्माचा एक मध्यवर्ती धडा आहे: एखाद्याचा भूतकाळ कितीही अंधकारमय असला तरी बदल नेहमीच शक्य आहे. बुद्धांच्या करुणेने दाखवून दिले की सर्वात भयंकर खुनी देखील शांत, प्रेमळ व्यक्ती बनू शकतो. अंगुलिमाल हे नाव स्वतःच अर्थ बदलले—"बोटांचा हार" यापासून ते प्रायश्चित्त खरोखर इच्छिणाऱ्या प्रत्येकासाठी शक्य आहे याचे स्मरणकर्ता बनले.