नव नरसिंह

• •
  हे काय आहे: भगवान नरसिंहांना समर्पित सर्वोच्च शक्ती-क्षेत्र आणि दिव्य देसम, जेथे नल्लमला पर्वतरांगेत भगवानांची उग्र (भीषण) आणि सौम्य (शांत) रूपे वास करतात.
• •
  का दर्शन / पाठ: दीर्घकालीन कर्मिक पीडांचा नाश करते, भय आणि प्रतिकूल ग्रहप्रभावांपासून, विशेषतः राहू, केतू आणि मंगळाच्या प्रभावांपासून, संरक्षण देते, आणि अविचल भक्ती, म्हणजे परम भक्ती, जागृत करते.
• •
  केव्हा भेट द्यावी: ऑक्टोबर ते मार्च, जेव्हा हवामान डोंगरातील पायी भ्रमंतीला अनुकूल असते. वैशाख शुक्ल चतुर्दशीला नरसिंह जयंती आणि वार्षिक ब्रह्मोत्सव हे प्रमुख उत्सव आहेत.
• •
  कुठे: आंध्र प्रदेशातील नंद्याल जिल्हा, अल्लगड्डा मंडलात. पवित्र भवनाशिनी प्रवाहाच्या काठी पसरलेल्या पवित्र नल्लमला अरण्य-पर्वतरांगेत. अल्लगड्डा हे जवळचे गाव आणि नंद्याल हे जवळचे मोठे रेल्वे स्थानक आहे.
• •
  कसे (विधी आणि नियम):
• •
  भवनाशिनी प्रवाहात किंवा रक्त कुंडात पवित्र स्नानाने सुरुवात करा.
• •
  यात्रेकरू पारंपरिकरीत्या आशीर्वादासाठी प्रथम खालच्या अहोबिलमला भेट देतात, नंतर वरच्या अहोबिलमच्या वनाच्छादित दऱ्यांमधून चढाई करतात.
• •
  वेशभूषा: पारंपरिक पोशाख; पुरुषांसाठी धोतर आणि कुर्ता, स्त्रियांसाठी साडी किंवा सलवार आणि उपरणे.
• •
  अर्पण: तुळशीच्या माळा, पानकम (गूळ आणि मिरे घातलेले पेय) आणि शुद्ध तुपाचे दिवे.

अहोबिल माहात्म्यमनुसार, तसेच भागवत पुराणाच्या सातव्या स्कंधातील आठव्या अध्यायातील नरसिंह-अवताराच्या वृत्तान्तानुसार, अहोबिल हे ते नेमके भूस्थान आहे जिथे परमपुरुष भगवानांनी आपला अनन्य भक्त प्रल्हाद महाराजांच्या रक्षणासाठी आणि दैत्यराज हिरण्यकशिपूच्या वधासाठी एका स्तंभातून नर-सिंह रूपात, भीषण आणि विस्मयकारक स्वरूपात, प्रकट झाले. भगवानांचा अपार पराक्रम, तेज आणि विश्वव्यापी गर्जना पाहून देव आदराने उद्गारले, "अहो बलम! अहो वीर्यम! अहो शौर्यम!", म्हणजे किती प्रचंड बळ, किती पराक्रम, किती शौर्य. म्हणून या पवित्र भूमीला अहोबिलम म्हटले जाते, आणि तमिळ दिव्य प्रबंधममध्ये तिची सिंगवेल कुंद्रम म्हणून स्तुती केली जाते.

शास्त्रे असेही वर्णन करतात की भगवान महाविष्णूंचे प्रत्यक्ष दर्शन घेण्याच्या इच्छेने गरुडांनी कठोर तपश्चर्या केली, तेव्हा भगवान या हिरव्यागार पर्वतरांगांवर आपल्या नऊ निराळ्या नरसिंह-रूपांत त्यांना दिसले. संपूर्ण नल्लमला पर्वतरांगेला स्वतः आदिशेषांचे विश्वव्यापी शरीर मानले जाते: तिरुमला हा दिव्य फणा, अहोबिलम हे पवित्र धड आणि नाभी, जिथे भगवानांचे बळ केंद्रित आहे, आणि श्रीशैलम हे शेपूट आहे.

या पवित्र भूदृश्यात नऊ मंदिरे, जी एकत्रितपणे नव नरसिंह म्हणून गौरवली जातात, वेगवेगळे भाव, गुण आणि आध्यात्मिक उपचार मूर्त करतात. दिगुवा, म्हणजे खालचे, आणि एगुवा, म्हणजे वरचे, अहोबिलम यांत विभागलेली ही मंदिरे उग्र म्हणून ओळखले जाणारे भीषण रक्षण आणि सौम्य व शांत म्हणून ओळखली जाणारी अमर्याद करुणा यांचा समतोल साधतात.

अहोबिलमला श्री वैष्णव आणि व्यापक सनातन परंपरेत उच्च स्थान आहे. बारा आळवार संतांपैकी तिरुमंगै आळवार यांनी येथे उत्कट मंगलाशासनम् गायले, आणि ते दुर्भेद्य नल्लमला अरण्याचे वर्णन करतात जिथे केवळ दैवी सिंहाची गर्जना घुमते.

परंपरेनुसार जगद्गुरु श्री आदि शंकराचार्य या पवित्र गुहा-क्षेत्राला भेट देऊन गेले. एका गंभीर संकटाच्या क्षणी भगवान नरसिंहांनी त्यांचे रक्षण केले, आणि त्यातूनच श्री लक्ष्मी नरसिंह करावलंबम् स्तोत्र प्रेरित झाले, असे भाविक स्मरतात. श्री रामानुजाचार्य आणि स्वामी वेदांत देशिक यांचीही येथे स्मृती जपली जाते. स्वामी वेदांत देशिक यांनी भगवानांच्या स्तुतीत गरुड दंडकम् आणि नरसिंह अष्टकम् रचले.

श्री अहोबिल मठाचा उगम चौदाव्या शतकापर्यंत जातो; त्याच्या परंपरेनुसार भगवान मालोला नरसिंहांनी तरुण विद्वान किदांबी श्रीनिवासाचार्य यांना संन्यास घेण्याची आज्ञा केली. ते पहिले पीठाधिपती, श्री आदिवण सठकोप जीयर स्वामी, झाले. काही अभ्यासकांनी मठाचा काळ थोडा नंतरचा असल्याचे सुचवले आहे, तरी त्याची पीठाधिपतींची परंपरा अखंड चालू आहे; ती भगवान मालोला नरसिंहांच्या उत्सव मूर्तीसह भारतभर प्रवास करते. विजयनगर शासक, ज्यात श्री कृष्णदेवरायांचाही समावेश होतो, मंदिरे आणि त्यांच्या दगडी मंडपांचे आश्रयदाते म्हणून स्मरले जातात.

अहोबिलमला भेट देणारे यात्रेकरू आणि साधक नरसिंह महामंत्राचे चिंतन करतात:

अनुवाद:

"मी भगवान नरसिंहांना वंदन करतो, जे उग्र, वीर, महाविष्णू आहेत, जे सर्वत्र सर्वोच्च तेजाने प्रज्वलित आहेत आणि सर्व दिशांना मुखे असलेले आहेत. जे दुष्टांना भयंकर पण शरणागतांना अत्यंत कल्याणकारी आहेत, जे मृत्यूचाही मृत्यू आहेत, त्यांना मी साष्टांग प्रणाम करतो."