မင်း၏ စစ်ဆင်မ
ဇာတ်တော် အမှတ် ၄၀၉ ဖြစ်သော ဒဠှဓမ္မဇာတ်သည် ရှေးကာလ ဗာရာဏသီပြည်တွင် ဇာတ်ကြောင်းအမည် ရရှိသည့် ဘုရင် ဒဠှဓမ္မ ကိုယ်တိုင် စိုးစံစဉ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုဘဝ၌ ဘုရားလောင်းသည် မင်း၏ ကိုယ်ပိုင် အမတ်ကြီးနှင့် ဦးဆောင် အကြံပေးအဖြစ် ဖွားမြင်တော်မူ၍ မင်းဝတ်တရားနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်းဆိုင်ရာ ဓလေ့များကို နက်နက်နဲနဲ ကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။ မင်းတွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဆင်မတစ်ကောင် ရှိ၏။ ဇာတ်ကြောင်းတွင် နာမည် မပေးထားသော်လည်း ထူးကဲသော ခံနိုင်ရည်၊ ကြီးမားသော အမြန်နှုန်းနှင့် မတုန်လှုပ်သော သတ္တိ ရှိသည်။ မင်း၏ ကိုယ်တော်ပိုင် တမန်အဖြစ် စေလွှတ်သောအခါ တစ်ရက်တည်းဖြင့် ယူဇနာ တစ်ရာ အကွာအဝေးကို ဖြတ်သန်းနိုင်၏။ မင်း ငယ်ရွယ်စဉ်က ထိုဆင်မပေါ်တွင် စစ်ချီကြွ၍ ရန်သူ၏ မြင်းတပ်များကို ဖြိုခွင်းကာ ခိုင်ခံ့သော တံတိုင်းများကို ဖောက်ထွင်းခဲ့၏။ တောင်ကြားလမ်းများတွင် လက်နက်များကိုလည်း သယ်ဆောင်ခဲ့၏။ ထိုဆင်မ၏ သစ္စာကို ကျေနပ်သဖြင့် မင်းသည် ဆင်စွယ်များကို ရွှေဖြင့် ချယ်မှုန်း၍ ရနံ့ကောင်းသော ဒေဝဒါရု သစ်ဖြင့် ဆောက်ထားသော ဆင်ဆောင်တွင် နေစေ၏။ ရွှေခွက်များဖြင့် ပျားရည်ရောနှော ထားသော ဆန်ကို ကျွေးမွေး၏။ မင်းသည် မိမိ၏ နန်းတော်သားအပေါင်းရှေ့၌ ထိုဆင်မသည် မိမိ စစ်တပ်၏ အသက်ရှင်သော ရတနာ ဖြစ်ကြောင်း ပွင့်လင်းစွာ ကြေညာ၏။ မိမိပိုင်သမျှ အရာများထဲတွင် ဤဆင်မထက် တန်ဖိုးရှိသော မည်သည့်အရာမျှ မရှိဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဂုဏ်သိက္ခာ ရုပ်သိမ်းခံရခြင်း
ဆယ်စုနှစ်များ ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ သစ္စာရှိသော သတ္တဝါအား အိုမင်းမှု ရောက်ရှိလာသောအခါ ၎င်း၏ ခြေလက်များ အားနည်းလာ၊ အသားအရေ တွန့်ကြေ၍ စစ်ပွဲ၏ ပင်ပန်းမှုကို မခံနိုင်တော့ပေ။ ဘုရင်သည် ၎င်း၏ သုံးဆယ်ကြာ ဆက်တိုက် သစ္စာ၊ ကိုယ်ကျိုးစွန့်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုတို့ကို မေ့လျော့ခဲ့၏။ တစ်ချိန်က ချီးမြှင့်ခဲ့သော ဂုဏ်ပြုမှုအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး ဆင်မကို တောတွင်း၌ မိမိကိုယ်တိုင် အစာရှာစားရန် ထားခဲ့၏။ မြို့ရှိ အိုးထိုးသမားတစ်ဦးသည် လှည်းလှည့်ရန် နွား လုံလောက်မှု မရှိသဖြင့် ဘုရင်ထံ ဆင်တစ်ကောင် သုံးစွဲခွင့် တောင်းခံသောအခါ ဘုရင်က ဒုတိယအကြိမ် မစဉ်းစားဘဲ ထိုသူအား ပေးအပ်လိုက်၏။ ရွှေအလှဆင်တန်ဆာများ ချွတ်ခံရသော ဆင်မကို အိုးထိုးသမားက သာမန် မစင်လှည်းတွင် ချည်နှောင်ဆွဲစေလိုက်ပြီး၊ တစ်ချိန်က ဘုရင်၏ တမန်အဖြစ် ပြေးလွှားခဲ့ဖူးသော ဗာရာဏသီ မြို့၏ ဖုန်ထူသော လမ်းများတွင် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ဆွဲယူစေ၏။
ဆင်မ၏ ငိုကြွေးခြင်း
တစ်နေ့ နံနက်တွင် ဘုရားလောင်းသည် နံနက်ပိုင်း ဘုရင့်ထံတော် ဆွေးနွေးပွဲသို့ နန်းတော်သို့ ကြွတော်မူစဉ် အိုမင်းသော ဆင်မသည် လမ်းမပေါ်တွင် ကြွလာသော ၎င်း၏ ရထားကို မှတ်မိလိုက်၏။ သနားဖွယ် တဲ့တိုး ညည်းညူ၍ သူ့ရှေ့ရှိ ဖုန်မြေထဲ ဒူးထောက်ကျသွားပြီး၊ အိုးထိုးသမား၏ လေးလံသော သစ်ထမ်း ကြောင့် နေ့စဉ် လည်ပင်းတွင် ပွန်းပဲ့နေသော အနာဒဏ်ရာများကို ပြ၏။ ၎င်း၏ အရှက်ကွဲမှုကြောင့် နှလုံးထိခိုက်သွားသော ဘုရားလောင်းသည် ရထားမှ ဆင်းကာ ဆင်မ၏ နဖူးကို နူးညံ့စွာ ပွတ်သပ်ပြီး ပြင်ဆင်ပေးမည်ဟု ကတိပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် နောက်ကျခြင်း မရှိဘဲ ဘုရင်ကိုယ်တိုင်ထံ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်တော်မူ၏။
ဘုရင်ကို ဆုံးမခြင်း
နန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်သောအခါ ဘုရားလောင်းက ဘုရင် ဒဠှဓမ္မအား တိုက်ရိုက် မေးတော်မူ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ တစ်ရက်တည်းဖြင့် ယူဇနာ တစ်ရာ အကွာသို့ အမိန့်တော်များ သယ်ဆောင်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲတွင် မင်း၏ သရဖူတော်ကို ကာကွယ်ခဲ့သော ကြီးမားသည့် စစ်ဆင်မကြီးသည် အဘယ်မှာ ရှိပါသနည်း?” ဘုရင်က ဂရုမစိုက်သော ဟန်ဖြင့် ဖြေ၏။ “သူ အိုမင်းလာပြီး ငါ့အတွက် ဘာမျှ အသုံးမဝင်တော့သဖြင့် သူ့ကို အိုးထိုးသမားထံ လှည်းဆွဲရန် ပေးလိုက်ပြီ။”
ဤစကားကို ကြားသောအခါ ဘုရားလောင်းက ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မေးမြန်းတော်မူ၏။ “အရှင်မင်းကြီး၊ သူသည် တစ်သက်လုံး မင်းကို ဝန်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် သာမန်လှည်းတွင် ဆွဲတပ်ရန် အိုးထိုးသမားထံ ပေးအပ်ခြင်းသည် တရားမျှတပါသလော။ မင်းသည် တစ်ချိန်က ပေးခဲ့သော ဂုဏ်ပြုမှုသည် ဆက်လက် ရရှိလိုသော ဝန်ဆောင်မှုအတွက် ပေးချေခြင်းသာ ဖြစ်ပါသလော၊ သို့မဟုတ် ပြီးခဲ့သော ဝန်ဆောင်မှုအတွက် ထိုက်တန်၍ ပေးရမည့် ဂုဏ်ပြုမှု ဖြစ်ပါသလော?”
ဂုဏ်ပြုမှု ပြန်လည်ရခြင်း
မိမိ၏ ကျေးဇူးမဲ့မှုကို ဤမျှ ရိုးရှင်းစွာ ပြောဆိုခံရသည်ကို ကြားရသောအခါ ရှက်ရွံ့စိတ်ဖြင့် ထိခိုက်သွားသော ဘုရင်သည် ချက်ချင်း ဆင်မကို အိုးထိုးသမား၏ ဝင်းထဲမှ ပြန်ခေါ်ယူ၍ မင်း၏ ဆင်ဆောင်တော်သို့ ပြန်လည် ထားရှိစေ၏။ ကျန်ရှိသော နှစ်များအတွက် သက်တောင့်သက်သာနှင့် ဂုဏ်ထူးစွာ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် သေချာ အမိန့်ပေး၏။
ဘဝဇာတ် ဖော်ပြခြင်း
တရားဒေသနာ အဆုံးတွင် ဘုရားရှင်က ဇာတ်၏ ဘဝကို ဖော်ပြတော်မူ၏။ ဇာတ်ကြောင်း၏ နှလုံးသားဖြစ်သော ကျေးဇူးမဲ့မှုနှင့် နောက်ပိုင်း ရှက်ရွံ့မှုတို့ရှိသော ဘုရင် ဒဠှဓမ္မသည် ဘုရားရှင်၏ နောက်ဆုံးဘဝ၌ ချစ်ခင်ရသော ဥပဋ္ဌာက အာနန္ဒာ ဖြစ်တော်မူ၏။ ဆုံးမစကားပြောသော အမတ်ကြီးမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဖြစ်တော်မူ၏။ ဤဇာတ်ကြောင်းကို သစ္စာရှိစွာ ဝန်ဆောင်ခဲ့သူများအပေါ် ကျေးဇူးတရား သင်ကြားပေးသော ဇာတ်တော်များထဲတွင် ထည့်သွင်း ရေတွက်ကြ၏။ ဇာတကဋ္ဌဝဏ္ဏနာ အဌကထာဆရာများက ဤသင်ခန်းစာကို ဆင်များအပြင် အိုမင်းသော ကျွန်ပုံ၊ ပင်စင်ယူပြီး စစ်သားများနှင့် ၎င်းတို့ ထောက်ပံ့ခဲ့သော အိမ်ထောင်စုများတွင် အိုမင်းလာသော မိဘများအထိ ချဲ့ထွင်ကြ၏။ ဝန်ဆောင်မှုအတွက် ပေးသော ဂုဏ်ပြုမှုသည် ထိုဂုဏ်ကို ပထမဦးဆုံး ရရှိစေသော အသုံးဝင်မှုထက် ကြာရှည်စွာ တည်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မဟုတ်ပါက ထိုအရာသည် ဂုဏ်ပြုမှု တစ်ခုမျှ မဟုတ်ဘဲ ဝန်ဆောင်မှု ရပ်ဆိုင်းသည်နှင့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် ကုန်သွယ်မှုသာ ဖြစ်ကြောင်း အဌကထာဆရာများက အလေးပေး ဆိုကြ၏။
သင်သိပါသလား?
ဒဠှဓမ္မဇာတ် (409) သည် အဖွဲ့အစည်းတွင်း ကျေးဇူးမဲ့မှုနှင့် အိုမင်းသော အလုပ်သမားများ၊ အမှုထမ်းတိရစ္ဆာန်များကို အသုံးချ၍ စွန့်ပစ်ခြင်းတို့အပေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်၏ အထင်ရှားဆုံး ဝေဖန်ချက် ဖြစ်သည်။
ရှေးခေတ် အိန္ဒိယ စစ်ပွဲများတွင် စစ်ဆင်များသည် “စတုရင်္ဂ” (လေးပါးစစ်) ၏ ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်ပြီး ဂုဏ်ထူးခြားသော ရဲဘော်ရဲဘက်များအဖြစ် ဆက်ဆံခံရသည်။
“ဒဠှဓမ္မ” ဟူသော အမည်သည် ပါဠိဘာသာဖြင့် စာလုံးအရ “ခိုင်မြဲသော ကုသိုလ်ရှိသူ” သို့မဟုတ် “တည်ကြည်သော တရား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဘုရားလောင်း၏ ဘုရင့်ရုံးတော်ရှိ မိန့်ကြားချက်သည် အလုပ်သမားများအတွက် ကျင့်ဝတ်အရ အနားယူခြင်းနှင့် တသက်တာ ကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ အစောဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဟောကြားချက်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျင့်ဝတ်သည် ကျေးဇူးတရား (ကတညူ-ကတဝေဒီ) ၏ တာဝန်ကို လူသားများအပြင် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအထိ ချဲ့ထွင်ထားသည်။
ခေါင်းစဉ်အလိုက် ရှာဖွေရန်
Buddha
ဗုဒ္ဓဘာသာ မှ နောက်ထပ်
ဆက်စပ်သော ဓမ္မသင်ကြားချက်များ
တူညီသော ဓမ္မသင်ကြားချက်၊ ဓမ္မအစဉ်အလာများတစ်လျှောက် ပဲ့တင်သံ
