မဟာဗောဓိဇာတ်

ဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပညာပါရမီနှင့် စပ်ဆိုင်သော ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကို မဟာဥမ္မဂ္ဂ၌လည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရားရှင်က ယခုသာမက အတိတ်ကာလ၌လည်း တထာဂတသည် ပညာရှိ၍ ငြင်းခုံသူအပေါင်းကို အနိုင်ယူခဲ့ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ ပါဠိဇာတကဋ္ဌကထာက ဤဇာတ်ကို အမှတ် ၅၂၈ မဟာဗောဓိဇာတ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

ဗြဟ္မဒတ်မင်းလက်ထက်တွင် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့၌ ချမ်းသာသော မြောက်ပိုင်းဗြာဟ္မဏမျိုးနွယ်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ငယ်ဘောဓိဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ တက္ကသိုလ်ပြည်၌ ပညာသင်ကြားပြီးနောက် အချိန်အတန်ကြာ အိမ်ထောင်သားအဖြစ် နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကာမဂုဏ်များကို စွန့်လွှတ်ကာ ဟိမဝန္တာဒေသသို့ သွား၍ အမြစ်အပင်နှင့် တောသီးတောပင်များဖြင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိုးရာသီတွင် တောင်ပေါ်မှ ဆင်းလာပြီး ဗာရာဏသီအနီးသို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်လာသည်။

သူသည် မင်းဥယျာဉ်တော်၌ တည်းခိုပြီး နောက်တစ်နေ့ ဆွမ်းခံရန် နန်းတော်တံခါးဝသို့ သွားသည်။ မင်းကြီးက ပြတင်းမှ သူ၏ ငြိမ်သက်သော အပြုအမူကို မြင်ရပြီး အတွင်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ နန်းတော်ခုတင်ပေါ်တွင် ထိုင်စေခဲ့သည်။ ဆွမ်းစားပြီးနောက် မင်းကြီးက ဥယျာဉ်တွင် နေရန် တောင်းဆိုပြီး အရွက်ဖြင့် ဆောက်ထားသော ကျောင်းကလေးတစ်ခု ပေးခဲ့သည်။ ဘောဓိသည် နေ့စဉ် နန်းတော်သို့ ကြွလာပြီး မင်းကြီး၏ ထမင်းစားပွဲ၌ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးခံရသည်။ ဤနည်းဖြင့် ၁၂ နှစ် ကုန်လွန်ခဲ့သည်။

မင်းကြီးတွင် မင်းတာဝန်ကို သင်ပေးသော အမတ်ငါးဦး ရှိသည်။ တစ်ဦးက ဖြစ်ပျက်သမျှ၏ နောက်ကွယ်တွင် အကြောင်းမရှိဟု ငြင်းသည်။ နောက်တစ်ဦးက အရာခပ်သိမ်းသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားဖန်ဆင်းရှင်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။ တစ်ဦးက ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှု အားလုံးသည် အတိတ်ကံမှ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။ တစ်ဦးက သေခြင်းသည် ပျက်သုဉ်းခြင်းဟု ယုံကြည်သည်။ ငါးဦးမြောက်မှာ ခတ္တိယဝါဒကို သင်ကြားသည်။ ကိုယ့်အကျိုးကို မိဘကိုပင် စွန့်လွှတ်ပြီး ရှာဖွေရမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဤငါးဦးကို တရားသူကြီးအဖြစ်လည်း ထိုင်စေခဲ့ပြီး သူတို့သည် လာဘ်စားကြသည်။

တစ်နေ့ မှားယွင်းသော တရားစွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သူ တစ်ဦးက ဘောဓိ နန်းတော်သို့ ဝင်သွားသည်ကို မြင်ရသည်။ ထိုသူသည် ရသေ့ကို ကန်တော့ပြီး အမတ်တို့က လာဘ်ယူ၍ သူ၏ပစ္စည်းကို လုယူခဲ့ကြကြောင်း တိုင်ကြားသည်။ သနားစိတ်ဖြင့် ရသေ့သည် တရားရုံးသို့ သွား၍ ထိုသူ၏ ပစ္စည်းကို ပြန်ရစေသော ဖြောင့်မတ်သည့် စီရင်ချက်ကို ပေးခဲ့သည်။ လူတို့က ကျယ်လောင်စွာ ချီးမွမ်းကြသည်။ မင်းကြီးက အသံကြားပြီး အကြောင်းကို သိရှိကာ ရသေ့အား နေ့စဉ် တရားသူကြီးအဖြစ် ထိုင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်ပြီးနောက် ဘောဓိက သဘောတူခဲ့သည်။

မှားယွင်းသော တရားစွဲများကို နားထောင်ခြင်း မရှိတော့ပြီ၊ အမတ်တို့လည်း လာဘ်မရတော့ပေ။ သူတို့က ကုန်ကြံစွပ်စွဲခြင်းဖြင့် ရသေ့ကို ဖျက်ဆီးရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ သူတို့က မင်းကြီးအား ဘောဓိသည် မင်းကို ဘေးဒုက္ခပေးလိုသည်ဟု ပြောကြသည်။ မင်းကြီးက အစပိုင်းတွင် မယုံခဲ့ပါ။ သူတို့က ပြည်သူအားလုံးသည် ဘောဓိကို အားထားကြပြီး ထိုငါးဦးသာ ဘောဓိ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်သို့ မရောက်သူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဘောဓိကို လိုက်ပါသော လူအုပ်ကို စောင့်ကြည့်ရန် မင်းကြီးအား တိုက်တွန်းကြပြီး၊ မင်းကြီးသည် တရားစွဲဆိုရန်လာသူများကို မြင်ရသဖြင့် ၎င်းတို့ကို အမှုထမ်းများဟု မှားထင်ခဲ့သည်။

မင်းကြီးသည် ရသေ့အား ပေးသော ရိုသေမှုကို တဖြည်းဖြည်း လျှော့ချလာသည်။ ပထမ၌ ဘောဓိကို အလှဆင်မှုမရှိသော ခုတင်ပေါ်တွင် ထိုင်စေခဲ့ပြီး၊ နောက်တွင် ရောနှောသော အစားအစာကို ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဆောက်အအုံ၏ လှေကားထိပ်တွင် ထားပြီး၊ နောက်ဆုံး၌ အောက်ထပ်ဆင်ဝင်းတွင် အရည်ပျော်ဟင်းချို ခပ်သာသာနှင့် ထားခဲ့သည်။ ဘောဓိသည် ပြောင်းလဲမှုတိုင်းကို သတိပြုမိပြီး ကိုယ်တိုင် စွပ်စွဲခံရကြောင်း နားလည်ခဲ့သည်။ သို့သော် သေချာသည်ကို သိပြီးမှ ထွက်သွားမည်ဟု တွေးကာ စောင့်နေခဲ့သည်။ အမတ်တို့က မင်းကြီးအား ဘောဓိသည် နန်းရလိုသောကြောင့် မထွက်သွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြပြီး၊ မင်းကြီးသည် နောက်တစ်နေ့ သူ၏အသက်ကို ဖျက်ဆီးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

ထိုည မင်းကြီးသည် ဘောဓိ၏ ၁၂ နှစ်ကြာ သင်ကြားချက်များကို အမှတ်ရကာ ဝမ်းနည်းခဲ့သည်။ သူသည် ထိုအမိန့်ကို ဘုရင်မကြီးအား ပြောပြခဲ့ပြီး၊ ဘုရင်မကြီးက မိမိ၏ ဘေးကင်းရေးကို ဂရုပြုရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မျိုးကောင်းမြင့်ပြီး မင်းကြီး၏ အချစ်တော်ဖြစ်သော အဝါရောင်ခွေးတစ်ကောင်က ထိုစကားကို နားထောင်ခဲ့သည်။ မိုးလင်းချိန်တွင် ခွေးသည် တံခါးခုံပေါ်တွင် လှဲလျောင်းနေခဲ့သည်။ ဘောဓိ ချဉ်းကပ်လာသောအခါ ခွေးက သွားဖြဲ၍ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ဟောင်ခဲ့သည်။ အသံအားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သိသော ဘောဓိသည် အခြေအနေကို နားလည်ပြီး ဥယျာဉ်သို့ ပြန်လှည့်ကာ ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းခဲ့သည်။

မင်းကြီးသည် ဥယျာဉ်သို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်ပြီး ရသေ့ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ သူသည် ဂါထာဖြင့် ဘောဓိ ဘာကြောင့် ထွက်သွားမည်နည်းဟု မေးခဲ့သည်။ ဘောဓိက ၁၂ နှစ်တိုင်တိုင် ခွေးသည် တစ်ခါမှ မဟောင်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ယနေ့ သွားဖြဲပြီး မင်းကြီးက ဘုရင်မကြီးအား ပြောသောစကားကို ကြားပြီးနောက် သတိပေးခဲ့ကြောင်း ပြန်ဖြေခဲ့သည်။ မင်းကြီးက မိမိ၏ အမှားကို ဝန်ခံပြီး ဆက်နေရန် တောင်းပန်ခဲ့သည်။ ဘောဓိက ပညာရှိသူသည် မိမိကိုယ်တိုင် မကြည့်ဘဲ သူတစ်ပါး၏ စကားကို လိုက်နာသူနှင့် မနေတတ်ကြောင်း ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် အလည်အပတ် များလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် နည်းလွန်းခြင်းကြောင့် မိတ်ဆွေဖြစ်မှု ပျက်ယွင်းတတ်ကြောင်း ပြောပြပြီး ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။

ရသေ့ထွက်သွားပြီးနောက် အမတ်တို့သည် သူပြန်လာမည်ကို စိုးရိမ်ပြီး ပို၍ ဆိုးသော ကုန်ကြံစွပ်စွဲမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူတို့က မင်းကြီးအား ဘောဓိနှင့် ဘုရင်မကြီးတို့သည် မင်းကို ကြံစည်ရန် စကားလွှတ်နေကြသည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ စုံစမ်းခြင်းမရှိဘဲ မင်းကြီးသည် ဘုရင်မကြီးအား သေဒဏ်ပေးရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘုရင်မကြီး၏ သားလေးယောက်တို့သည် မင်းကြီး၏ ရန်သူများဖြစ်လာပြီး၊ မင်းကြီးသည် ကြောက်ရွံ့စိတ်ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ဘောဓိသည် ထိုသတင်းကို ကြားရသောအခါ မင်းသားများကို ငြိမ်းစေနိုင်ပြီး မင်းကြီးကို ကယ်တင်နိုင်သူ မိမိတစ်ယောက်တည်းသာ ရှိသည်ဟု တွေးခဲ့သည်။ ဟိမဝန္တာတောင်မှ ထွက်ခွာ၍ ဗာရာဏသီဘက်သို့ သွားခဲ့သည်။

နယ်စပ်ရွာတစ်ရွာ၌ ရွာသားများက ဘောဓိအား မျောက်တစ်ကောင် ပေးခဲ့သည်။ သူသည် သားကိုလက်ခံပြီး သားရေကို တောင်းခဲ့သည်။ သူသည် သားရေကို အရိုင်းအစိုင်းမရှိသည်အထိ ခြောက်အောင်ကြိုးစားပြီး အနံ့ပျောက်သည်အထိ ပြုပြင်ကာ၊ ထိုသားရေဖြင့် ဝတ်ရုံများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဗာရာဏသီသို့ ရောက်သောအခါ သူသည် ပထမဦးစွာ မင်းသား လေးဦးအား ဖခင်ကို မထိခိုက်စေရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး သူတို့နှင့် ပြန်လည်ပြေလည်အောင် ပြုလုပ်ပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် မင်းဥယျာဉ်တော်သို့ ဝင်ပြီး ကျောက်ပြားတစ်ခုပေါ်တွင် ထိုင်ကာ၊ ထိုသားရေကို အပေါ်တွင် ခင်းခဲ့သည်။ ဥယျာဉ်စောင့်က မင်းကြီးအား ပြောပြခဲ့ပြီး၊ မင်းကြီးသည် အမတ်ငါးဦးနှင့်အတူ ရောက်လာကာ ထိုင်ချပြီး သူ့ကို စကားပြောခဲ့သည်။

ဘောဓိက သားရေကို ပွတ်သပ်နေစဉ် မင်းကြီးက မေးသောအခါ၊ ဤမျောက်သည် မိမိအတွက် အလွန်အသုံးတည့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မိမိကို ကျောပေါ်တင်ပြီး သွားခဲ့ကြောင်း၊ ရေအိုးကို ကိုင်ပေးခဲ့ကြောင်း၊ နေရာကို ရှင်းလင်းပေးခဲ့ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ အမတ်တို့က ရယ်မောပြီး သူ့ကို လူသတ်သမားနှင့် သူငယ်ချင်းကို သစ္စာဖောက်သူဟု ခေါ်ကြသည်။

အကြောင်းကို ငြင်းသူအား ဘောဓိက၊ လုပ်ရပ်အားလုံး အကြောင်းမဲ့ ဖြစ်ပါက သူ၏ လုပ်ရပ်ကို အပြစ်တင်၍မရဟု ဖြေခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးဘုရားကို ယုံသူအား ထိုအပြစ်သည် ထိုဘုရားအပေါ် ကျရောက်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ အတိတ်ကံကို ယုံသူအား မျောက်သည် ဟောင်းနွမ်းသော အကြွေးကို ဆပ်နေခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဥစ္ဆေဒဝါဒီအား လောကကြီးသည် ဖျက်ဆီးခံရမည့်အရာဖြစ်သဖြင့် မည်သည့်အရာကိုမျှ ထိခိုက်စေနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ခတ္တိယအား သူ၏ လုပ်ရပ်သည် မိမိ၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်သာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဤအယူတစ်ခုစီသည် စွပ်စွဲသူ၏ အယူဝါဒပင် ဖြစ်ပြီး ပြန်လည်၍ ပြောသူ၏ ပါးစပ်သို့ ပြန်ရောက်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

အမတ်ငါးဦးကို တိတ်ဆိတ်စေပြီးနောက် ဘောဓိက မင်းကြီးအား ဤလူတို့သည် မင်း၏ နိုင်ငံကို လုယက်သော ခိုးဝှက်သူကြီးများဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ သူသည် ဂါထာဖြင့် မင်းသည် တရားနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မစိုက်မှီ အသီးကို စောစောခူးပါက မျိုးစေ့ ပျက်စီးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပညာရှိများ၊ စစ်သားများ၊ ကုန်သည်များ သို့မဟုတ် အပြစ်မရှိသော မယားကို ညှဉ်းဆဲပါက ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် မင်းသားလေးဦးကို ခေါ်ယူပြီး မင်းကြီးထံ ခွင့်လွှတ်တောင်းရန် တိုက်တွန်းကာ၊ မင်းကြီးကို သူတို့အား ခွင့်လွှတ်ရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် ထိုငါးဦးကို သေဒဏ်ပေးလိုခဲ့ပြီး သို့မဟုတ် လက်ခြေများ ဖြတ်ပစ်လိုခဲ့သည်။ ဘောဓိက ထိုသို့ မပြုသင့်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့၏ ပစ္စည်းများ သိမ်းဆည်းခံရပြီး လူသိရှင်ကြား အရှက်ခွဲခံရကာ နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။

ဘုရားရှင်သည် သင်ခန်းစာကို အဆုံးသတ်တော်မူပြီး၊ ယခုသာမက အတိတ်ကာလ၌လည်း တထာဂတသည် ပညာရှိ၍ ငြင်းခုံသူအပေါင်းကို အနိုင်ယူခဲ့ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်၏ ဖြစ်တည်မှုကို ဖော်ပြတော်မူသည်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဆရာငါးဦးမှာ ပူရဏကဿပ၊ မက္ခလိဂေါသာလ၊ ပကုဓကစ္စာယန၊ အဇိတကေသကမ္ဗလ နှင့် နိဂဏ္ဌနာထပုတ္တ တို့ ဖြစ်သည်။ အဝါရောင်ခွေးမှာ အာနန္ဒာ ဖြစ်သည်။ လှည့်လည်သွားလာသော ရသေ့ မဟာဗောဓိမှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ဖြစ်သည်။

မဟာဗောဓိ၏ မျောက်သားရေ အကြောင်းပြချက်သည် အငြင်းပွားမှုတစ်ခုကို ရိုးရိုးအနိုင်ယူခြင်းမျှ မဟုတ်ပါ။ ထိုအယူဝါဒငါးမျိုးကို အလေးထားစဉ်စားပါက သူတို့ ရှင်းပြလိုသော ဆိုးကျိုးတစ်ခုစီကို ကာကွယ်ပေးနေကြောင်း ပြသသည်။ အကြောင်းကို ငြင်းပယ်သော၊ အရာရာကို ဘုရားတစ်ပါးထံ အပ်နှံသော၊ သို့မဟုတ် အဖြစ်အပျက်အားလုံးကို အတိတ်တွင် ချိတ်ဆက်ထားသော တရားတို့တွင် တာဝန်ယူမှုအတွက် နေရာ မကျန်ပေ။ ဆွေမျိုးထက် ကိုယ်ကျိုးကို ဦးစားပေးသော အယူဝါဒတွင် ယုံကြည်မှုအတွက် နေရာ မကျန်ပေ။ ဤဇာတ်တော်သည် ရသေ့၏ စိတ်ရှည်မှု၊ တိတ်တဆိတ် ထွက်ခွာလိုသော စိတ်ဆန္ဒနှင့် အခြားသူများ အန္တရာယ်ကြုံရစဉ် ပြန်လာရန် အဆင်သင့်ဖြစ်မှုကိုလည်း ရိုသေလေးစားသည်။ ဤနေရာတွင် ပညာဆိုသည်မှာ လိမ္မာမှုတစ်မျိုးသာ မဟုတ်ပါ။ မိမိကို ညှဉ်းဆဲခဲ့သူများကိုပင် ကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ နောက်ဆုံး၌ လက်စားချေခြင်းကို ငြင်းဆန်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။