မဟာသုဒဿနဇာတ်

မဟာသုဒဿနဇာတ်သည် ပါဠိပိဋကတ်တွင် အမှတ် ၉၅ ဖြစ်ပြီး ဇာတကအဋ္ဌကထာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရားရှင် သေခါနီးအိပ်ရာပေါ်၌ လှဲလျောင်းနေစဉ် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဤဇာတ်တော်သည် ငယ်သောမြို့၌ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်မစံစေရန် အာနန္ဒာ တောင်းပန်သော စကားကို ဖြေကြားခြင်းဖြစ်သည်။ နာလဂ္ဂါမ်ရွာ၌ ဖွားသော သာရိပုတ္တသည် ကတ္တိကလ၊ လပြည့်နေ့တွင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံခဲ့ကြောင်း ဘုရားရှင် ဆင်ခြင်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုလနှင့်ပင် လဆုတ်ကာလ၌ ကြီးမြတ်သော မောဂ္ဂလ္လာနလည်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ဒုတိယအဓိကတပည့်နှစ်ပါး ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဘုရားရှင်သည် ကုသိနာရုံ၌ ကိုယ်တော်လည်း ပရိနိဗ္ဗာန်စံမည်ဟု ကြံတော်မူခဲ့သည်။ ဆွမ်းခံခရီးတော်အတွင်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး သာလပင်အစုံကြား (ဗုဒ္ဓဓမ္မ ရိုးရာတွင် အထူးရိုသေသော ပန်းပွင့်သည့် မြင့်မားသော သစ်ပင်များ) မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော အိပ်ရာ၌ လှဲလျောင်းတော်မူကာ နောက်တစ်ကြိမ် ထပြန်တော်မမူတော့ပေ။ ရဟန်းကြီး အာနန္ဒာက မြတ်စွာဘုရားသည် တောအုပ်ထဲရှိ ရိုင်းစိုင်းသော ငယ်သောမြို့၌ မစံသင့်ဟု လျှောက်ထားသည်။ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ သို့မဟုတ် အခြားကြီးမားသော မြို့တစ်မြို့မှာ ကိုယ်တော် ပရိနိဗ္ဗာန်စံရာ နေရာ ဖြစ်သင့်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဘုရားရှင်က အာနန္ဒာအား ဤနေရာကို ဆင်းရဲသော ငယ်သည့်မြို့ဟု မခေါ်ရန် မိန့်တော်မူသည်။ သုဒဿနမင်းသည် ကမ္ဘာကို အုပ်စိုးသည့်ကာလ၌ ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ဤနေရာ၌ နေခဲ့ဖူးကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ဤနေရာသည် ရတနာတံတိုင်းများဖြင့် ပတ်ထားသော၊ ပတ်လည် ယူဇနာ ဆယ်နှစ်ခန့်ရှိသည့် ကြီးမားသော မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရဟန်းကြီး၏ တောင်းဆိုချက်အရ အတိတ်ဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြတော်မူပြီး မဟာသုဒဿနသုတ်ကိုလည်း ဟောကြားတော်မူသည်။

ဇာတ်တော်သည် နောက်ဆုံးပိုင်းမှ ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်ဆိုသည်။ မိဖုရား သုဘဒ္ဒါသည် ဓမ္မပြာသာဒ်မှ ဆင်းလာသော ကိုယ်တော်ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထန်းပင်တောအတွင်း ပြင်ဆင်ထားသော အိပ်ရာ၌ ညာဘက်ကိုလှည့်၍ လှဲလျောင်းနေသည်။ ထိုအိပ်ရာသည် ရွှေနှင့် ကျောက်မျက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ထိုအိပ်ရာမှ နောက်တစ်ကြိမ် ထမည်မဟုတ်ပေ။ မိဖုရားက နူးညံ့စွာ နိုင်ငံတော်အကြောင်း ပြောဆိုရာ မြို့ပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်ရှိပြီး၊ ထိုအထဲတွင် နန်းတော်မြို့ ကုသာဝတီသည် ပင်မဖြစ်ကာ၊ ထိုအားလုံးကို ကိုယ်တော်က အုပ်စိုးသည်ဟု ဆိုသည်။

သုဒဿနမင်းက ထိုသို့ မပြောရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့အစား ဤမြို့ကိုသာ စိတ်ထားစေရန်၊ အခြားမြို့များကို တမ်းတခြင်း မပြုရန် ဆော်ဩပေးရန် ပြောသည်။ မိဖုရားက အကြောင်းမေးသောအခါ ထိုနေ့တွင် ကိုယ်တော် သေဆုံးမည်ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောသည်။ မျက်ရည်များ စီးကျနေသော မိဖုရားသည် မင်းကြီး တောင်းဆိုသော စကားကို အတတ်နိုင်ဆုံး ပြောဆိုနိုင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မိဖုရားသည် ငို၍ ကြေကွဲစွာ ညည်းတွားသည်။ နန်းတွင်းမှ အခြားသော အမျိုးသမီးများ၊ အရေအတွက် ရှစ်သောင်းလေးထောင်လည်း ငိုကြွေးညည်းတွားကြသည်။ အမတ်များအနက် တစ်ယောက်မျှ မထိန်းနိုင်ဘဲ အားလုံးက ဝမ်းနည်းသော အသံတစ်ခုတည်းဖြင့် ပူးပေါင်းကြသည်။ နန်းတော်တစ်ခုလုံးက ကြီးမြတ်သော မင်းကြီး ထွက်သွားမည်ကို သိလာကြသည်။

ဗောဓိသတ္တဝ်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် စကားတစ်ခွန်းပြောသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ငိုကြွေးသံ ငြိမ်သွားသည်။ ထို့နောက် မိဖုရားဘက်သို့ လှည့်၍ မငိုကြွေးရ၊ မညည်းတွားရဟု မိန့်တော်မူသည်။ နှမ်းစေ့ငယ်တစ်စေ့အထိ ပြုပြင်ထားသော မည်သည့်ဝတ္ထုမျှ မတည်မြဲကြောင်း ဟောကြားသည်။ အားလုံး အနိစ္စဖြစ်ကြ၍ အားလုံး ပျက်စီးရမည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ မိဖုရားအတွက် ဂါထာတစ်ပုဒ်ကို ရွတ်ဆိုတော်မူသည်။ ထိုဂါထာတွင် သင်္ခါရများသည် အနိစ္စဖြစ်ကြောင်း၊ ကြီးပွားခြင်းနှင့် ယိုယွင်းခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ သဘောဖြစ်ကြောင်း၊ ပေါ်ထွက်ပြီး ပြန်ပျက်ကြောင်း၊ ၎င်းတို့ ငြိမ်သက်သွားသည့်အခါသည် အမြတ်ဆုံးအခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း ပါဝင်သည်။

ဤနည်းဖြင့် ကြီးမြတ်သော သုဒဿနသည် နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်ချက်အဖြစ် ထားပြီး တရားဒေသနာကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ကျန်ရှိသော လူအုပ်ကြီးကို ရိုးရှင်းသော ဩဝါဒ ပေးခဲ့သည်- ဒါန ပြုကြ၊ သီလ စောင့်ကြ၊ ဥပုသ်နေ့များကို ဆောက်တည်ကြ ဟုဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော် ရရှိခဲ့သော လားရာသည် နတ်ပြည်၌ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကို ငြင်းဆိုခြင်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းသည် မည်သည့်နေရာသို့ ဦးတည်သည်ကို ပြသခြင်းဖြင့် နှစ်သိမ့်ခဲ့သည်။

တရားဒေသနာ ပြီးဆုံးသောအခါ ဘုရားရှင်သည် ဇာတ်ဝင်ခန်းကို ဖော်ပြတော်မူသည်။ ရာဟုလာ၏ မိခင်သည် ထိုကာလ၏ မိဖုရား သုဘဒ္ဒါ ဖြစ်ပြီး ရာဟုလာသည် မင်းကြီး၏ အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ တပည့်တော်များသည် အမတ်များ ဖြစ်ပြီး ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်သည် ကြီးမြတ်သော သုဒဿန ဖြစ်သည်။ ဘာသာပြန်ချက်ရှိ မှတ်ချက်တစ်ခုက ဤဇာတ်တော်၏ ဖွံ့ဖြိုးပုံအတွက် ဖတ်ရှုသူများကို မဟာပရိနိဗ္ဗာန်သုတ်နှင့် မဟာသုဒဿနသုတ်သို့ ညွှန်ပြသည်။

ဇာတ်တော်သည် အာနန္ဒာ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို တိတ်ဆိတ်စွာ ပြောင်းပြန်ပြန်ဖြေသည်။ ငယ်သော ဖုန်ထူသည့် မြို့တစ်မြို့သည် တစ်ချိန်က မြို့ပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်၏ မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကြီးမြတ်သော မင်းကြီးတစ်ပါး ထိုနေရာ၌ သေဆုံးခဲ့သည်။ ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် ငယ်ခြင်းတို့သည် အခြားအရာများကဲ့သို့ ပေါ်ပေါက်ပြီး ပျက်စီးသွားသော အခြေအနေများ ဖြစ်ကြောင်း ဇာတ်တော်က ဖော်ပြသည်။ ဘုရားရှင်သည် အာနန္ဒာအား ရှေးဟောင်းဘုန်းတန်ခိုးကို ချီးမွမ်းစေခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ထိုဘုန်းတန်ခိုးပင်လျှင် ကုန်ဆုံးသွားကြောင်းနှင့် နောက်ဆုံးအချိန်တွင် ဟောကြားခဲ့သော ဂါထာသည် ယခုတိုင် မှန်ကန်ဆဲဖြစ်ကြောင်း မြင်စေလိုသည်။ နေရာတစ်ခုသည် ၎င်း၏ အရွယ်အစားကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုနေရာ၌ သိမြင်ခဲ့သော အရာကြောင့် တန်ဖိုးရှိလာသည်။