သောမနဿဇာတ်

ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ဘုရားရှင်သည် မိမိ၏ ဆွေမျိုးညီတော် ဒေဝဒတ်က ထပ်မံ၍ ကိုယ်တော်၏ အသက်ကို သတ်ဖြတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူ၏။ “ရဟန်းတို့၊ ဒေဝဒတ်သည် ငါ့ကို သတ်ရန် ကြံစည်ခြင်းမှာ ဤတစ်ကြိမ်တည်း မဟုတ်ပါ။ ယခင်ကလည်း ထိုနည်းတူ ပြုခဲ့ပါသည်” ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် အတိတ်ကာလ ဘဝတစ်ခု၏ အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူ၏။

ကုရုနိုင်ငံ၊ ဥတ္တရပဉ္စာလမြို့တွင် ရေနု အမည်ရှိသော မင်းတစ်ပါး နန်းစံတော်မူခဲ့သည်။ ထိုကာလ၌ ရသေ့ မဟာရက္ခိတသည် ရသေ့ငါးရာနှင့်အတူ ဟိမဝန္တာတောင်၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဆားနှင့် ဟင်းခတ်ဆေး ရှာဖွေရန် ခရီးသွားရင်း ၎င်းသည် အဖော်များနှင့်အတူ ဥတ္တရပဉ္စာလသို့ ရောက်လာပြီး ဘုရင့်ဥယျာဉ်တော်တွင် နေရာယူခဲ့သည်။ ရေနုမင်းသည် ရသေ့တို့၏ ကြည်လင်သော အပြုအမူကို နှစ်သက်တော်မူ၍ ရသေ့များကို နန်းတော်သို့ ဖိတ်ကြားကာ ကောင်းမွန်သော အစားအစာဖြင့် ဧည့်ခံပြီး ထိုနေရာ၌ မိုးရာသီကို သီတင်းသုံးရန် တောင်းဆိုကာ လိုအပ်သမျှကို ပံ့ပိုးတော်မူသည်။ မင်းသည် သားမရှိသဖြင့် သားတော် ရရှိရန် ဆန္ဒရှိသော်လည်း ထိုအချိန်အထိ မည်သူမျှ မွေးဖွားခြင်း မရှိသေးပေ။

မိုးရာသီ ကုန်ဆုံးသောအခါ မဟာရက္ခိတသည် ဟိမဝန္တာသို့ ပြန်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ လမ်းခရီး၌ နေ့လယ်အချိန် အရိပ်ကောင်းသော သစ်ပင်အောက်တွင် နားနေစဉ် ၎င်း၏ အဖော်များက မင်း၏ သားမရှိခြင်းနှင့် မျိုးဆက်ဆက်ခံမည့် သားတော် မွေးဖွားလာပါက မည်မျှ ကံကောင်းမည်ကို စကားပြောကြသည်။ မဟာရက္ခိတသည် ၎င်းတို့၏ စကားကို ဆင်ခြင်ကာ မိမိ၏ ဉာဏ်အမြင်ဖြင့် မင်း၌ သားတော် အမှန်တကယ် ဖြစ်လာမည်ကို သိမြင်ပြီး “ကြောက်ရွံ့စရာ မလိုပါ၊ ရဲဘော်တို့။ ဤနေ့ မနက်ခင်းတွင်ပင် နတ်သားတစ်ပါး ဆင်းသက်လာပြီး အဓိကမိဖုရား၏ ဝမ်းတွင် တည်လိမ့်မည်” ဟု ကြေညာတော်မူ၏။

ထိုအဖွဲ့တွင် စစ်မှန်သော ဉာဏ်အမြင် တစ်စုံတစ်ရာ မရှိဘဲ စစ်မှန်သော ရသေ့များကြားတွင် နေထိုင်သည့် လိမ်လည်သူ ရသေ့တစ်ယောက် ပါဝင်နေသည်။ ထိုဗျာဒိတ်ကို ကြားရသောအခါ ၎င်းသည် ထိုအရာတွင် မိမိ၏ ကံကောင်းမှုကို မြင်ပြီး နောက်ကျန်ခဲ့နိုင်ရန် ရုတ်တရက် နေမကောင်းဟု ဟန်ဆောင်လိုက်သည်။ လိမ်ညာမှုကို တစ်စုံတစ်ရာ မသိဘဲ မဟာရက္ခိတက ၎င်းကို ကျန်းမာသောအခါ လိုက်ခဲ့ရန် မှာကြားပြီး စစ်မှန်သော ရသေ့များနှင့်အတူ ဟိမဝန္တာသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။

ရသေ့များ မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် လိမ်လည်သူသည် မြို့သို့ အမြန်ပြန်သွားကာ မဟာရက္ခိတ၏ ကိုယ်ပိုင်တပည့်တစ်ယောက်ဟု ဆိုကာ နန်းတော်တံခါးဝတွင် ပေါ်လာသည်။ မင်းရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်ခံရသောအခါ ၎င်းသည် မိမိတစ်ယောက်တည်းသာ “ဒိဗ္ဗစက္ခု” ဖြင့် ထိုနေ့မနက်ခင်းတွင်ပင် နတ်သားတစ်ပါး မိဖုရား၏ ဝမ်းတွင် တည်လိမ့်မည်ကို မြင်ခဲ့သည်ဟု ကြေညာသည်။ ထိုဝမ်းမြောက်ဖွယ်သတင်းကို မင်းအား ယူဆောင်ရန်သာ ပြန်လာခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ မင်းသည် ဝမ်းမြောက်ပြီး အပြည့်အဝ လိမ်ညာခံရသဖြင့် ထိုသူအား ဒိဗ္ဗစက္ခု (“ဒိဗ္ဗစက္ခုရှင်”) ဟု အမည်ပေးကာ စစ်မှန်သော ရှုမြင်နိုင်သူ ရသေ့ဟု ယုံကြည်ပြီး ဥယျာဉ်တွင် အထူးဂုဏ်ပြု နေရာချထားလိုက်သည်။

အချိန်အတန်ကြာသောအခါ ဗောဓိသတ်သည် နတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်ကာ မင်းအား ပြောကြားခဲ့သည့်အတိုင်း မိဖုရား၏ ဝမ်းတွင် တည်လာသည်။ ဖွားမြင်သောအခါ နိုင်ငံတစ်ခုလုံး ဝမ်းမြောက်ကြပြီး ၎င်းကို သောမနဿမင်းသား ဟု အမည်ပေးသည်။ ၎င်းမှာ “စိတ်နှလုံး၏ ဝမ်းမြောက်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မင်းသားကို ဘုရင့်သားတော်တစ်ပါးအတွက် ပြည့်စုံသမျှ ဂရုစိုက်မှုဖြင့် ကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။ ဒိဗ္ဗစက္ခုမှာမူ ဥယျာဉ်၏ လျှို့ဝှက်ထောင့်တစ်ခုတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက် ခြံတစ်ခု တိတ်တဆိတ် စိုက်ပျိုးပြီး မြို့မှ ဥယျာဉ်ခြံမှူးများထံ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အသီးအနှံများ ရောင်းချကာ မိမိ၏ သန့်ရှင်းသူ ဟန်ဆောင်ထားသော ဝတ်ရုံအောက်တွင် ငွေကြေးကို တိတ်တဆိတ် စုဆောင်းနေခဲ့သည်။

မင်းသားသည် ခုနစ်နှစ်အရွယ်တွင် နယ်ခြားဒေသ၌ ပုန်ကန်မှု ပေါ်ပေါက်သဖြင့် မင်းသည် ထိုပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းရန် ချီတက်သွားကာ ရသေ့ကို သားတော်၏ ထိန်းသိမ်းမှုအောက်တွင် ထားခဲ့သည်။ တစ်နေ့တွင် မင်းသားသည် ဥယျာဉ်သို့ ရောက်သွားပြီး ဒိဗ္ဗစက္ခုသည် ရေအိုးကိုင်ကာ သာမန်ဥယျာဉ်ခြံမှူးတစ်ယောက်ကဲ့သို့ အပင်များကို ရေလောင်းနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ “ဤအလုပ်သည် ရသေ့၏ အလုပ်လော၊ သို့မဟုတ် လောကီလူ၏ အလုပ်လော” ဟု မင်းသားက မေးပြီး ထိုသူကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ဆုံးမကာ ရိုသေရမည့် ဓလေ့အတိုင်း နှုတ်ဆက်မှု မပြုဘဲ ထွက်ခွာသွားသည်။

မင်းသား ရင့်ကျက်လာသောအခါ ဖော်ထုတ်ခံရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဒိဗ္ဗစက္ခုသည် ဦးစွာ ထိုးနှက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ မင်းပြန်ရောက်ချိန် နီးကပ်လာသောအခါ ၎င်းသည် မိမိ၏ ကျောက်ထိုင်ခုံကို လှန်ချ၊ ရေအိုးကို ချိုး၊ ကျောင်းကုဋီကို ရှုပ်ထွေးစွာ ဖြန့်ကျဲ၊ ဆီလိမ်းကာ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရသူကဲ့သို့ ညည်းညူပြီး ပက်လက်လှဲနေလိုက်သည်။ မင်းသည် အောင်ပွဲခံပြီး ပြန်လာကာ ထုံးစံအတိုင်း မိမိ၏ အိမ်တော်သို့ မဝင်မီ ရိုသေအပ်သော မိတ်ဆွေ ရသေ့ကို နှုတ်ဆက်ရန် သွားသောအခါ ကျောင်း ရှုပ်ထွေးနေပြီး ရသေ့ ပက်လက်လှဲနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ စိုးရိမ်သဖြင့် ၎င်းကို ပြုစုရန် ဒူးထောက်ကာ အဘယ်အရာ ဖြစ်ခဲ့သနည်းဟု မေးသည်။ လိမ်လည်သူက မင်းသားသည် ၎င်းထံ လာပြီး အကြောင်းမဲ့ ဤဒဏ်ရာကို ပေးခဲ့သည်ဟု ပြန်ဖြေသည်။

ဒေါသဖြင့် မျက်စိမှုန်သွားသော မင်းသည် သောမနဿမင်းသားကို ဖမ်းဆီးကာ ခေါင်းဖြတ်ပြီး ၎င်း၏ ရှေ့သို့ ယူဆောင်ရန် အမှုထမ်းများကို အမိန့်ပေးသည်။ ခေါ်ဆောင်ခံရသော မင်းသားက သေဆုံးမီ ဖခင်ကို တစ်ကြိမ်တွေ့ရန်သာ တောင်းဆိုသဖြင့် ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ခွင့်ပြုသည်။ မင်းရှေ့တွင် ရပ်တည်ကာ မင်းသားက မိမိ၏ အပြစ်ကား အဘယ်နည်းဟု မေးသည်။ မင်းက ထိုသန့်ရှင်းသူသည် နံနက်နှင့် ညနေ ရေခပ်ပြီး မီးပူဇော်သည်ဟု ဖြေကာ မင်းသားက ထိုသူကို လောကီလူဟု ခေါ်ရဲသည်မှာ အဘယ်ကြောင့်နည်းဟု မေးသည်။ မင်းသားက ဥယျာဉ်၊ အမြစ်နှင့် လယ်မြေများကို ထိန်းသိမ်းကာ အမြတ်အတွက် စိုက်ပျိုးသူသည် မည်သည့်အမည်ဖြင့် ခေါ်ခေါ် အမှန်တွင် လောကီလူ ဖြစ်သည်ဟု ပြန်ဖြေသည်။ ထို့နောက် မြို့၏ လေးဘက်တံခါးဝရှိ ဥယျာဉ်ခြံမှူးများကို မေးမြန်းရန် တောင်းဆိုသည်။

မင်းက ထိုသူတို့ကို ခေါ်ယူသောအခါ ၎င်းတို့က ရသေ့ထံမှ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အသီးအနှံများကို ကြာမြင့်စွာ ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုကြသည်။ ကျောင်းကို ရှာဖွေသောအခါ ၎င်း၏ လျှို့ဝှက်ကုန်သွယ်မှုမှ ရရှိသော ငွေဒင်္ဂါးများ စုပုံထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုအခါ အမှန်တရားကို နောက်ဆုံး မြင်ရသဖြင့် မင်းသည် သားတော် အပြစ်မဲ့ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဗောဓိသတ်က ဖခင်ကဲ့သို့ မိုက်မဲပြီး လွယ်ကူစွာ ယုံကြည်တတ်သော မင်းတစ်ပါး အုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံသည် ဝိညာဉ်အတွက် ခိုလှုံရာ မဟုတ်ကြောင်း ဆင်ခြင်ပြီး ထိုနေရာ၌ပင် လောကကို စွန့်လွှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ တရားရုံး၌ စုရုံးနေသော လူအပေါင်းရှေ့တွင် မိုက်မဲသူ၏ မှားယွင်းသော အကြံပေးချက်ကြောင့် အပြစ်မဲ့ဘဝတစ်ခု ပျက်စီးရန် နီးကပ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာပြီး ရှေ့မှ လူများကို ရှိခိုးကာ ဖခင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ရဟန်းဝင်ရန် တောင်းဆိုသည်။ မင်းက ဆက်နေခဲ့ရန်နှင့် နန်းစံဆက်ခံရန် တောင်းပန်သော်လည်း မင်းသားက နတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်စဉ် စွန့်ခဲ့ရသော ကောင်းကင်ချမ်းသာများကို သတိရကာ လွယ်ကူစွာ လိမ်ညာခံရသော မင်းအောက်တွင် ဆက်မနေနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ မင်းသည် နှိမ့်ချကာ ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်ပြီး အလျင်စလို ဆုံးဖြတ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်နှင့် ဂရုတစိုက် ဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်သော ဘုရင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာအကြောင်းကို ရှည်ရှည်ကြီး ဟောကြားသည်။

ထို့နောက် မင်းသည် မိဖုရားဆီ လှည့်ကာ သားတော်ကို နေခဲ့ရန် ဖျောင်းဖျပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ သို့သော် မိဖုရားက မင်းသားကို ရှေ့သို့ ဆက်သွားရန် တိုက်တွန်းကာ သက်ရှိသတ္တဝါကို မညှဉ်းဆဲသူသည် ဗြဟ္မာ့ပြည်၏ အသိုက်အဝန်းသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ မင်းသည် ၎င်း၏ စကားကြောင့် စိတ်ထိခိုက်ပြီး ဝမ်းနည်းမှုကို ထိန်းချုပ်ကာ ကောင်းချီးပေးတော်မူသည်။ မင်းသားသည် မိဘများကို ရိုသေစွာ ကန်တော့ပြီး ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်ကာ နတ်များက မင်းသားတစ်ပါး၏ ပရိဝါရပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် လိုက်ပါလာသည့်အတိုင်း ဟိမဝန္တာသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။ ထိုနေရာ၌ နတ်ပညာရှင် ဝိသကမ္မ ဆောက်လုပ်ပေးသော သစ်ရွက်တဲတွင် ကိုယ်တော်သည် ဘာဝနာကို အပ်နှံပြီး အချိန်ကြာလာသောအခါ ဈာန်များကို ရရှိခဲ့သည်။ ဈာန်ဆိုသည်မှာ အလွန်နက်ရှိုင်းသော စိတ်တည်ငြိမ်မှု အခြေအနေများဖြစ်ပြီး ဗြဟ္မာ့ပြည်ဟု ခေါ်သော မြင့်မြတ်သည့် နတ်ပြည်တွင် ဖြစ်ရန် ကံတည်ခဲ့သည်။ ဒိဗ္ဗစက္ခုမှာမူ ၎င်း၏ ရှည်ကြာသော လိမ်ညာမှုကို မြို့တစ်မြို့လုံးရှေ့တွင် ဖော်ထုတ်ခံရသောအခါ လူထု၏ ဒေါသသည် ၎င်းဆီသို့ လွှဲဦးတည်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်နေ့ကို မမြင်ရဘဲ သေဆုံးခဲ့သည်။

ဇာတ်ဝတ္ထုကို ပြီးဆုံးပြောကြားပြီးနောက် ဘုရားရှင်က “ရဟန်းတို့၊ ဒေဝဒတ်သည် ယခုကဲ့သို့ ယခင်ဘဝ၌လည်း ငါ့ကို သတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့သည်” ဟု မိန့်တော်မူပြီး ထိုဘဝကို သတ်မှတ်တော်မူ၏။ ဒေဝဒတ်သည် လိမ်လည်သော ရသေ့ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မယ်တော် မဟာမာယာသည် မိဖုရား ဖြစ်သည်။ စစ်မှန်သော ရှုမြင်နိုင်သူ မဟာရက္ခိတမှာ သာရိပုတ္တ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင်မှာ သောမနဿမင်းသား ဖြစ်သည်။

ဇာတက အမှတ် ၅၀၅ သည် ခုဒ္ဒကနိကာယ်၏ ပါဠိဇာတက စုစည်းမှုတွင် တည်မြဲနေသော နှစ်ထပ်သတိပေးချက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခိုးယူထားသော ဗျာဒိတ်နှင့် ငှားရမ်းထားသော ဝတ်ရုံတို့ပေါ် တည်ဆောက်ထားသော သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သည်ဟူသော ဂုဏ်သတင်းသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ မင်း၏ ကိုးကွယ်မှုကို ရနိုင်သော်လည်း ရိုးရှင်းသော မေးခွန်းတစ်ခု မေးပြီး မြို့တံခါးဝရှိ ဥယျာဉ်ခြံမှူးများနှင့် အချက်အလက်များကို စစ်ဆေးသည်နှင့် ချက်ချင်း ပြိုကျသွားသည်။ အလျင်စလို စီရင်ချက်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သော နိုင်ငံသည် ဘုရင်၏ ကောင်းမွန်သော ရည်ရွယ်ချက်ရှိစေကာမူ အပြစ်မဲ့ မင်းသားတစ်ပါးတောင် ခိုလှုံရာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ပြည်ကြီး၏ နောက်တွင် တည်မြဲနေသည်မှာ အပြင်ပန်းကို ကျော်လွန်၍ ကြည့်ရှုကာ ဆိုချက်တစ်ခုကို အထောက်အထားဖြင့် စစ်ဆေးရန် အသင့်ရှိသော စိတ်ဖြစ်ပြီး၊ ဝတ်ရုံကို သန့်ရှင်းမှုနှင့် ရောထွေးသော အစား တောအုပ်၏ စည်းကမ်းကို ရွေးချယ်သော စိတ်ဖြစ်သည်။