Bharat Devotion
Embroidered artwork for बलप्रज्ञाप्रार्थना: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

बलप्रज्ञाप्रार्थना

बलप्रज्ञाप्रार्थना

इदं हृदयस्पर्शि हिन्दीभाषायां भक्तिगीतम् अस्ति यत् दैवं बलं, स्पष्टदर्शनं, निःस्वार्थहृदयं च याचते, साधकं धर्ममार्गे चलितुं सर्वैः सह आनन्दं संविभज्य च प्रेरयति।

पद्यानि

इतनी शक्ति हमें देना दाता मन का विश्वास कमजोर हो ना हम चले नेक रस्ते पे हमसे भूलकर भी कोई भूल हो ना
Itni Shakti Hamen Dena Data Man Ka Vishwas Kamjor Ho Na Hum Chale Nek Raste Pe Humse Bhoolkar Bhi Koi Bhool Ho Na

श्लोकः 1

दूर अज्ञान के हो अंधेरे तू हमें ज्ञान की रोशनी दे हर बुराई से बचते रहें हम जितनी भी दे भली ज़िन्दगी दे बैर हो ना किसी का किसी से भावना मन में बदले की हो ना
Door Agyan Ke Ho Andhere Tu Hamen Gyan Ki Roshni De Har Burai Se Bachte Rahen Hum Jitni Bhi De Bhali Zindagi De Bair Ho Na Kisi Ka Kisi Se Bhavna Man Mein Badle Ki Ho Na

श्लोकः 2

हम ना सोचें हमें क्या मिला है हम ये सोचे किया क्या है अर्पण फूल खुशियों के बाँटे सभी को सब का जीवन ही बन जाए मधुबन अपनी करुणा का जल तू बहा के कर दे पावन हर एक मन का कोना
Hum Na Sochen Hamen Kya Mila Hai Hum Ye Sochen Kiya Kya Hai Arpan Phool Khushiyon Ke Baante Sabhi Ko Sab Ka Jeevan Hi Ban Jaaye Madhuban Apni Karuna Ka Jal Tu Baha Ke Kar De Paavan Har Ek Man Ka Kona

श्लोकः 3

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ

Best Time (Muhurta)

ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च

Sacred Offerings

घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्

पृष्ठभूमिः

इयं प्रार्थना मूलतः एकस्य लोकप्रियभारतीयचित्रस्य भागः आसीत्, सा अधुना सर्वत्र प्रियः भजनः अभवत्, यः विद्यालयेषु, आध्यात्मिकसम्मेलनेषु, दैनिकप्रार्थनासु च प्रयुज्यते। तस्य सरलाः अपि गम्भीराः गीताः सर्ववयसां जनान् आकर्षयन्ति, नैतिकसाहसं, आन्तरिकशुद्धिं, उदारहृदयं च प्रार्थयन्तः। श्लोकाः प्रायः सामूहिकरूपेण पठ्यन्ते गीयन्ते वा, क्षमा, निःस्वार्थता, कृतज्ञता इत्यादीन् मूल्यान् बलयन्तः।

अस्य पाठस्य विषये

रचयिता: Abhilash

ज्ञातव्य-विशेषः

चित्रोत्पत्तिः

इयं प्रार्थना १९५७ वर्षे निर्मिते हिन्दीचित्रे "दो आँखें बारह हाथ" इति नाम्नि विद्यमाना गीतिः अस्ति, यस्य निर्देशनं वि. शान्तरामः अकरोत्, गीतानि भरत व्यासः अलिखत्, लता मङ्गेश्करः च अगायत्। इयं पृथक् भक्तिक्लासिकः अभवत्।

निःस्वार्थतायाः विषयाः

तृतीयः श्लोकः कृतज्ञतां दानं च बलयति, श्रोतारं याचते यत् ते प्राप्तं न अपि तु दत्तं ध्यायेयुः, सुखं च संविभजेयुः यथा सर्वेषां जीवनं मधुवनं भवेत्।

प्रार्थनायाः संरचना

भजनः सरलम् AABB यमकयोजनाम् अनुसरति हिन्दीभाषायाम्, प्रतिश्लोकः प्रायः पुनरुक्तप्रार्थनया समाप्यते (यथा "हो न" अर्थात् "मा भूत्")। पुनरावृत्तिः स्मरणं सामूहिकगानं च सुलभं करोति।

सांस्कृतिकप्रभावः

इयं प्रार्थना भारतीयविद्यालयेषु, प्रातःकालीनसम्मेलनेषु, आध्यात्मिकसमागमेषु च व्यापकतया पठ्यते, नैतिकबलस्य, ज्ञानस्य, करुणायाः च सार्वभौमिकं आकर्षणं दर्शयन्ती। तस्य सन्देशः धार्मिकसीमाः अतिक्रामति।

प्रकाशान्धकाररूपकम्

द्वितीये श्लोके कविः प्रकाशरूपकम् (ज्ञानस्य रोशनी) उपयुज्य अज्ञानस्य अन्धकारम् (अज्ञान का अंधेरा) निवारयति, इत्युपनिषदीयात् अन्धात् सत्यं गमय इति संकल्पात् प्रेरितः भारतीयभक्तिकाव्ये सामान्यः विषयः।

Devi सम्पूर्णा स्तुतिः पाठाश्च

Devi

Devi सर्वं पश्यतु →

हिन्दूधर्मःतः अधिकम्

सर्वं पश्यत

सम्बद्धशिक्षाः

सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता